Shanti Parva, Adhyaya 12

अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा नकुलो वाक्यमब्रवीत्

राजानमभिसंप्रेक्ष्य सर्वधर्मभृतां वरम्

अनुरुध्य महाप्राज्ञो भ्रातुश्चित्तमरिंदमः

व्यूढोरस्को महाबाहुस्ताम्रास्यो मितभाषिता

विशाखयूपे देवानां सर्वेषामग्नयश्चिताः

तस्माद्विद्धि महाराज देवान्कर्मपथि स्थितान्

अनास्तिकानास्तिकानां प्राणदाः पितरश्च ये

तेऽपि कर्मैव कुर्वन्ति विधिं पश्यस्व पार्थिव

वेदवादापविद्धांस्तु तान्विद्धि भृशनास्तिकान्

न हि वेदोक्तमुत्सृज्य विप्रः सर्वेषु कर्मसु

देवयानेन नाकस्य पृष्ठमाप्नोति भारत

अत्याश्रमानयं सर्वानित्याहुर्वेदनिश्चयाः

ब्राह्मणाः श्रुतिसंपन्नास्तान्निबोध जनाधिप

वित्तानि धर्मलब्धानि क्रतुमुख्येष्ववासृजन्

कृतात्मसु महाराज स वै त्यागी स्मृतो नरः

अनवेक्ष्य सुखादानं तथैवोर्ध्वं प्रतिष्ठितः

आत्मत्यागी महाराज स त्यागी तामसः प्रभो

अनिकेतः परिपतन्वृक्षमूलाश्रयो मुनिः

अपाचकः सदा योगी स त्यागी पार्थ भिक्षुकः

क्रोधहर्षावनादृत्य पैशुन्यं च विशां पते

विप्रो वेदानधीते यः स त्यागी गुरुपूजकः

आश्रमांस्तुलया सर्वान्धृतानाहुर्मनीषिणः

एकतस्ते त्रयो राजन्गृहस्थाश्रम एकतः

समीक्षते तु योऽर्थं वै कामं स्वर्गं च भारत

अयं पन्था महर्षीणामियं लोकविदां गतिः

इति यः कुरुते भावं स त्यागी भरतर्षभ

न यः परित्यज्य गृहान्वनमेति विमूढवत्

यदा कामान्समीक्षेत धर्मवैतंसिकोऽनृजुः

अथैनं मृत्युपाशेन कण्ठे बध्नाति मृत्युराट्

अभिमानकृतं कर्म नैतत्फलवदुच्यते

त्यागयुक्तं महाराज सर्वमेव महाफलम्

शमो दमस्तपो दानं सत्यं शौचमथार्जवम्

यज्ञो धृतिश्च धर्मश्च नित्यमार्षो विधिः स्मृतः

पितृदेवातिथिकृते समारम्भोऽत्र शस्यते

अत्रैव हि महाराज त्रिवर्गः केवलं फलम्

एतस्मिन्वर्तमानस्य विधौ विप्रनिषेविते

त्यागिनः प्रसृतस्येह नोच्छित्तिर्विद्यते क्वचित्

असृजद्धि प्रजा राजन्प्रजापतिरकल्मषः

मां यक्ष्यन्तीति शान्तात्मा यज्ञैर्विविधदक्षिणैः

वीरुधश्चैव वृक्षांश्च यज्ञार्थं च तथौषधीः

पशूंश्चैव तथा मेध्यान्यज्ञार्थानि हवींषि च

गृहस्थाश्रमिणस्तच्च यज्ञकर्म विरोधकम्

तस्माद्गार्हस्थ्यमेवेह दुष्करं दुर्लभं तथा

तत्संप्राप्य गृहस्था ये पशुधान्यसमन्विताः

न यजन्ते महाराज शाश्वतं तेषु किल्बिषम्

स्वाध्याययज्ञा ऋषयो ज्ञानयज्ञास्तथापरे

अथापरे महायज्ञान्मनसैव वितन्वते

एवं दानसमाधानं मार्गमातिष्ठतो नृप

द्विजातेर्ब्रह्मभूतस्य स्पृहयन्ति दिवौकसः

स रत्नानि विचित्राणि संभृतानि ततस्ततः

मखेष्वनभिसंत्यज्य नास्तिक्यमभिजल्पसि

कुटुम्बमास्थिते त्यागं न पश्यामि नराधिप

राजसूयाश्वमेधेषु सर्वमेधेषु वा पुनः

य चान्ये क्रतवस्तात ब्राह्मणैरभिपूजिताः

तैर्यजस्व महाराज शक्रो देवपतिर्यथा

राज्ञः प्रमाददोषेण दस्युभिः परिमुष्यताम्

अशरण्यः प्रजानां यः स राजा कलिरुच्यते

अश्वान्गाश्चैव दासीश्च करेणूश्च स्वलंकृताः

ग्रामाञ्जनपदांश्चैव क्षेत्राणि च गृहाणि च

अप्रदाय द्विजातिभ्यो मात्सर्याविष्टचेतसः

वयं ते राजकलयो भविष्यामो विशां पते

अदातारोऽशरण्याश्च राजकिल्बिषभागिनः

दुःखानामेव भोक्तारो न सुखानां कदाचन