स्कन्ध 9, अध्याय 26: सावित्रीपूजाविधिकथनम्

९.२६ षड्विंशोऽध्यायः ।

सावित्रीपूजाविधिकथनम् ।

नारद उवाच ।

तुलस्युपाख्यानमिदं श्रुतं चातिसुधोपमम् ।

ततः सावित्र्युपाख्यानं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १॥

पुरा केन समुद्भूता सा श्रुता च श्रुतेः प्रसूः ।

केन वा पूजिता लोके प्रथमे कैश्च वा परे ॥ २॥

श्रीनारायण उवाच ।

ब्रह्मणा वेदजननी प्रथमे पूजिता मुने ।

द्वितीये च वेदगणैस्तत्पश्चाद्विदुषां गणैः ॥ ३॥

तदा चाश्वपतिर्भूपः पूजयामास भारते ।

तत्पश्चात्पूजयामासुर्वर्णाश्चत्वार एव च ॥ ४॥

नारद उवाच ।

को वा सोऽश्वपतिर्ब्रह्मन् केन वा तेन पूजिता ।

सर्वपूज्या च सा देवी प्रथमे कैश्च वा परे ॥ ५॥

श्रीनारायण उवाच ।

मद्रदेशे महाराजो बभूवाश्वपतिर्मुने ।

वैरिणां बलहर्ता च मित्राणां दुःखनाशनः ॥ ६॥

आसीत्तस्य महाराज्ञी महिषी धर्मचारिणी ।

मालतीति समाख्याता यथा लक्ष्मीर्गदाभृतः ॥ ७॥

सा च राज्ञी च वन्ध्या च वसिष्ठस्योपदेशतः ।

चकाराराधनं भक्त्या सावित्र्याश्चैव नारद ॥ ८॥

प्रत्यादेशं न सा प्राप्ता महिषी न ददर्श ताम् ।

गृहं जगाम दुःखार्ता हृदयेन विदूयता ॥ ९॥

राजा तां दुःखितां दृष्ट्वा बोधयित्वा नयेन वै ।

सावित्र्यास्तपसे भक्त्या जगाम पुष्करं तदा ॥ १०॥

तपश्चकार तत्रैव संयतः शतवत्सरम् ।

न ददर्श च सावित्र्या प्रत्यादेशो बभूव च ॥ ११॥

शुश्रावाकाशवाणीं च नृपेन्द्रश्चाशरीरिणीम् ।

गायत्र्या दशलक्षं च जपं त्वं कुरु नारद ॥ १२॥

एतस्मिन्नन्तरे तत्र आजगाम पराशरः ।

प्रणनाम ततस्तं च मुनिर्नृपमुवाच च ॥ १३॥

मुनिरुवाच ।

सकृज्जपश्च गायत्र्याः पापं दिनभवं हरेत् ।

दशवारं जपेनैव नश्येत्पापं दिवानिशम् ॥ १४॥

शतवारं जपश्चैव पापं मासार्जितं हरेत् ।

सहस्रधा जपश्चैव कल्मषं वत्सरार्जितम् ॥ १५॥

लक्षो जन्मकृतं पापं दशलक्षोऽन्यजन्मजम् ।

सर्वजन्मकृतं पापं शतलक्षाद्विनश्यति ॥ १६॥

करोति मुक्तिं विप्राणां जपो दशगुणस्ततः ।

करं सर्पफणाकारं कृत्वा तद्रन्धमुद्रितम् ॥ १७॥

आनम्रमूर्धमचलं प्रजपेत्प्राङ्मुखो द्विजः ।

अनामिकामध्यदेशादधोऽवामक्रमेण च ॥ १८॥

तर्जनीमूलपर्यन्तं जपस्यैवं क्रमः करे ।

श्वेतपङ्कजबीजानां स्फटिकानां च संस्कृताम् ॥ १९॥

कृत्वा वै मालिकां राजन् जपेत्तीर्थे सुरालये ।

संस्थाप्य मालामश्वत्थपत्रे पद्मे च संयतः ॥ २०॥

कृत्वा गोरोचनाक्तां च गायत्र्या स्नापयेत्सुधीः ।

गायत्रीशतकं तस्यां जपेच्च विधिपूर्वकम् ॥ २१॥

अथवा पञ्चगव्येन स्नात्वा मालां सुसंस्कृताम् ।

अथ गङ्गोदकेनैव स्नात्वा वातिसुसंस्कृताम् ॥ २२॥

एवं क्रमेण राजर्षे दशलक्षं जपं कुरु ।

साक्षाद्द्रक्ष्यसि सावित्रीं त्रिजन्मपातकक्षयात् ॥ २३॥

नित्यं सन्ध्यां च हे राजन् करिष्यसि दिने दिने ।

मध्याह्ने चापि सायाह्ने प्रातरेव शुचिः सदा ॥ २४॥

सन्ध्याहीनोऽशुचिर्नित्यमनर्हः सर्वकर्मसु ।

यदह्ना कुरुते कर्म न तस्य फलभाग्भवेत् ॥ २५॥

नोपतिष्ठति यः पूर्वां नोपास्ते यस्तु पश्चिमाम् ।

स शूद्रवद्बहिष्कार्यः सर्वस्माद् द्विजकर्मणः ॥ २६॥

यावज्जीवनपर्यन्तं त्रिःसन्ध्यां यः करोति च ।

स च सूर्यसमो विप्रस्तेजसा तपसा सदा ॥ २७॥

तत्पादपद्मरजसा सद्यःपूता वसुन्धरा ।

जीवन्मुक्तः स तेजस्वी सन्ध्यापूतो हि यो द्विजः ॥ २८॥

तीर्थानि च पवित्राणि तस्य संस्पर्शमात्रतः ।

ततः पापानि यान्त्येव वैनतेयादिवोरगाः ॥ २९॥

न गृह्णन्ति सुराः पूजां पितरः पिण्डतर्पणम् ।

स्वेच्छया च द्विजातेश्च त्रिसन्ध्यारहितस्य च ॥ ३०॥