Adi Parva, Adhyaya 94

स एवं शंतनुर्धीमान्देवराजर्षिसत्कृतः

धर्मात्मा सर्वलोकेषु सत्यवागिति विश्रुतः

दमो दानं क्षमा बुद्धिर्ह्रीर्धृतिस्तेज उत्तमम्

नित्यान्यासन्महासत्त्वे शंतनौ पुरुषर्षभे

एवं स गुणसंपन्नो धर्मार्थकुशलो नृपः

आसीद्भरतवंशस्य गोप्ता साधुजनस्य च

कम्बुग्रीवः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः

धर्म एव परः कामादर्थाच्चेति व्यवस्थितः

एतान्यासन्महासत्त्वे शंतनौ भरतर्षभ

न चास्य सदृशः कश्चित्क्षत्रियो धर्मतोऽभवत्

वर्तमानं हि धर्मे स्वे सर्वधर्मविदां वरम्

तं महीपा महीपालं राजराज्येऽभ्यषेचयन्

वीतशोकभयाबाधाः सुखस्वप्नविबोधनाः

प्रति भारतगोप्तारं समपद्यन्त भूमिपाः

शंतनुप्रमुखैर्गुप्ते लोके नृपतिभिस्तदा

नियमात्सर्ववर्णानां ब्रह्मोत्तरमवर्तत

ब्रह्म पर्यचरत्क्षत्रं विशः क्षत्रमनुव्रताः

ब्रह्मक्षत्रानुरक्ताश्च शूद्राः पर्यचरन्विशः

स हास्तिनपुरे रम्ये कुरूणां पुटभेदने

वसन्सागरपर्यन्तामन्वशाद्वै वसुंधराम्

स देवराजसदृशो धर्मज्ञः सत्यवागृजुः

दानधर्मतपोयोगाच्छ्रिया परमया युतः

अरागद्वेषसंयुक्तः सोमवत्प्रियदर्शनः

तेजसा सूर्यसंकाशो वायुवेगसमो जवे

अन्तकप्रतिमः कोपे क्षमया पृथिवीसमः

वधः पशुवराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम्

शंतनौ पृथिवीपाले नावर्तत वृथा नृप

धर्मब्रह्मोत्तरे राज्ये शंतनुर्विनयात्मवान्

समं शशास भूतानि कामरागविवर्जितः

देवर्षिपितृयज्ञार्थमारभ्यन्त तदा क्रियाः

न चाधर्मेण केषांचित्प्राणिनामभवद्वधः

असुखानामनाथानां तिर्यग्योनिषु वर्तताम्

स एव राजा भूतानां सर्वेषामभवत्पिता

तस्मिन्कुरुपतिश्रेष्ठे राजराजेश्वरे सति

श्रिता वागभवत्सत्यं दानधर्माश्रितं मनः

स समाः षोडशाष्टौ च चतस्रोऽष्टौ तथापराः

रतिमप्राप्नुवन्स्त्रीषु बभूव वनगोचरः

तथारूपस्तथाचारस्तथावृत्तस्तथाश्रुतः

गाङ्गेयस्तस्य पुत्रोऽभून्नाम्ना देवव्रतो वसुः

सर्वास्त्रेषु स निष्णातः पार्थिवेष्वितरेषु च

महाबलो महासत्त्वो महावीर्यो महारथः

स कदाचिन्मृगं विद्ध्वा गङ्गामनुसरन्नदीम्

भागीरथीमल्पजलां शंतनुर्दृष्टवान्नृपः

तां दृष्ट्वा चिन्तयामास शंतनुः पुरुषर्षभः

स्यन्दते किं न्वियं नाद्य सरिच्छ्रेष्ठा यथा पुरा

ततो निमित्तमन्विच्छन्ददर्श स महामनाः

कुमारं रूपसंपन्नं बृहन्तं चारुदर्शनम्

दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणं यथा देवं पुरंदरम्

कृत्स्नां गङ्गां समावृत्य शरैस्तीक्ष्णैरवस्थितम्

तां शरैरावृतां दृष्ट्वा नदीं गङ्गां तदन्तिके

अभवद्विस्मितो राजा कर्म दृष्ट्वातिमानुषम्

जातमात्रं पुरा दृष्टं तं पुत्रं शंतनुस्तदा

नोपलेभे स्मृतिं धीमानभिज्ञातुं तमात्मजम्

स तु तं पितरं दृष्ट्वा मोहयामास मायया

संमोह्य तु ततः क्षिप्रं तत्रैवान्तरधीयत

तदद्भुतं तदा दृष्ट्वा तत्र राजा स शंतनुः

शङ्कमानः सुतं गङ्गामब्रवीद्दर्शयेति ह

दर्शयामास तं गङ्गा बिभ्रती रूपमुत्तमम्

गृहीत्वा दक्षिणे पाणौ तं कुमारमलंकृतम्

अलंकृतामाभरणैररजोम्बरधारिणीम्

दृष्टपूर्वामपि सतीं नाभ्यजानात्स शंतनुः