DharmaPragya
Shanti Parva, Adhyaya 28
Containing 58 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 1
Verse 1 of 58
SANSKRIT TEXT
ज्ञातिशोकाभितप्तस्य प्राणानभ्युत्सिसृक्षतः ज्येष्ठस्य पाण्डुपुत्रस्य व्यासः शोकमपानुदत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 2
Verse 2 of 58
SANSKRIT TEXT
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् अश्मगीतं नरव्याघ्र तन्निबोध युधिष्ठिर
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 3
Verse 3 of 58
SANSKRIT TEXT
अश्मानं ब्राह्मणं प्राज्ञं वैदेहो जनको नृपः संशयं परिपप्रच्छ दुःखशोकपरिप्लुतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 4
Verse 4 of 58
SANSKRIT TEXT
आगमे यदि वापाये ज्ञातीनां द्रविणस्य च नरेण प्रतिपत्तव्यं कल्याणं कथमिच्छता
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 5
Verse 5 of 58
SANSKRIT TEXT
उत्पन्नमिममात्मानं नरस्यानन्तरं ततः तानि तान्यभिवर्तन्ते दुःखानि च सुखानि च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 6
Verse 6 of 58
SANSKRIT TEXT
तेषामन्यतरापत्तौ यद्यदेवोपसेवते तत्तद्धि चेतनामस्य हरत्यभ्रमिवानिलः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 7
Verse 7 of 58
SANSKRIT TEXT
अभिजातोऽस्मि सिद्धोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः इत्येवं हेतुभिस्तस्य त्रिभिश्चित्तं प्रसिच्यति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 8
Verse 8 of 58
SANSKRIT TEXT
स प्रसिक्तमना भोगान्विसृज्य पितृसंचितान् परिक्षीणः परस्वानामादानं साधु मन्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 9
Verse 9 of 58
SANSKRIT TEXT
तमतिक्रान्तमर्यादमाददानमसांप्रतम् प्रतिषेधन्ति राजानो लुब्धा मृगमिवेषुभिः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 10
Verse 10 of 58
SANSKRIT TEXT
ये च विंशतिवर्षा वा त्रिंशद्वर्षाश्च मानवाः परेण ते वर्षशतान्न भविष्यन्ति पार्थिव
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 11
Verse 11 of 58
SANSKRIT TEXT
तेषां परमदुःखानां बुद्ध्या भेषजमादिशेत् सर्वप्राणभृतां वृत्तं प्रेक्षमाणस्ततस्ततः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 12
Verse 12 of 58
SANSKRIT TEXT
मानसानां पुनर्योनिर्दुःखानां चित्तविभ्रमः अनिष्टोपनिपातो वा तृतीयं नोपपद्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 13
Verse 13 of 58
SANSKRIT TEXT
एवमेतानि दुःखानि तानि तानीह मानवम् विविधान्युपवर्तन्ते तथा सांस्पर्शकानि च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 14
Verse 14 of 58
SANSKRIT TEXT
जरामृत्यू ह भूतानि खादितारौ वृकाविव बलिनां दुर्बलानां च ह्रस्वानां महतामपि
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 15
Verse 15 of 58
SANSKRIT TEXT
न कश्चिज्जात्वतिक्रामेज्जरामृत्यू ह मानवः अपि सागरपर्यन्तां विजित्येमां वसुंधराम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 16
Verse 16 of 58
SANSKRIT TEXT
सुखं वा यदि वा दुःखं भूतानां पर्युपस्थितम् प्राप्तव्यमवशैः सर्वं परिहारो न विद्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 17
Verse 17 of 58
SANSKRIT TEXT
पूर्वे वयसि मध्ये वाप्युत्तमे वा नराधिप अवर्जनीयास्तेऽर्था वै काङ्क्षिताश्च ततोऽन्यथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 18
Verse 18 of 58
SANSKRIT TEXT
सुप्रियैर्विप्रयोगश्च संप्रयोगस्तथाप्रियैः अर्थानर्थौ सुखं दुःखं विधानमनुवर्तते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 19
Verse 19 of 58
SANSKRIT TEXT
प्रादुर्भावश्च भूतानां देहन्यासस्तथैव च प्राप्तिव्यायामयोगश्च सर्वमेतत्प्रतिष्ठितम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 20
Verse 20 of 58
SANSKRIT TEXT
गन्धवर्णरसस्पर्शा निवर्तन्ते स्वभावतः तथैव सुखदुःखानि विधानमनुवर्तते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 21
Verse 21 of 58
SANSKRIT TEXT
आसनं शयनं यानमुत्थानं पानभोजनम् नियतं सर्वभूतानां कालेनैव भवन्त्युत
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 22
Verse 22 of 58
SANSKRIT TEXT
वैद्याश्चाप्यातुराः सन्ति बलवन्तः सुदुर्बलाः स्त्रीमन्तश्च तथा षण्ढा विचित्रः कालपर्ययः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 23
Verse 23 of 58
SANSKRIT TEXT
कुले जन्म तथा वीर्यमारोग्यं धैर्यमेव च सौभाग्यमुपभोगश्च भवितव्येन लभ्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 24
Verse 24 of 58
SANSKRIT TEXT
सन्ति पुत्राः सुबहवो दरिद्राणामनिच्छताम् बहूनामिच्छतां नास्ति समृद्धानां विचेष्टताम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 25
Verse 25 of 58
SANSKRIT TEXT
व्याधिरग्निर्जलं शस्त्रं बुभुक्षा श्वापदं विषम् रज्ज्वा च मरणं जन्तोरुच्चाच्च पतनं तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 26
Verse 26 of 58
SANSKRIT TEXT
निर्याणं यस्य यद्दिष्टं तेन गच्छति हेतुना दृश्यते नाभ्यतिक्रामन्नतिक्रान्तो न वा पुनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 27
Verse 27 of 58
SANSKRIT TEXT
दृश्यते हि युवैवेह विनश्यन्वसुमान्नरः दरिद्रश्च परिक्लिष्टः शतवर्षो जनाधिप
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 28
Verse 28 of 58
SANSKRIT TEXT
अकिंचनाश्च दृश्यन्ते पुरुषाश्चिरजीविनः समृद्धे च कुले जाता विनश्यन्ति पतंगवत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 29
Verse 29 of 58
SANSKRIT TEXT
प्रायेण श्रीमतां लोके भोक्तुं शक्तिर्न विद्यते काष्ठान्यपि हि जीर्यन्ते दरिद्राणां नराधिप
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 30
Verse 30 of 58
SANSKRIT TEXT
अहमेतत्करोमीति मन्यते कालचोदितः यद्यदिष्टमसंतोषाद्दुरात्मा पापमाचरन्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 31
Verse 31 of 58
SANSKRIT TEXT
स्त्रियोऽक्षा मृगया पानं प्रसङ्गान्निन्दिता बुधैः दृश्यन्ते चापि बहवः संप्रसक्ता बहुश्रुताः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 32
Verse 32 of 58
SANSKRIT TEXT
इति कालेन सर्वार्थानीप्सितानीप्सितानि च स्पृशन्ति सर्वभूतानि निमित्तं नोपलभ्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 33
Verse 33 of 58
SANSKRIT TEXT
वायुमाकाशमग्निं च चन्द्रादित्यावहःक्षपे ज्योतींषि सरितः शैलान्कः करोति बिभर्ति वा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 34
Verse 34 of 58
SANSKRIT TEXT
शीतमुष्णं तथा वर्षं कालेन परिवर्तते एवमेव मनुष्याणां सुखदुःखे नरर्षभ
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 35
Verse 35 of 58
SANSKRIT TEXT
नौषधानि न शास्त्राणि न होमा न पुनर्जपाः त्रायन्ते मृत्युनोपेतं जरया वापि मानवम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 36
Verse 36 of 58
SANSKRIT TEXT
यथा काष्ठं च काष्ठं च समेयातां महोदधौ समेत्य च व्यतीयातां तद्वद्भूतसमागमः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 37
Verse 37 of 58
SANSKRIT TEXT
ये चापि पुरुषैः स्त्रीभिर्गीतवाद्यैरुपस्थिताः ये चानाथाः परान्नादाः कालस्तेषु समक्रियः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 38
Verse 38 of 58
SANSKRIT TEXT
मातृपितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च संसारेष्वनुभूतानि कस्य ते कस्य वा वयम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 39
Verse 39 of 58
SANSKRIT TEXT
नैवास्य कश्चिद्भविता नायं भवति कस्यचित् पथि संगतमेवेदं दारबन्धुसुहृद्गणैः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 40
Verse 40 of 58
SANSKRIT TEXT
क्वासं क्वास्मि गमिष्यामि को न्वहं किमिहास्थितः कस्मात्कमनुशोचेयमित्येवं स्थापयेन्मनः अनित्ये प्रियसंवासे संसारे चक्रवद्गतौ
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 41
Verse 41 of 58
SANSKRIT TEXT
न दृष्टपूर्वं प्रत्यक्षं परलोकं विदुर्बुधाः आगमांस्त्वनतिक्रम्य श्रद्धातव्यं बुभूषता
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 42
Verse 42 of 58
SANSKRIT TEXT
कुर्वीत पितृदैवत्यं धर्माणि च समाचरेत् यजेच्च विद्वान्विधिवत्त्रिवर्गं चाप्यनुव्रजेत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 43
Verse 43 of 58
SANSKRIT TEXT
संनिमज्जज्जगदिदं गम्भीरे कालसागरे जरामृत्युमहाग्राहे न कश्चिदवबुध्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 44
Verse 44 of 58
SANSKRIT TEXT
आयुर्वेदमधीयानाः केवलं सपरिग्रहम् दृश्यन्ते बहवो वैद्या व्याधिभिः समभिप्लुताः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 45
Verse 45 of 58
SANSKRIT TEXT
ते पिबन्तः कषायांश्च सर्पींषि विविधानि च न मृत्युमतिवर्तन्ते वेलामिव महोदधिः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 46
Verse 46 of 58
SANSKRIT TEXT
रसायनविदश्चैव सुप्रयुक्तरसायनाः दृश्यन्ते जरया भग्ना नगा नागैरिवोत्तमैः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 47
Verse 47 of 58
SANSKRIT TEXT
तथैव तपसोपेताः स्वाध्यायाभ्यसने रताः दातारो यज्ञशीलाश्च न तरन्ति जरान्तकौ
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 48
Verse 48 of 58
SANSKRIT TEXT
न ह्यहानि निवर्तन्ते न मासा न पुनः समाः जातानां सर्वभूतानां न पक्षा न पुनः क्षपाः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 49
Verse 49 of 58
SANSKRIT TEXT
सोऽयं विपुलमध्वानं कालेन ध्रुवमध्रुवः नरोऽवशः समभ्येति सर्वभूतनिषेवितम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 50
Verse 50 of 58
SANSKRIT TEXT
देहो वा जीवतोऽभ्येति जीवो वाभ्येति देहतः पथि संगतमेवेदं दारैरन्यैश्च बन्धुभिः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 51
Verse 51 of 58
SANSKRIT TEXT
नायमत्यन्तसंवासो लभ्यते जातु केनचित् अपि स्वेन शरीरेण किमुतान्येन केनचित्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 52
Verse 52 of 58
SANSKRIT TEXT
क्व नु तेऽद्य पिता राजन्क्व नु तेऽद्य पितामहः न त्वं पश्यसि तानद्य न त्वां पश्यन्ति तेऽपि च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 53
Verse 53 of 58
SANSKRIT TEXT
न ह्येव पुरुषो द्रष्टा स्वर्गस्य नरकस्य वा आगमस्तु सतां चक्षुर्नृपते तमिहाचर
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 54
Verse 54 of 58
SANSKRIT TEXT
चरितब्रह्मचर्यो हि प्रजायेत यजेत च पितृदेवमहर्षीणामानृण्यायानसूयकः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 55
Verse 55 of 58
SANSKRIT TEXT
स यज्ञशीलः प्रजने निविष्टः; प्राग्ब्रह्मचारी प्रविभक्तपक्षः आराधयन्स्वर्गमिमं च लोकं; परं च मुक्त्वा हृदयव्यलीकम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 56
Verse 56 of 58
SANSKRIT TEXT
सम्यग्घि धर्मं चरतो नृपस्य; द्रव्याणि चाप्याहरतो यथावत् प्रवृत्तचक्रस्य यशोऽभिवर्धते; सर्वेषु लोकेषु चराचरेषु
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 57
Verse 57 of 58
SANSKRIT TEXT
इत्येवमाज्ञाय विदेहराजो; वाक्यं समग्रं परिपूर्णहेतुः अश्मानमामन्त्र्य विशुद्धबुद्धि;र्ययौ गृहं स्वं प्रति शान्तशोकः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 28, Verse 58
Verse 58 of 58
SANSKRIT TEXT
तथा त्वमप्यच्युत मुञ्च शोक;मुत्तिष्ठ शक्रोपम हर्षमेहि क्षात्रेण धर्मेण मही जिता ते; तां भुङ्क्ष्व कुन्तीसुत मा विषादीः
No translation available in english for this verse.