Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं

Containing 66 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 1

यादवोत्पत्तिः तेषां पराक्रमादि च Emergence of the Yadavas and their Feats विकद्रुणा यदोः सन्ततिवर्णनम्, जरासन्धस्य आक्रमणानि सोढुं मथुरापुरी न समर्था इति कथनं वैशम्पायन उवाच ।

स तासु नागकन्यासु कालेन महता नृपः ।

जनयामास विक्रान्तान् पञ्च पुत्रान् कुलोद्वहान् ॥ १॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 2

मुचुकुन्दं महाबाहुं पद्मवर्णं तथैव च ।

माधवं सारसं चैव हरितं चैव पार्थिवम् ॥ २॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 3

एतान् पञ्चसुतान्राजा पञ्चभूतोपमान् भुवि ।

ईक्षमाणो नृपः प्रीतिं जगामातुलविक्रमः ॥ ३॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 4

ते प्राप्तवयसः सर्वे स्थिताः पञ्च यथाद्रयः ।

तेजिता बलदर्पाभ्यामूचुः पितरमग्रतः ॥ ४॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 5

तात युक्ताः स्म वयसा बले महति संस्थिताः ।

क्षिप्रमाज्ञप्तुमिच्छामः किं कुर्मस्तव शासनात् ॥ ५॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 6

स तान् नृपतिशार्दूलः शार्दूलानिव वैगितान् ।

प्रीत्या परमया प्राह सुतान् वीर्यकुतूहलात् ॥ ६॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 7

विन्ध्यर्क्षवन्तावभितो द्वे पुर्यौ पर्वताश्रये ।

निवेशयतु यत्नेन मुचुकुन्दः सुतो मम ॥ ७॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 8

सह्यस्य चोपरिष्टात्तु दक्षिणां दिशमाश्रितः ।

पद्मवर्णोऽपि मे पुत्रो निवेशयतु मा चिरम् ॥ ८॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 9

तत्रैव परतः कान्ते देशे चम्पकभूषिते ।

सारसो मे पुरं रम्यं निवेशयतु पुत्रकः ॥ ९॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 10

हरितोऽयं महाबाहुः सागरे हरितोदके ।

दीपं पन्नगराजस्य सुतो मे पालयिष्यति ॥ २.३८.१०॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 11

माधवो मे महाबाहुर्ज्येष्ठपुत्रश्च धर्मवित् ।

यौवराज्येन संयुक्तः स्वपुरं पालयिष्यति ॥ ११॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 12

सर्वे नृपश्रियं प्राप्ता अभिषिक्ताः सचामराः ।

पित्रानुशिष्टाश्चत्वारो लोकपालोपमा नृपाः ॥ १२॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 13

स्वं स्वं निवेशनं सर्वे भेजिरे नृपसत्तमाः ।

पुरस्थानानि रम्याणि मृगयन्तो यथाक्रमम् ॥ १३॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 14

मुचुकुन्दश्च राजर्षिर्विन्ध्यमध्यमरोचयत् ।

स्वस्थानं नर्मदातीरे दारुणोपलसङ्कटे ॥ १४॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 15

स च तं शोधयामास विविक्तं च चकार ह ।

सेतुं चैव समं चक्रे परिखाश्चामितोदकाः ॥ १५॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 16

स्थापयामास भागेषु देवतायतनान्यपि ।

रथ्या वीथीर्नृणां मार्गाश्चत्वराणि वनानि च ॥ १६॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 17

स तां पुरीं धनवतीं पुरुहूतपुरीप्रभाम् ।

नातिदीर्घेण कालेन चकार नृपसत्तमः ॥ १७॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 18

नाम चास्याः शुभं चक्रे निर्मितं स्वेन तेजसा ।

तस्याः पुर्या नृपश्रेष्ठो देवश्रेष्ठपराक्रमः ॥ १८॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 19

महाश्मसङ्घातवती यथेयं विन्ध्यसानुगा ।

माहिष्मती नाम पुरी प्रकाशमुपयास्यति ॥ १९॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 20

उभयोर्विन्ध्ययोः पादे नगयोस्तां महापुरीम् ।

मध्ये निवेशयामास श्रिया परमया वृताम् ॥ २.३८.२०॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 21

पुरिकां नाम धर्मात्मा पुरीं देवपुरीप्रभाम् ।

उद्यानशतसम्बाधां समृद्धापणचत्वराम् ॥ २१॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 22

ऋक्षवन्तं समभितस्तीरे तत्र निरामये ।

निर्मिता सा पुरी राज्ञा पुरिका नाम नामतः ॥ २२॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 23

स ते द्वे विपुले पुर्यौ देवभोग्योपमे शुभे ।

पालयामास धर्मात्मा राजा धर्मे व्यवस्थितः ॥ २३॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 24

पद्मवर्णोऽपि राजर्षिः सह्यपृष्ठे पुरोत्तमम् ।

चकार नद्या वेणायास्तीरे तरुलताकुले ॥ २४॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 25

विषयस्याल्पतां ज्ञात्वा सम्पूर्णं राष्ट्रमेव च ।

निवेशयामास नृपः स वप्रप्रायमुत्तमम् ॥ २५॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 26

पद्मावतं जनपदं करवीरं च तत्पुरम् ।

निर्मितं पद्मवर्णेन प्राजापत्येन कर्मणा ॥ २६॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 27

सारसेनापि विहितं रम्यं क्रौञ्चपुरं महत् ।

चम्पकाशोकबहुलं विपुलं ताम्रमृत्तिकम् ॥ २७॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 28

वनवासीति विख्यातः स्फीतो जनपदो महान् ।

पुरस्य तस्य तु श्रीमान् द्रुमैः सार्वर्तुकैर्वृतः ॥ २८॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 29

हरितोऽपि समुद्रस्य द्वीपं समभिपालयत् ।

रत्नसञ्चयसम्पूर्णं नारीजनमनोहरम् ॥ २९॥

Harivamsha Purana

हरिवंशपर्व, अध्याय 38: विकद्रुवाक्यं, Verse 30

तस्य दाशा जले मग्ना मद्गुरा नाम विश्रुताः ।

ये हरन्ति सदा शङ्खान् समुद्रोदरचारिणः ॥ २.३८.३०॥