Adi Parva, Adhyaya 93

आपवो नाम को न्वेष वसूनां किं च दुष्कृतम्

यस्याभिशापात्ते सर्वे मानुषीं तनुमागताः

अनेन च कुमारेण गङ्गादत्तेन किं कृतम्

यस्य चैव कृतेनायं मानुषेषु निवत्स्यति

ईशानाः सर्वलोकस्य वसवस्ते च वै कथम्

मानुषेषूदपद्यन्त तन्ममाचक्ष्व जाह्नवि

सैवमुक्ता ततो गङ्गा राजानमिदमब्रवीत्

भर्तारं जाह्नवी देवी शंतनुं पुरुषर्षभम्

यं लेभे वरुणः पुत्रं पुरा भरतसत्तम

वसिष्ठो नाम स मुनिः ख्यात आपव इत्युत

तस्याश्रमपदं पुण्यं मृगपक्षिगणान्वितम्

मेरोः पार्श्वे नगेन्द्रस्य सर्वर्तुकुसुमावृतम्

स वारुणिस्तपस्तेपे तस्मिन्भरतसत्तम

वने पुण्यकृतां श्रेष्ठः स्वादुमूलफलोदके

दक्षस्य दुहिता या तु सुरभीत्यतिगर्विता

गां प्रजाता तु सा देवी कश्यपाद्भरतर्षभ

अनुग्रहार्थं जगतः सर्वकामदुघां वराम्

तां लेभे गां तु धर्मात्मा होमधेनुं स वारुणिः

सा तस्मिंस्तापसारण्ये वसन्ती मुनिसेविते

चचार रम्ये धर्म्ये च गौरपेतभया तदा

अथ तद्वनमाजग्मुः कदाचिद्भरतर्षभ

पृथ्वाद्या वसवः सर्वे देवदेवर्षिसेवितम्

ते सदारा वनं तच्च व्यचरन्त समन्ततः

रेमिरे रमणीयेषु पर्वतेषु वनेषु च

तत्रैकस्य तु भार्या वै वसोर्वासवविक्रम

सा चरन्ती वने तस्मिन्गां ददर्श सुमध्यमा

या सा वसिष्ठस्य मुनेः सर्वकामधुगुत्तमा

सा विस्मयसमाविष्टा शीलद्रविणसंपदा

दिवे वै दर्शयामास तां गां गोवृषभेक्षण

स्वापीनां च सुदोग्ध्रीं च सुवालधिमुखां शुभाम्

उपपन्नां गुणैः सर्वैः शीलेनानुत्तमेन च

एवंगुणसमायुक्तां वसवे वसुनन्दिनी

दर्शयामास राजेन्द्र पुरा पौरवनन्दन

द्यौस्तदा तां तु दृष्ट्वैव गां गजेन्द्रेन्द्रविक्रम

उवाच राजंस्तां देवीं तस्या रूपगुणान्वदन्

एषा गौरुत्तमा देवि वारुणेरसितेक्षणे

ऋषेस्तस्य वरारोहे यस्येदं वनमुत्तमम्

अस्याः क्षीरं पिबेन्मर्त्यः स्वादु यो वै सुमध्यमे

दश वर्षसहस्राणि स जीवेत्स्थिरयौवनः

एतच्छ्रुत्वा तु सा देवी नृपोत्तम सुमध्यमा

तमुवाचानवद्याङ्गी भर्तारं दीप्ततेजसम्

अस्ति मे मानुषे लोके नरदेवात्मजा सखी

नाम्ना जिनवती नाम रूपयौवनशालिनी

उशीनरस्य राजर्षेः सत्यसंधस्य धीमतः

दुहिता प्रथिता लोके मानुषे रूपसंपदा

तस्या हेतोर्महाभाग सवत्सां गां ममेप्सिताम्

आनयस्वामरश्रेष्ठ त्वरितं पुण्यवर्धन

यावदस्याः पयः पीत्वा सा सखी मम मानद

मानुषेषु भवत्वेका जरारोगविवर्जिता

एतन्मम महाभाग कर्तुमर्हस्यनिन्दित

प्रियं प्रियतरं ह्यस्मान्नास्ति मेऽन्यत्कथंचन

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्या देव्याः प्रियचिकीर्षया

पृथ्वाद्यैर्भ्रातृभिः सार्धं द्यौस्तदा तां जहार गाम्

तया कमलपत्राक्ष्या नियुक्तो द्यौस्तदा नृप

ऋषेस्तस्य तपस्तीव्रं न शशाक निरीक्षितुम्

हृता गौः सा तदा तेन प्रपातस्तु न तर्कितः

अथाश्रमपदं प्राप्तः फलान्यादाय वारुणिः

न चापश्यत गां तत्र सवत्सां काननोत्तमे

ततः स मृगयामास वने तस्मिंस्तपोधनः

नाध्यगच्छच्च मृगयंस्तां गां मुनिरुदारधीः

ज्ञात्वा तथापनीतां तां वसुभिर्दिव्यदर्शनः

ययौ क्रोधवशं सद्यः शशाप च वसूंस्तदा