स्कन्ध 11, अध्याय 7: रुद्राक्षमाहात्म्यवर्णनम्

११.७ सप्तमोऽध्यायः ।

रुद्राक्षमाहात्म्यवर्णनम् ।

श्रीनारायण उवाच ।

एवं नारद षड्वक्त्रो गिरिशेन विबोधितः ।

रुद्राक्षमहिमानं च ज्ञात्वासीत्स कृतार्थकः ॥ १॥

इत्थं भूतानुभावोऽयं रुद्राक्षो वर्णितो मया ।

सदाचारप्रसङ्गेन श‍ृणु चान्यत्समाहितः ॥ २॥

यथा रुद्राक्षमहिमा वर्णितोऽनन्तपुण्यदः ।

लक्षणं मन्त्रविन्यासं तथाहं वर्णयामि ते ॥ ३॥

लक्षं तु दर्शनात्युण्यं कोटिस्तत्स्पर्शनाद्भवेत् ।

तस्य कोटिगुणं पुण्यं लभते धारणान्नरः ॥ ४॥

लक्षकोटिसहस्राणि लक्षकोटिशतानि च ।

तज्जपाल्लभते पुण्यं नरो रुद्राक्षधारणात् ॥ ५॥

रुद्राक्षाणां तु भद्राक्षधारणात्स्यान्महाफलम् ।

धात्रीफलप्रमाणं यच्छ्रेष्ठमेतदुदाहृतम् ॥ ६॥

बदरीफलमात्रं तु प्रोच्यते मध्यमं बुधैः ।

अधमं चणमात्रं स्यात्प्रतिज्ञैषा मयोदिता ॥ ७॥

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चेति शिवाज्ञया ।

वृक्षा जाताः पृथिव्यां तु तज्जातीयाः शुभाक्षकाः ॥ ८॥

श्वेतास्तु ब्राह्मणा ज्ञेयाः क्षत्रिया रक्तवर्णकाः ।

पीता वैश्यास्तु विज्ञेयाः कृष्णाः शूद्राः प्रकीर्तिताः ॥ ९॥

ब्राह्मणो बिभृयाच्छ्वेतान् रक्तान् राजा तु धारयेत् ।

पीतान्वैश्यस्तु बिभृयात्कृष्णान् शूद्रस्तु धारयेत् ॥ १०॥

समाः स्निग्धा दृढास्तद्वत्कण्टकैः संयुताः शुभाः ।

कृमिदष्टाञ्छिन्नभिन्नान्कण्टकैरहितांस्तथा ॥ ११॥

व्रणयुक्तानावृतांश्च षड्रुद्राक्षांस्तु वर्जयेत् ।

स्वयमेव कृतद्वारो रुद्राक्षः स्यादिहोत्तमः ॥ १२॥

यत्तु पौरुषयत्नेन कृतं तन्मध्यमं भवेत् ।

समान्स्निग्धान्दृढान्वृत्तान्क्षौमसूत्रेण धारयेत् ॥ १३॥

सर्वगात्रेषु साम्येन समानातिविलक्षणा ।

निर्घर्षे हेमलेखाभा यत्र लेखा प्रदृश्यते ॥ १४॥

तदक्षमुत्तमं विद्यात्स धार्यः शिवपूजकैः ।

शिखायामेकरुद्राक्षं त्रिंशद्वै शिरसा वहेत् ॥ १५॥

षट्त्रिंशच्च गले धार्या बाह्वोः षोडश षोडश ।

मणिबन्धे द्वादशाक्षान्स्कन्धे पञ्चाशतं भवेत् ॥ १६॥

अष्टोत्तरशतैर्मालोपवीतं च प्रकल्पयेत् ।

द्विसरं त्रिसरं वापि बिभृयात्कण्ठदेशतः ॥ १७॥

कुण्डले मुकुटे चैव कर्णिकाहारकेषु च ।

केयूरे कटके चैव कुक्षिवंशे तथैव च ॥ १८॥

सुप्ते पीते सर्वकालं रुद्राक्षं धारयेन्नरः ।

त्रिशतं त्वधमं पञ्चशतं मध्यममुच्यते ॥ १९॥

सहस्रमुत्तमं प्रोक्तं चैवं भेदेन धारयेत् ।

शिरसीशानमन्त्रेण कर्णे तत्पुरुषेण च ॥ २०॥

अघोरेण ललाटे तु तेनैव हृदयेऽपि च ।

अघोरबीजमन्त्रेण करयोर्धारयेत्पुनः ॥ २१॥

पञ्चाशदक्षग्रथितां वामदेवेन चोदरे ।

पञ्चब्रह्मभिरङ्गैश्चाप्येवं रुद्राक्षधारणम् ॥ २२॥

ग्रथितान्मूलमन्त्रेण सर्वानक्षांस्तु धारयेत् ।

एकवक्त्रस्तु रुद्राक्षः परतत्त्वप्रकाशकः ॥ २३॥

परतत्त्वधारणाच्च जायते तत्प्रकाशनम् ।

द्विवक्त्रस्तु मुनिश्रेष्ठ अर्धनारीश्वरो भवेत् ॥ २४॥

धारणादर्धनारीशः प्रीयते तस्य नित्यशः ।

त्रिवक्त्रस्त्वनलः साक्षात्स्त्रीहत्यां दहति क्षणात् ॥ २५॥

त्रिमुखश्चैव रुद्राक्षोऽप्यग्नित्रयस्वरूपकः ।

तद्धारणाच्च हुतभुक् तस्य तुष्यति नित्यशः ॥ २६॥

चतुर्मुखस्तु रुद्राक्षः पितामहस्वरूपकः ।

तद्धारणान्महाश्रीमान्महदारोग्यमुत्तमम् ॥ २७॥

महती ज्ञानसम्पत्तिः शुद्धये धारयेन्नरः ।

पञ्चमुखस्तु रुद्राक्षः पञ्चब्रह्मस्वरूपकः ॥ २८॥

तस्य धारणमात्रेण सन्तुष्यति महेश्वरः ।

षड्वक्त्रश्चैव रुद्राक्षः कार्तिकेयाधिदैवतः ॥ २९॥

विनायकं चापि देवं प्रवदन्ति मनीषिणः ।

सप्तवक्त्रस्तु रुद्राक्षः सप्तमात्राधिदैवतः ॥ ३०॥