DharmaPragya
Adi Parva, Adhyaya 71
Containing 58 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 1
Verse 1 of 58
SANSKRIT TEXT
ययातिः पूर्वकोऽस्माकं दशमो यः प्रजापतेः कथं स शुक्रतनयां लेभे परमदुर्लभाम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 2
Verse 2 of 58
SANSKRIT TEXT
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण द्विजोत्तम आनुपूर्व्या च मे शंस पूरोर्वंशकरान्पृथक्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 3
Verse 3 of 58
SANSKRIT TEXT
ययातिरासीद्राजर्षिर्देवराजसमद्युतिः तं शुक्रवृषपर्वाणौ वव्राते वै यथा पुरा
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 4
Verse 4 of 58
SANSKRIT TEXT
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि पृच्छतो जनमेजय देवयान्याश्च संयोगं ययातेर्नाहुषस्य च
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 5
Verse 5 of 58
SANSKRIT TEXT
सुराणामसुराणां च समजायत वै मिथः ऐश्वर्यं प्रति संघर्षस्त्रैलोक्ये सचराचरे
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 6
Verse 6 of 58
SANSKRIT TEXT
जिगीषया ततो देवा वव्रिरेऽऽङ्गिरसं मुनिम् पौरोहित्येन याज्यार्थे काव्यं तूशनसं परे ब्राह्मणौ तावुभौ नित्यमन्योन्यस्पर्धिनौ भृशम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 7
Verse 7 of 58
SANSKRIT TEXT
तत्र देवा निजघ्नुर्यान्दानवान्युधि संगतान् तान्पुनर्जीवयामास काव्यो विद्याबलाश्रयात् ततस्ते पुनरुत्थाय योधयां चक्रिरे सुरान्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 8
Verse 8 of 58
SANSKRIT TEXT
असुरास्तु निजघ्नुर्यान्सुरान्समरमूर्धनि न तान्संजीवयामास बृहस्पतिरुदारधीः
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 9
Verse 9 of 58
SANSKRIT TEXT
न हि वेद स तां विद्यां यां काव्यो वेद वीर्यवान् संजीवनीं ततो देवा विषादमगमन्परम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 10
Verse 10 of 58
SANSKRIT TEXT
ते तु देवा भयोद्विग्नाः काव्यादुशनसस्तदा ऊचुः कचमुपागम्य ज्येष्ठं पुत्रं बृहस्पतेः
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 11
Verse 11 of 58
SANSKRIT TEXT
भजमानान्भजस्वास्मान्कुरु नः साह्यमुत्तमम् यासौ विद्या निवसति ब्राह्मणेऽमिततेजसि शुक्रे तामाहर क्षिप्रं भागभाङ्नो भविष्यसि
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 12
Verse 12 of 58
SANSKRIT TEXT
वृषपर्वसमीपे स शक्यो द्रष्टुं त्वया द्विजः रक्षते दानवांस्तत्र न स रक्षत्यदानवान्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 13
Verse 13 of 58
SANSKRIT TEXT
तमाराधयितुं शक्तो भवान्पूर्ववयाः कविम् देवयानीं च दयितां सुतां तस्य महात्मनः
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 14
Verse 14 of 58
SANSKRIT TEXT
त्वमाराधयितुं शक्तो नान्यः कश्चन विद्यते शीलदाक्षिण्यमाधुर्यैराचारेण दमेन च देवयान्यां हि तुष्टायां विद्यां तां प्राप्स्यसि ध्रुवम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 15
Verse 15 of 58
SANSKRIT TEXT
तथेत्युक्त्वा ततः प्रायाद्बृहस्पतिसुतः कचः तदाभिपूजितो देवैः समीपं वृषपर्वणः
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 16
Verse 16 of 58
SANSKRIT TEXT
स गत्वा त्वरितो राजन्देवैः संप्रेषितः कचः असुरेन्द्रपुरे शुक्रं दृष्ट्वा वाक्यमुवाच ह
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 17
Verse 17 of 58
SANSKRIT TEXT
ऋषेरङ्गिरसः पौत्रं पुत्रं साक्षाद्बृहस्पतेः नाम्ना कच इति ख्यातं शिष्यं गृह्णातु मां भवान्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 18
Verse 18 of 58
SANSKRIT TEXT
ब्रह्मचर्यं चरिष्यामि त्वय्यहं परमं गुरौ अनुमन्यस्व मां ब्रह्मन्सहस्रं परिवत्सरान्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 19
Verse 19 of 58
SANSKRIT TEXT
कच सुस्वागतं तेऽस्तु प्रतिगृह्णामि ते वचः अर्चयिष्येऽहमर्च्यं त्वामर्चितोऽस्तु बृहस्पतिः
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 20
Verse 20 of 58
SANSKRIT TEXT
कचस्तु तं तथेत्युक्त्वा प्रतिजग्राह तद्व्रतम् आदिष्टं कविपुत्रेण शुक्रेणोशनसा स्वयम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 21
Verse 21 of 58
SANSKRIT TEXT
व्रतस्य व्रतकालं स यथोक्तं प्रत्यगृह्णत आराधयन्नुपाध्यायं देवयानीं च भारत
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 22
Verse 22 of 58
SANSKRIT TEXT
नित्यमाराधयिष्यंस्तां युवा यौवनगोऽऽमुखे गायन्नृत्यन्वादयंश्च देवयानीमतोषयत्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 23
Verse 23 of 58
SANSKRIT TEXT
संशीलयन्देवयानीं कन्यां संप्राप्तयौवनाम् पुष्पैः फलैः प्रेषणैश्च तोषयामास भारत
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 24
Verse 24 of 58
SANSKRIT TEXT
देवयान्यपि तं विप्रं नियमव्रतचारिणम् अनुगायमाना ललना रहः पर्यचरत्तदा
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 25
Verse 25 of 58
SANSKRIT TEXT
पञ्च वर्षशतान्येवं कचस्य चरतो व्रतम् तत्रातीयुरथो बुद्ध्वा दानवास्तं ततः कचम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 26
Verse 26 of 58
SANSKRIT TEXT
गा रक्षन्तं वने दृष्ट्वा रहस्येकममर्षिताः जघ्नुर्बृहस्पतेर्द्वेषाद्विद्यारक्षार्थमेव च हत्वा शालावृकेभ्यश्च प्रायच्छंस्तिलशः कृतम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 27
Verse 27 of 58
SANSKRIT TEXT
ततो गावो निवृत्तास्ता अगोपाः स्वं निवेशनम् ता दृष्ट्वा रहिता गास्तु कचेनाभ्यागता वनात् उवाच वचनं काले देवयान्यथ भारत
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 28
Verse 28 of 58
SANSKRIT TEXT
अहुतं चाग्निहोत्रं ते सूर्यश्चास्तं गतः प्रभो अगोपाश्चागता गावः कचस्तात न दृश्यते
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 29
Verse 29 of 58
SANSKRIT TEXT
व्यक्तं हतो मृतो वापि कचस्तात भविष्यति तं विना न च जीवेयं कचं सत्यं ब्रवीमि ते
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 30
Verse 30 of 58
SANSKRIT TEXT
अयमेहीति शब्देन मृतं संजीवयाम्यहम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 31
Verse 31 of 58
SANSKRIT TEXT
ततः संजीवनीं विद्यां प्रयुज्य कचमाह्वयत् आहूतः प्रादुरभवत्कचोऽरिष्टोऽथ विद्यया हतोऽहमिति चाचख्यौ पृष्टो ब्राह्मणकन्यया
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 32
Verse 32 of 58
SANSKRIT TEXT
स पुनर्देवयान्योक्तः पुष्पाहारो यदृच्छया वनं ययौ ततो विप्रो ददृशुर्दानवाश्च तम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 33
Verse 33 of 58
SANSKRIT TEXT
ततो द्वितीयं हत्वा तं दग्ध्वा कृत्वा च चूर्णशः प्रायच्छन्ब्राह्मणायैव सुरायामसुरास्तदा
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 34
Verse 34 of 58
SANSKRIT TEXT
देवयान्यथ भूयोऽपि वाक्यं पितरमब्रवीत् पुष्पाहारः प्रेषणकृत्कचस्तात न दृश्यते
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 35
Verse 35 of 58
SANSKRIT TEXT
बृहस्पतेः सुतः पुत्रि कचः प्रेतगतिं गतः विद्यया जीवितोऽप्येवं हन्यते करवाणि किम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 36
Verse 36 of 58
SANSKRIT TEXT
मैवं शुचो मा रुद देवयानि; न त्वादृशी मर्त्यमनुप्रशोचेत् सुराश्च विश्वे च जगच्च सर्व;मुपस्थितां वैकृतिमानमन्ति
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 37
Verse 37 of 58
SANSKRIT TEXT
यस्याङ्गिरा वृद्धतमः पितामहो; बृहस्पतिश्चापि पिता तपोधनः ऋषेः पुत्रं तमथो वापि पौत्रं; कथं न शोचेयमहं न रुद्याम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 38
Verse 38 of 58
SANSKRIT TEXT
स ब्रह्मचारी च तपोधनश्च; सदोत्थितः कर्मसु चैव दक्षः कचस्य मार्गं प्रतिपत्स्ये न भोक्ष्ये; प्रियो हि मे तात कचोऽभिरूपः
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 39
Verse 39 of 58
SANSKRIT TEXT
असंशयं मामसुरा द्विषन्ति; ये मे शिष्यं नागसं सूदयन्ति अब्राह्मणं कर्तुमिच्छन्ति रौद्रा;स्ते मां यथा प्रस्तुतं दानवैर्हि अप्यस्य पापस्य भवेदिहान्तः; कं ब्रह्महत्या न दहेदपीन्द्रम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 40
Verse 40 of 58
SANSKRIT TEXT
संचोदितो देवयान्या महर्षिः पुनराह्वयत् संरम्भेणैव काव्यो हि बृहस्पतिसुतं कचम्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 41
Verse 41 of 58
SANSKRIT TEXT
गुरोर्भीतो विद्यया चोपहूतः; शनैर्वाचं जठरे व्याजहार तमब्रवीत्केन पथोपनीतो; ममोदरे तिष्ठसि ब्रूहि विप्र
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 42
Verse 42 of 58
SANSKRIT TEXT
भवत्प्रसादान्न जहाति मां स्मृतिः; स्मरे च सर्वं यच्च यथा च वृत्तम् न त्वेवं स्यात्तपसो व्ययो मे; ततः क्लेशं घोरमिमं सहामि
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 43
Verse 43 of 58
SANSKRIT TEXT
असुरैः सुरायां भवतोऽस्मि दत्तो; हत्वा दग्ध्वा चूर्णयित्वा च काव्य ब्राह्मीं मायामासुरी चैव माया; त्वयि स्थिते कथमेवातिवर्तेत्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 44
Verse 44 of 58
SANSKRIT TEXT
किं ते प्रियं करवाण्यद्य वत्से; वधेन मे जीवितं स्यात्कचस्य नान्यत्र कुक्षेर्मम भेदनेन; दृश्येत्कचो मद्गतो देवयानि
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 45
Verse 45 of 58
SANSKRIT TEXT
द्वौ मां शोकावग्निकल्पौ दहेतां; कचस्य नाशस्तव चैवोपघातः कचस्य नाशे मम नास्ति शर्म; तवोपघाते जीवितुं नास्मि शक्ता
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 46
Verse 46 of 58
SANSKRIT TEXT
संसिद्धरूपोऽसि बृहस्पतेः सुत; यत्त्वां भक्तं भजते देवयानी विद्यामिमां प्राप्नुहि जीवनीं त्वं; न चेदिन्द्रः कचरूपी त्वमद्य
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 47
Verse 47 of 58
SANSKRIT TEXT
न निवर्तेत्पुनर्जीवन्कश्चिदन्यो ममोदरात् ब्राह्मणं वर्जयित्वैकं तस्माद्विद्यामवाप्नुहि
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 48
Verse 48 of 58
SANSKRIT TEXT
पुत्रो भूत्वा भावय भावितो मा;मस्माद्देहादुपनिष्क्रम्य तात समीक्षेथा धर्मवतीमवेक्षां; गुरोः सकाशात्प्राप्य विद्यां सविद्यः
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 49
Verse 49 of 58
SANSKRIT TEXT
गुरोः सकाशात्समवाप्य विद्यां; भित्त्वा कुक्षिं निर्विचक्राम विप्रः कचोऽभिरूपो दक्षिणं ब्राह्मणस्य; शुक्लात्यये पौर्णमास्यामिवेन्दुः
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 50
Verse 50 of 58
SANSKRIT TEXT
दृष्ट्वा च तं पतितं ब्रह्मराशि;मुत्थापयामास मृतं कचोऽपि विद्यां सिद्धां तामवाप्याभिवाद्य; ततः कचस्तं गुरुमित्युवाच
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 51
Verse 51 of 58
SANSKRIT TEXT
ऋतस्य दातारमनुत्तमस्य; निधिं निधीनां चतुरन्वयानाम् ये नाद्रियन्ते गुरुमर्चनीयं; पापाँल्लोकांस्ते व्रजन्त्यप्रतिष्ठान्
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 52
Verse 52 of 58
SANSKRIT TEXT
सुरापानाद्वञ्चनां प्रापयित्वा; संज्ञानाशं चैव तथातिघोरम् दृष्ट्वा कचं चापि तथाभिरूपं; पीतं तदा सुरया मोहितेन
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 53
Verse 53 of 58
SANSKRIT TEXT
समन्युरुत्थाय महानुभाव;स्तदोशना विप्रहितं चिकीर्षुः काव्यः स्वयं वाक्यमिदं जगाद; सुरापानं प्रति वै जातशङ्कः
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 54
Verse 54 of 58
SANSKRIT TEXT
यो ब्राह्मणोऽद्य प्रभृतीह कश्चि;न्मोहात्सुरां पास्यति मन्दबुद्धिः अपेतधर्मो ब्रह्महा चैव स स्या;दस्मिँल्लोके गर्हितः स्यात्परे च
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 55
Verse 55 of 58
SANSKRIT TEXT
मया चेमां विप्रधर्मोक्तिसीमां; मर्यादां वै स्थापितां सर्वलोके सन्तो विप्राः शुश्रुवांसो गुरूणां; देवा लोकाश्चोपशृण्वन्तु सर्वे
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 56
Verse 56 of 58
SANSKRIT TEXT
इतीदमुक्त्वा स महानुभाव;स्तपोनिधीनां निधिरप्रमेयः तान्दानवान्दैवविमूढबुद्धी;निदं समाहूय वचोऽभ्युवाच
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 57
Verse 57 of 58
SANSKRIT TEXT
आचक्षे वो दानवा बालिशाः स्थ; सिद्धः कचो वत्स्यति मत्सकाशे संजीवनीं प्राप्य विद्यां महार्थां; तुल्यप्रभावो ब्रह्मणा ब्रह्मभूतः
No translation available in english for this verse.
Adi Parva, Adhyaya 71, Verse 58
Verse 58 of 58
SANSKRIT TEXT
गुरोरुष्य सकाशे तु दश वर्षशतानि सः अनुज्ञातः कचो गन्तुमियेष त्रिदशालयम्
No translation available in english for this verse.