स्कन्ध 9, अध्याय 4: सरस्वतीस्तोत्रपूजाकवचादिवर्णनम्

९.४ चतुर्थोऽध्यायः ।

सरस्वतीस्तोत्रपूजाकवचादिवर्णनम् ।

नारद उवाच ।

श्रुतं सर्वं मया पूर्वं त्वत्प्रसादात्सुधोपमम् ।

अधुना प्रकृतीनां च व्यस्तं वर्णय पूजनम् ॥ १॥

कस्याः पूजा कृता केन कथं मर्त्ये प्रचारिता ।

केन वा पूजिता का वा केन का वा स्तुता प्रभो ॥ २॥

तासां स्तोत्रं च ध्यानं च प्रभावं चरितं शुभम् ।

काभिः केभ्यो वरो दत्तस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ ३॥

श्रीनारायण उवाच ।

गणेशजननी दुर्गा राधा लक्ष्मीः सरस्वती ।

सावित्री च सृष्टिविधौ प्रकृतिः पञ्चधा स्मृता ॥ ४॥

आसां पूजा प्रसिद्धा च प्रभावः परमाद्भुतः ।

सुधोपमं च चरितं सर्वमङ्गलकारणम् ॥ ५॥

प्रकृत्यंशाः कला याश्च तासां च चरितं शुभम् ।

सर्वं वक्ष्यामि ते ब्रह्मन् सावधानो निशामय ॥ ६॥

काली वसुन्धरा गङ्गा षष्ठी मङ्गलचण्डिका ।

तुलसी मनसा निद्रा स्वधा स्वाहा च दक्षिणा ॥ ७॥

सङ्क्षिप्तमासां चरितं पुण्यदं श्रुतिसुन्दरम् ।

जीवकर्मविपाकं च तच्च वक्ष्यामि सुन्दरम् ॥ ८॥

दुर्गायाश्चैव राधाया विस्तीर्णं चरितं महत् ।

तद्वत्पश्चात्प्रवक्ष्यामि सङ्क्षेपक्रमतः श‍ृणु ॥ ९॥

आदौ सरस्वतीपूजा श्रीकृष्णेन विनिर्मिता ।

यत्प्रसादान्मुनिश्रेष्ठ मूर्खो भवति पण्डितः ॥ १०॥

आविर्भूता यथा देवी वक्त्रतः कृष्णयोषितः ।

इयेष कृष्णं कामेन कामुकी कामरूपिणी ॥ ११॥

स च विज्ञाय तद्भावं सर्वज्ञः सर्वमातरम् ।

तामुवाच हितं सत्यं परिणामे सुखावहम् ॥ १२॥

श्रीकृष्ण उवाच ।

भज नारायणं साध्वि मदंशं च चतुर्भुजम् ।

युवानं सुन्दरं सर्वगुणयुक्तं च मत्समम् ॥ १३॥

कामज्ञं कामिनीनां च तासां च कामपूरकम् ।

कोटिकन्दर्पलावण्यं लीलालङ्कतमीश्वरम् ॥ १४॥

कान्ते कान्तं च मां कृत्वा यदि स्थातुमिहेच्छसि ।

त्वत्तो बलवती राधा न भद्रं ते भविष्यति ॥ १५॥

यो यस्माद् बलवान्वापि ततोऽन्यं रक्षितुं क्षमः ।

कथं परान्साधयति यदि स्वयमनीश्वरः ॥ १६॥

सर्वेशः सर्वशास्ताहं राधां बाधितुमक्षमः ।

तेजसा मत्समा सा च रूपेण च गुणेन च ॥ १७॥

प्राणाधिष्ठातृदेवी सा प्राणांस्त्यक्तुं च कः क्षमः ।

प्राणतोऽपि प्रियः पुत्रः केषां वास्ति च कश्चन ॥ १८॥

त्वं भद्रे गच्छ वैकुण्ठं तव भद्रं भविष्यति ।

पतिं तमीश्वरं कृत्वा मोदस्व सुचिरं सुखम् ॥ १९॥

लोभमोहकामक्रोधमानहिंसाविवर्जिता ।

तेजसा त्वत्समा लक्ष्मी रूपेण च गुणेन च ॥ २०॥

तया सार्धं तव प्रीत्या शश्वत्कालः प्रयास्यति ।

गौरवं च हरिस्तुल्यं करिष्यति द्वयोरपि ॥ २१॥

प्रतिविश्वेषु तां पूजां महतीं गौरवान्विताम् ।

माघस्य शुक्लपञ्चम्यां विद्यारम्भे च सुन्दरि ॥ २२॥

मानवा मनवो देवा मुनीन्द्राश्च मुमुक्षवः ।

वसवो योगिनः सिद्धा नागा गन्धर्वराक्षसाः ॥ २३॥

मद्वरेण करिष्यन्ति कल्पे कल्पे लयावधि ।

भक्तियुक्ताश्च दत्त्वा वै चोपचाराणि षोडश ॥ २४॥

कण्वशाखोक्तविधिना ध्यानेन स्तवनेन च ।

जितेन्द्रियाः संयताश्च घटे च पुस्तकेऽपि च ॥ २५॥

कृत्वा सुवर्णगुटिकां गन्धचन्दनचर्चिताम् ।

कवचं ते ग्रहीष्यन्ति कण्ठे वा दक्षिणे भुजे ॥ २६॥

पठिष्यन्ति च विद्वांसः पूजाकाले च पूजिते ।

इत्युक्त्वा पूजयामास तां देवीं सर्वपूजिताम् ॥ २७॥

ततस्तत्पूजनं चकुर्ब्रह्मविष्णुशिवादयः ।

अनन्तश्चापि धर्मश्च मुनीन्द्राः सनकादयः ॥ २८॥

सर्वे देवाश्च मुनयो नृपाश्च मानवादयः ।

बभूव पूजिता नित्यं सर्वलोकैः सरस्वती ॥ २९॥

नारद उवाच ।

पूजाविधानं कवचं ध्यानं चापि निरन्तरम् ।

पूजोपयुक्तं नैवेद्यं पुष्पं च चन्दनादिकम् ॥ ३०॥