Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्

Containing 68 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 1

२.१० दशमोऽध्यायः ।

परीक्षिन्मरणम् ।

सूत उवाच ।

तस्मिन्नेव दिने नाम्ना तक्षकस्तं नृपोत्तमम् ।

शप्तं ज्ञात्वा गृहात्तूर्णं निःसृतः पुरुषोत्तमः ॥ १॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 2

वृद्धब्राह्मणवेषेण तक्षकः पथि निर्गतः ।

अपश्यत्कश्यपं मार्गे व्रजन्तं नृपतिं प्रति ॥ २॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 3

तमपृच्छत्पन्नगोऽसौ ब्राह्मणं मन्त्रवादिनम् ।

क्व भवांस्त्वरितो याति किञ्च कार्यं चिकीर्षति ॥ ३॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 4

कश्यप उवाच ।

परीक्षितं नृपश्रेष्ठं तक्षकश्च प्रधक्ष्यति ।

तत्राहं त्वरितो यामि नृपं कर्तुमपज्वरम् ॥ ४॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 5

मन्त्रोऽस्ति मम विप्रेन्द्र विषनाशकरः किल ।

जीवयिष्याम्यहं तं वै जीवितव्येऽधुना किल ॥ ५॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 6

तक्षक उवाच ।

अहं स पन्नगो ब्रह्मंस्तं धक्ष्यामि महीपतिम् ।

निवर्तस्व न शक्तस्त्वं मया दष्टं चिकित्सितुम् ॥ ६॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 7

कश्यप उवाच ।

अहं दष्टं त्वया सर्प नृपं शप्तं द्विजेन वै ।

जीवयिष्याम्यसन्देहं कामं मन्त्रबलेन वै ॥ ७॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 8

तक्षक उवाच ।

यदि त्वं जीवितुं यासि मया दष्टं नृपोत्तमम् ।

मन्त्रशक्तिबलं विप्र दर्शय त्वं ममानघ ॥ ८॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 9

धक्ष्याम्येनं च न्यग्रोधं विषदंष्ट्राभिरद्य वै ।

कश्यप उवाच ।

जीवयिष्ये त्वया दष्टं दग्धं वा पन्नगोत्तम ॥ ९॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 10

सूत उवाच ।

अदशत्पन्नगो वृक्षं भस्मसाच्च चकार तम् ।

उवाच कश्यपं भूयो जीवयैनं द्विजोत्तम ॥ १०॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 11

दृष्ट्वा भस्मीकृतं वृक्षं पन्नगेन विषाग्निना ।

सर्वं भस्म समाहृत्य कश्यपो वाक्यमब्रवीत् ॥ ११॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 12

पश्य मन्त्रबलं मेऽद्य न्यग्रोधं पन्नगोत्तम ।

जीवयाम्यद्य वृक्षं वै पश्यतस्ते महाविष ॥ १२॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 13

इत्युक्त्वा जलमादाय कश्यपो मन्त्रवित्तमः ।

सिषेच भस्मराशिं तं मन्त्रितेनैव वारिणा ॥ १३॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 14

तद्वारिसेचनाज्जातो न्यग्रोधः पूर्ववच्छुभः ।

विस्मयं तक्षकः प्राप्तो दृष्ट्वा तं जीवितं नगम् ॥ १४॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 15

तमाह कश्यपं नागः किमर्थं ते परिश्रमः ।

सम्पादयामि तं कामं ब्रूहि वाडव वाञ्छितम् ॥ १५॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 16

कश्यप उवाच ।

वित्तार्थी नृपतिं मत्वा शप्तं पन्नग निःसृतः ।

गृहादहं चोपकर्तुं विद्यया नृपसत्तमम् ॥ १६॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 17

तक्षक उवाच ।

वित्तं गृहाण विप्रेन्द्र यावदिच्छसि पार्थिवात् ।

ददामि स्वगृहं याहि सकामोऽहं भवाम्यतः ॥ १७॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 18

सूत उवाच ।

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कश्यपः परमार्थवित् ।

चिन्तयामास मनसा किं करोमि पुनः पुनः ॥ १८॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 19

धनं गहीत्वा स्वगृहं प्रयामि यद्यहं पुनः ।

भविष्यति न मे कीर्तिर्लोके लोभसमाश्रयात् ॥ १९॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 20

जीवितेऽथ नृपश्रेष्ठे कीर्तिः स्यादचला मम ।

धनप्राप्तिश्च बहुधा भवेत्पुण्यं च जीवनात् ॥ २०॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 21

रक्षणीयं यशः कामं धिग्धनं यशसा विना ।

सर्वस्वं रघुणा पूर्वं दत्तं विप्राय कीर्तये ॥ २१॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 22

हरिश्चन्द्रेण कर्णेन कीर्त्यर्थं बहुविस्तरम् ।

उपेक्षेयं कथं भूपं दह्यमानं विषाग्निना ॥ २२॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 23

जीवितेऽद्य मया राज्ञि सुखं सर्वजनस्य च ।

अराजके प्रजानाशो भविता नात्र संशयः ॥ २३॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 24

प्रजानाशस्य पापं मे भविष्यति मृते नृपे ।

अपकीर्तिश्च लोकेषु धनलोभाद्भविष्यति ॥ २४॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 25

इति सञ्चिन्त्य मनसा ध्यानं कृत्वा स कश्यपः ।

गतायुषं च नृपतिं ज्ञातवाम्बुद्धिमत्तरः ॥ २५॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 26

आसन्नमृत्युं राजानं ज्ञात्वा ध्यानेन कश्यपः ।

गृहं ययौ स धर्मात्मा धनमादाय तक्षकात् ॥ २६॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 27

निवर्त्य कश्यपं सर्पः सप्तमे दिवसे नृपम् ।

हन्तुकामो जगामाशु नगरं नागसाह्वयम् ॥ २७॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 28

शुश्राव नगरस्यान्ते प्रासादस्थं परीक्षितम् ।

मणिमन्त्रौषधैः कामं रक्ष्यमाणमतन्द्रितम् ॥ २८॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 29

चिन्ताविष्टस्तदा नागो विप्रशापभयाकुलः ।

चिन्तयामास योगेन प्रविशेयं गृहं कथम् ॥ २९॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 2, अध्याय 10: परीक्षिन्मरणम्, Verse 30

वञ्जयामि कथं चैनं राजानं पापकारिणम् ।

विप्रशापाद्धतं मूढं विप्रपीडाकरं शठम् ॥ ३०॥