हरिवंशपर्व, अध्याय 92: द्विनवतितमोऽध्यायः

वज्रनाभपुरं प्रति प्रद्युम्नादीनां गमनम् Together with deva-s kashyapa and aditi go to brahma pradyumna and party set out for vajranAbhapura हंसानां वज्रपुरे निवासः, हंस्या प्रभावतीं प्रद्युम्नस्य प्रति अनुरक्तकरणं, प्रभावत्या हंस्यां प्रद्युम्नस्य प्राप्तिकरणस्य अनुरोधं, हंस्याः वज्रनाभेन सह संवादं, हंसानां मुखतः सर्वं समाचारं श्रुत्वा श्रीकृष्णेन नटवेषे प्रद्युम्नादि यादवानां वज्रपुरे प्रेषणं वैशम्पायन उवाच ।

ते वासववचः श्रुत्वा हंसा वज्रपुरं ययुः ।

पूर्वोचितं हि गमनं तेषां तत्र जनाधिप ॥ १॥

ते दीर्घिका सु रम्यासु निपेतुर्वीर पक्षिणः ।

पद्मोत्पलैरावृतासु काञ्चनैः स्पर्शनक्षमैः ॥ २॥

ते वै नदन्तो मधुरं संस्कृतापूर्वभाषिणः ।

पूर्वमप्यागतास्ते तु विस्मयं जनयन्ति हि ॥ ३॥

अन्तःपुरोपभोग्यासु चेरुर्वापीषु ते नृप ।

दृष्टास्ते वज्रनाभस्य त्रिविष्टपनिवासिनः ॥ ४॥

आलपन्तः सुमधुरं धार्तराष्ट्रा जनेश्वर ।

स तानुवाच दैतेयो धार्तराष्ट्रानिदं वचः ॥ ५॥

त्रिविष्टपे नित्यरता भवन्तश्चारुभाषिणः ।

यदैवेहोन्सवोऽस्माकं भवद्भिरवगम्यते ॥ ६॥

आगन्तव्यं जालपादाः स्वमिदं भवतां गृहम् ।

विस्रब्धं च प्रवेष्टव्यं त्रिविष्टपनिवासिभिः ॥ ७॥

ते तथोक्ताः शकुनयो वज्रनाभेन भारत ।

तथेत्युक्त्वा हि विविशुर्दानवेन्द्रनिवेशनम् ॥ ८॥

चक्रुः परिचयं ते च देवकार्यव्यपेक्षया ।

मानुषालापिनस्ते तु कथाश्चक्रुः पृथग्विधाः ॥ ९॥

वंशबद्धाः काश्यपानां सर्वकल्याणभागिनाम् ।

स्त्रियो रेमुर्विशेषेण श‍ृण्वन्त्यः सङ्गताः कथाः ॥ २.९२.१०॥

विचरन्तस्ततो हंसा ददृशुश्चारुहासिनीम् ।

प्रभावतीं वरारोहां वज्रनाभसुतां तदा ॥ ११॥

हंसाः परिचितां चक्रुस्तां ततश्चारुहासिनीम् ।

सखीं शुचिमुखीं चक्रे हंसीं राजसुता तदा ॥ १२॥

सा तां कचित्पप्रच्छ वज्रनाभसुतां सखीम् ।

विश्रम्भितां पृथक्सूक्तैराख्यानकशतैर्वराम् ॥ १३॥

त्रैलोक्यसुन्दरीं वेद्मि त्वामहं हि प्रभावति ।

रूपशीलगुणैर्देवि किञ्चित् त्वां वक्तुमुत्सहे ॥ १४॥

व्यतिक्रामति ते भीरु यौवनं चारुहासिनि ।

यदतीतं पुनर्नैति गतं स्रोत इवाम्भसः ॥ १५॥

कामोपभोगतुल्या हि रतिर्देवि न विद्यते ।

स्त्रीणां जगति कल्याणि सत्यमेतद् ब्रवीमि ते ॥ १६॥

स्वयंवरे च न्यस्ता त्वं पित्रा सर्वाङ्गशोभने ।

न च कांश्चिद् वरयसे देवासुरकुलोद्भवान् ॥ १७॥

व्रीडिता यान्ति सुश्रोणि प्रत्याख्यातास्त्वया शुभे ।

रूपशौर्यगुणैर्युक्तान् सदृशांस्त्वं कुलस्य हि ॥ १८॥

इहैष्यति किमर्थं त्वां प्रद्युम्नो रुक्मिणीसुतः ॥ १९॥

त्रैलोक्ये यस्य रूपेण सदृशो न कुलेन वा ।

गुणैर्वा चारुसर्वाङ्गि शौर्येणाप्यति वा शुभे ॥ २.९२.२०॥

देवेषु देवः सुश्रोणि दानवेषु च दानवः ।

मानुषेष्वपि धर्मात्मा मनुष्यः स महाबलः ॥ २१॥

यं सदा देवि दृष्ट्वा हि स्रवन्ति जघनानि हि ।

आपीनानीव धेनूनां स्रोतांसि सरितामिव ॥ २२॥

न पूर्णचन्द्रेण मुखं नयने वा कुशेशयैः ।

उत्सहे नोपमातुं हि मृगेन्द्रेणाथ वा गतिम् ॥ २३॥

जगतः सारमुद्धृत्य पुत्रः स विहितः शुभे ।

कृत्यानङ्गं वरे साङ्गं विष्णुना प्रभविष्णुना ॥ २४॥

हृतेन शम्बरो बाल्ये येन पापो निबर्हितः ।

मायाश्च सर्वाः सम्प्राप्ता न च शीलं विनाशितम् ॥ २५॥

यान्यान्गुणान्पृथुश्रोणि मनसा कल्पयिष्यसि ।

एष्टव्यास्त्रिषु लोकेषु प्रद्युम्ने सर्व एव ते ॥ २६॥

रुच्या वह्निप्रतीकाशः क्षमया पृथिवीसमः ।

तेजसा सूर्यसदृशो गाम्भीर्येण ह्रदोपमः ।

प्रभावतीं शुचिमुखीं त्वितीहोवाच भामिनी ॥ २७॥

प्रभावत्युवाच ।

विष्णुर्मानुषलोकस्थः श्रुतः सुबहुशो मया ।

पितुः कथयतः सौम्ये नारदस्य च धीमतः ॥ २८॥

शत्रुः किल स दैत्यानां वर्जनीयः सदानघे ।

कुलानि किल दैत्यानां तेन दग्धानि मानिनि ॥ २९॥

प्रदीप्तेन रथाङ्गेन शार्ङ्गेण गदया तथा ।

शाखानगरदेशेषु वसन्ति किल येऽसुराः ॥ २.९२.३०॥