Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्

Containing 66 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 1

६.११ एकादशोऽध्यायः ।

युगधर्मव्यवस्थावर्णनम् ।

जनमेजय उवाच ।

भारावतारणार्थाय कथितं जन्म कृष्णयोः ।

संशयोऽयं द्विजश्रेष्ठ हृदये मम तिष्ठति ॥ १॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 2

पृथिवी गोस्वरूपेण ब्रह्माणं शरणं गता ।

द्वापरान्तेऽतिदीनार्ता गुरुभारप्रपीडिता ॥ २॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 3

वेधसा प्रार्थितो विष्णुः कमलापतिरीश्वरः ।

भूभारोत्तारणार्थाय साधूनां रक्षणाय च ॥ ३॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 4

भगवन् भारते खण्डे देवैः सह जनार्दन ।

अवतारं गृहाणाशु वसुदेवगृहे विभो ॥ ४॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 5

एवं सम्प्रार्थितो धात्रा भगवान्देवकीसुतः ।

बभूव सह रामेण भूभारोत्तारणाय वै ॥ ५॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 6

कियानुत्तारितो भारो हत्वा दुष्टाननेकशः ।

ज्ञात्वा सर्वान्दुराचारान्पापबुद्धिनृपानिह ॥ ६॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 7

हतो भीष्मो हतो द्रोणो विराटो द्रुपदस्तथा ।

बाह्लीकः सोमदत्तश्च कर्णो वैकर्तनस्तथा ॥ ७॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 8

यैर्लुण्ठितं धनं सर्वं हृताश्च हरियोषितः ।

कथं न नाशिता दुष्टा ये स्थिताः पृथिवीतले ॥ ८॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 9

आभीराश्च शका म्लेच्छा निषादाः कोटिशस्तथा ।

भारावतरणं किं तत्कृतं कृष्णेन धीमता ॥ ९॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 10

सन्देहोऽयं महाभाग न निवर्तति चित्ततः ।

कलावस्मिन्मजाः सर्वाः पश्यतः पापनिश्चयाः ॥ १०॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 11

व्यास उवाच ।

राजन् यस्मिन्युगे यादृक्प्रजा भवति कालतः ।

नान्यथा तद्भवेन्नूनं युगधर्मोऽत्र कारणम् ॥ ११॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 12

ये धर्मरसिका जीवास्ते वै सत्ययुगेऽभवन् ।

धर्मार्थरसिका ये तु ते वै त्रेतायुगेऽभवन् ॥ १२॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 13

धर्मार्थकामरसिका द्वापरे चाभवन्युगे ।

अर्थकामपराः सर्वे कलावस्मिन्भवन्ति हि ॥ १३॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 14

युगधर्मस्तु राजेन्द्र न याति व्यत्ययं पुनः ।

कालः कर्तास्ति धर्मस्य ह्यधर्मस्य च वै पुनः ॥ १४॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 15

राजोवाच ।

ये तु सत्ययुगे जीवा भवन्ति धर्मतत्पराः ।

कुत्र तेऽद्य महाभाग तिष्ठन्ति पुण्यभागिनः ॥ १५॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 16

त्रेतायुगे द्वापरे वा ये दानव्रतकारकाः ।

वर्तन्ते मुनयः श्रेष्ठाः कुत्र ब्रूहि पितामह ॥ १६॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 17

कलावद्य दुराचारा येऽत्र सन्ति गतत्रपाः ।

आद्ये युगे क्व यास्यन्ति पापिष्ठा देवनिन्दकाः ॥ १७॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 18

एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरेण महामते ।

सर्वथा श्रोतुकामोऽस्मि यदेतद्धर्मनिर्णयम् ॥ १८॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 19

व्यास उवाच ।

ये वै कृतयुगे राजन् सम्भवन्तीह मानवाः ।

कृत्वा ते पुण्यकर्माणि देवलोकान्व्रजन्ति वै ॥ १९॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 20

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्च नृपसत्तम ।

स्वधर्मनिरता यान्ति लोकान्कर्मजितान्किल ॥ २०॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 21

सत्यं दया तथा दानं स्वदारगमनं तथा ।

अद्रोहः सर्वभूतेषु समता सर्वजन्तुषु ॥ २१॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 22

एतत्साधारणं धर्मं कृत्वा सत्ययुगे पुनः ।

स्वर्गं यान्तीतरे वर्णा धर्मतो रजकादयः ॥ २२॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 23

तथा त्रेतायुगे राजन् द्वापरेऽथ युगे तथा ।

कलावस्मिन्युगे पापा नरकं यान्ति मानवाः ॥ २३॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 24

तावत्तिष्ठन्ति ते तत्र यावत्स्याद्युगपर्ययः ।

पुनश्च मानुषे लोके भवन्ति भुवि मानवाः ॥ २४॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 25

यदा सत्ययुगस्यादिः कलेरन्तश्च पार्थिव ।

तदा स्वर्गात्पुण्यकृतो जायन्ते किल मानवाः ॥ २५॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 26

यदा कलियुगस्यादिर्द्वापरस्य क्षयस्तथा ।

नरकात्पापिनः सर्वे भवन्ति भुवि मानवाः ॥ २६॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 27

एवं कालसमाचारो नान्यथाभूत्कदाचन ।

तस्मात्कलिरसत्कर्ता तस्मिंस्तु तादृशी प्रजा ॥ २७॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 28

कदाचिद्दैवयोगात्तु प्राणिनां व्यत्ययो भवेत् ।

कलौ ये साधवः केचिद्द्वापरे सम्भवन्ति ते ॥ २८॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 29

तथा त्रेतायुगे केचित्केचित्सत्ययुगे तथा ।

दुष्टाः सत्ययुगे ये तु ते भवन्ति कलावपि ॥ २९॥

Devi Bhagavata Purana

स्कन्ध 6, अध्याय 11: युगधर्मव्यवस्थावर्णनम्, Verse 30

कृतकर्मप्रभावेण प्राप्नुवन्त्यसुखानि च ।

पुनश्च तादृशं कर्म कुर्वन्ति युगभावतः ॥ ३०॥