हरिवंशपर्व, अध्याय 37: सप्तत्रिंशोऽध्यायः

बभ्रुवंशवर्णनम् Dynasty of babhru बभ्रुवंशस्य वर्णनं वैशम्पायन उवाच ।

सत्त्वतात्सत्त्वसम्पन्नान् कौशल्या सुषुवे सुतान् ।

भजिनं भजमानं च दिव्यं देवावृधं नृपम् ॥ १॥

अन्धकं च महावाहु वृष्णिं च यदुनन्दनम् ।

तेषां विसर्गाश्चत्वारो विस्तरेणेह ताञ्छृणु ॥ २॥

भजमानस्य सृञ्जय्यौ बाह्यकाथोपबाह्यका ।

आस्तां भार्ये तयोस्तस्माज्जज्ञिरे बहवः सुताः ॥ ३॥

कृमिश्च क्रमणश्चैव धृष्टः शूरः पुरञ्जयः ।

एते बाह्यकसृञ्जय्यां भजमानाद् विजज्ञिरे ॥ ४॥

अयुताजित्सहस्राजिच्छताजिच्चाथ दाशकः ।

उपबाह्यकसृञ्जय्यां भजमानाद् विजज्ञिरे ॥ ५॥

यज्वा देवावृधो राजा चचार विपुलं तपः ।

पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम स्यादिति निश्चितः ॥ ६॥

संयुज्यात्मानमेवं तु पर्णाशाया जलं स्पृशन् ।

सदोपस्पृशतस्तस्य चकार प्रियमापगा ॥ ७॥

चिन्तयाभिपरीता सा जगामैकाभिनिश्चयम् ।

कल्याणत्वान्नरपतेस्तस्य सा निम्नगोत्तमा ८ ॥

नाध्यगच्छत तां नारीं यस्यामेवंविधः सुतः ।

जायेत्तस्मात्स्वयं हन्त भवाम्यस्य सहव्रता ॥ ९॥

अथ भूत्वा कुमारी सा बिभ्रती परमं वपुः ।

वरयामास नृपतिं तामियेष च स प्रभुः ॥ १.३७.१०॥

तस्यामाधत्त गर्भं च तेजस्विनमुदारधीः ।

अथ सा दशमे मासि सुषुवे सरितां वरा ॥ ११॥

पुत्रं सर्वगुणोपेतं बभ्रुं देवावृधान्नृपात् ।

अत्र वंशे पुराणज्ञा गायन्तीति परिश्रुतम् ॥ १२॥

गुणान् देवावृधस्याथ कीर्तयन्तो महात्मनः ।

यथैवाग्रे समं दूरात् पश्याम च तथान्तिके ॥ १३॥

बभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर्देवावृधः समः ।

षष्टिश्च षट् च पुरुषाः सहस्राणि च सप्त च ॥ १४॥

एतेऽमृतत्वं सम्प्राप्ता बभ्रुर्देवावृधावपि ।

यज्वा दानपतिर्विद्वान् ब्रह्मण्यः सुदृढायुधः ॥ १५॥

कीर्तिमांश्च महातेजाः सात्त्वतानां महावरः ।

तस्यान्ववायः सुमहान्भोजा ये मार्तिकावताः ॥ १६॥

अन्धकात्काश्यदुहिता चतुरोऽलभतात्मजान् ।

कुकुरं भजमानं च शमिं कम्बलबर्हिषम् ॥ १७॥

कुकुरस्य सुतो धृष्णुर्धृष्णोस्तु तनयस्तथा ।

कपोतरोमा तस्याथ तैत्तिरिस्तनयोऽभवत् ॥ १८॥

जज्ञे पुनर्वसुस्तस्मादभिजित् तु पुनर्वसोः ।

तस्य वै पुत्रमिथुनं बभूवाभिजितः किल ॥ १९॥

आहुकश्चाहुकी चैव ख्यातौ ख्यातिमतां वरौ ।

इमां चोदाहरन्त्यत्र गाथां प्रति तमाहुकम् ॥ १.३७.२०॥

श्वेतेन परिवारेण किशोरप्रतिमो महान् ।

अशीतिचर्मणा युक्तः स नृपः प्रथमं व्रजेत् ॥ २१॥।

नापुत्रवान् नाशतदो नासहस्रशतायुषः ।

नाशुद्धकर्मा नायज्वा यो भोजमभितो व्रजेत् ॥ २२॥

पूर्वस्यां दिशि नागानां भोजस्येत्यनुमोदनम् ।

सोपासङ्गानुकर्षाणां ध्वजिनां सवरूथिनाम् ॥ २३॥

रथानां मेघघोषाणां सहस्राणि दशैव तु ।

रूप्यकाञ्चनकक्षाणां सहस्राणि दशापि च ॥ २४॥

तावन्त्येव सहस्राणि उत्तरस्यां तथा दिशि ।

आ भूमिपालान्भोजाः स्वानुपतिष्ठन्किङ्किणीकिणः ॥ २५॥

आहुकी चाप्यवन्तिभ्यः स्वसारं ददुरन्धकाः ।

आहुकस्य तु काश्यायां द्वौ पुत्रौ सम्बभूवतुः ॥ २६॥

देवकश्चोग्रसेनश्च देवपुत्रसमावुभौ ।

देवकस्याभवन्पुत्राश्चत्वारस्त्रिदशोपमाः ॥ २७॥

देववानुपदेवश्च सुदेवो देवरक्षितः ।

कुमार्यः सप्त चाप्यासन् वसुदेवाय ता ददौ ॥ २८॥

देवकी शान्तिदेवा च सुदेवा देवरक्षिता ।

वृकदेव्युपदेवी च सुनासी चैव सप्तमी ॥ २९॥

नवोग्रसेनस्य सुतास्तेषां कंसस्तु पूर्वजः ।

न्यग्रोधश्च सुनामा च कङ्कः शङ्कुः सुभूमिपः ॥ १.३७.३०॥