Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्

Containing 64 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 1

११.२३ त्रयोविंशोऽध्यायः ।

तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम् ।

श्रीनारायण उवाच ।

अमृतापिधानमित्येवमुच्चार्य साधकोत्तमः ।

उच्छिष्टभाग्भ्यः पात्रान्नं दद्यादन्ते विचक्षणः ॥ १॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 2

ये के चास्मत्कुले जाता दासदास्योऽनकाङ्क्षिणः ।

ते सर्वे तृप्तिमायान्तु मया दत्तेन भूतले ॥ २॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 3

रौरवेऽपुण्यनिलये पद्मार्बुदनिवासिनाम् ।

अर्थिनामुदकं दत्तमक्षय्यमुपतिष्ठतु ॥ ३॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 4

पवित्रग्रन्थिमुत्सृज्य मण्डले भुवि निक्षिपेत् ।

पात्रे तु निक्षिपेद्यस्तु स विप्रः पङ्क्तिदूषकः ॥ ४॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 5

उच्छिष्टस्तेन संस्पृष्टः शुना शूद्रेण च द्विजः ।

उपोष्य रजनीमेकां पञ्चगव्येन शुध्यति ॥ ५॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 6

अनुच्छिष्टेन संस्पृष्टैः स्नानमेव विधीयते ।

एकाहुतिप्रदानेन कोटियज्ञफलं लभेत् ॥ ६॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 7

पञ्चभिः पञ्चकोटीनां तदनन्तफलं स्मृतम् ।

प्राणाग्निहोत्रवेत्रे यो ह्यन्नदानं करोति च ॥ ७॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 8

दातुश्चैव तु यत्पुण्यं भोक्तुश्चैव तु यत्फलम् ।

प्राप्नुतस्तौ तदेव द्वावुभौ तौ स्वर्गगामिनौ ॥ ८॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 9

सपवित्रकरो भुङ्क्ते यस्तु विप्रो विधानतः ।

ग्रासे ग्रासे फलं तस्य पञ्चगव्यसमं भवेत् ॥ ९॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 10

पूजाकालत्रये नित्यं जपस्तर्पणमेव च ।

होमो ब्राह्मणभुक्तिश्च पुरश्चरणमुच्यते ॥ १०॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 11

अधःशयानो धर्मात्मा जितक्रोधो जितेन्द्रियः ।

लघुमिष्टहिताशी च विनीतः शान्तचेतसा ॥ ११॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 12

नित्यं त्रिषवणस्नायी नित्यं स शुभभाषणः ।

स्त्रीशूद्रपतितत्व्रात्यनास्तिकोच्छिष्टभाषणम् ॥ १२॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 13

चाण्डालभाषणं चैव न कुर्यान्मुनिसत्तम ।

नत्वा नैव च भाषेत जपहोमार्चनादिषु ॥ १३॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 14

मैथुनस्य तथालापं तद्गोष्ठीमपि वर्जयेत् ।

कर्मणा मनसा वाचा सर्वावस्थासु सर्वदा ॥ १४॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 15

सर्वत्र मैथुनत्यागो ब्रह्मचर्यं प्रचक्षते ।

राज्ञश्चैव गृहस्थस्य ब्रह्मचर्यमुदाहृतम् ॥ १५॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 16

ऋतुस्तातेषु दारेषु सङ्गतिर्या विधानतः ।

संस्कृतायां सवर्णायामृतुं दृष्ट्वा प्रयत्नतः ॥ १६॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 17

रात्रौ तु गमनं कार्यं ब्रह्मचर्यं हरेन्न तत् ।

ऋणत्रयमसंशोध्य त्वनुत्पाद्य सुतानपि ॥ १७॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 18

तथा यज्ञाननिष्ट्वा च मोक्षमिच्छन्व्रजत्यधः ।

अजागलस्य यज्जन्म तज्जन्म श्रुतिचोदितम् ॥ १८॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 19

अतः कार्यं तु विप्रेन्द्र ऋणत्रयविशोधनम् ।

ते देवानामृषीणां च पितॄणामृणिनस्तथा ॥ १९॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 20

ऋषिभ्यो ब्रह्मचर्येण पितृभ्यस्तु तिलोदकैः ।

मुच्येद्यज्ञेन देवेभ्यः स्वाश्रमं धर्ममाचरेत् ॥ २०॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 21

क्षीराहारी फलाशी वा शाकाशी वा हविष्यभुक् ।

भिक्षाशी वा जपेद्विद्वान्कृच्छ्रचान्द्रायणादिकृत् ॥ २१॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 22

लवणं क्षारमम्लं च गृञ्जनं कांस्यभोजनम् ।

ताम्बूलं च द्विभुक्तं च दुष्टवासः प्रमत्तनम् ॥ २२॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 23

श्रुतिस्मृतिविरोधं च जपं रात्रौ विवर्जयेत् ।

वृथा न कालं गमयेद्द्यूतस्त्रीस्वापवादतः ॥ २३॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 24

गमयेद्देवतापूजास्तोत्रागमविलोकनैः ।

भूशय्या ब्रह्मचारित्वं मौनचर्या तथैव च ॥ २४॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 25

नित्यं त्रिषवणस्नानं शूद्रकर्मविवर्जनम् ।

नित्यपूजा नित्यदानमानन्दस्तुतिकीर्तनम् ॥ २५॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 26

नैमित्तिकार्चनं चैव विश्वासो गुरुदेवयोः ।

जपनिष्ठस्य धर्मा ये द्वादशैते सुसिद्धिदाः ॥ २६॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 27

नित्यं सूर्यमुपस्थाय तस्य चाभिमुखो जपेत् ।

देवताप्रतिमादौ वा वह्नौ वाभ्यर्च्य तन्मुखः ॥ २७॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 28

स्नानपूजाजपध्यानहोमतर्पणतत्परः ।

निष्कामो देवतायां च सर्वकर्मनिवेदकः ॥ २८॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 29

एवमादींश्च नियमान्पुरश्चरणकृच्चरेत् ।

तस्माद्द्विजः प्रसन्नात्मा जपहोमपरायणः ॥ २९॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 11, अध्याय 23: तप्तकृच्छ्रादिलक्षणवर्णनम्, Verse 30

तपस्यध्ययने युक्तो भवेद्भूतानुकम्पकः ।

तपसा स्वर्गमाप्नोति तपसा विन्दते महत् ॥ ३०॥