DharmaPragya
Brihadaranyaka Upanishad
Containing 521 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 1 of 521
SANSKRIT TEXT
बृहदारण्यकोपनिषत् सन्धीविग्रहसहित SF as marked below is Sandhi-free text to aid students काण्व पाठः । A मधु काण्ड[उपदेश काण्ड] अध्याय I ब्राह्मण i-vi मन्त्राः ८० 1-... अध्याय II ब्राह्मण i-vi मन्त्राः ६६ 1-... B मुनि [yAj~navalkya] काण्ड [उपपत्ति काण्ड] अध्याय III ब्राह्मण i-ix मन्त्राः ९२ 1-... अध्याय IV ब्राह्मण i-vi मन्त्राः ९२ 1-... C खिल काण्ड[उपासना काण्ड] अध्याय V ब्राह्मण i-xv मन्त्राः ३३ 1-... अध्याय VI ब्राह्मण i-v मन्त्राः ७५ 1-... ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमदुच्यते । पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते ॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ अथ प्रथमोऽध्यायः । प्रथमं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 2 of 521
SANSKRIT TEXT
उषा वा अश्वस्य मेध्यस्य शिरः । सूर्यश्चक्षुर् वातः प्राणो व्यात्तमग्निर्वैश्वानरः संवत्सर आत्माऽश्वस्य मेध्यस्य । द्यौः पृष्ठम् अन्तरिक्षमुदरम् पृथिवी पाजस्यम् दिशः पार्श्वे अवान्तरदिशः पर्शव ऋतवोऽङ्गानि मासाश्चार्धमासाश्च पर्वाण्य् अहोरात्राणि प्रतिष्ठा नक्षत्राण्यस्थीनि नभो माꣳसान्य् ऊवध्यꣳ सिकताः सिन्धवो गुदा यकृच्च क्लोमानश्च पर्वता ओषधयश्च वनस्पतयश्च लोमान्य् उद्यन्पूर्वार्धो निम्लोचञ्जघनार्धो यद्विजृम्भते तद्विद्योतते यद्विधूनुते तत्स्तनयति यन्मेहति तद्वर्षति वागेवास्य वाक्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 3 of 521
SANSKRIT TEXT
अहर्वा अश्वं पुरस्तान्महिमाऽन्वजायत तस्य पूर्वे समुद्रे योनी रात्रिरेनं पश्चान्महिमाऽन्वजायत तस्यापरे समुद्रे योनिर् एतौ वा अश्वं महिमानावभितः सम्बभूवतुर् हयो भूत्वा देवानवहद् वाजी गन्धर्वान् अर्वाऽसुरान् अश्वो मनुष्यान् समुद्र एवास्य बन्धुः समुद्रो योनिः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 4 of 521
SANSKRIT TEXT
इति प्रथमं ब्राहमणम् ॥ द्वितीयं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 5 of 521
SANSKRIT TEXT
नैवेह किंचनाग्र आसीन् मृत्युनैवेदमावृतमासीदशनाययाऽशनाया हि मृत्युस् हि मृत्युः तन्मनोऽकुरुताऽऽत्मन्वी स्यामिति । सोऽर्चन्नचरत् तस्यार्चत आपोऽजायन्तार्चते वै मे कमभूदिति । अभूत् इति तदेवार्क्यस्यार्कत्वम् । कꣳ ह वा अस्मै भवति य एवमेतदर्कस्यार्कत्वं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 6 of 521
SANSKRIT TEXT
आपो वा अर्क तद्यदपाꣳ शर आसीत् तत्समहन्यत । सा पृथिव्यभवत् तस्यामश्राम्यत् तस्य श्रान्तस्य तप्तस्य तेजो रसो निरवर्तताग्निः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 7 of 521
SANSKRIT TEXT
स त्रेधाऽऽत्मानं व्यकुरुताऽऽदित्यं तृतीयम् वायुं तृतीयꣳ । स एष प्राणस्त्रेधा विहितस् तस्य प्राची दिक्षिरोऽसौ चासौ चेर्माव अथास्य प्रतीची दिक्पुच्छम् असौ चासौ च सक्थ्यौ दक्षिणा चोदीची च पार्श्वे द्यौः पृष्ठम् अन्तरिक्षमुदरम् इयमुरः स एषोऽप्सु प्रतिष्ठितो यत्र क्व चैति तदेव प्रतितिष्ठत्येवं विद्वान्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 8 of 521
SANSKRIT TEXT
सोऽकामयत द्वितीयो म आत्मा जायेतेति । स मनसा वाचं मिथुनꣳ समभवदशनाया मृत्युस् मृत्युः तद्यद्रेत आसीत् स संवत्सरोऽभवन् न ह पुरा ततः संवत्सर आस । तमेतावन्तं कालमबिभर्यावान्संवत्सरस् तमेतावतः कालस्य परस्तादसृजत । तं जातमभिव्याददात् स भाणकरोत् सैव वागभवत्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 9 of 521
SANSKRIT TEXT
स ऐक्षत यदि वा इममभिमꣳस्ये कनीयोऽन्नं करिष्य इति । स तया वाचा तेनाऽऽत्मनेदꣳ सर्वमसृजत यदिदं किञ्चर्चो यजूꣳषि सामानि छन्दाꣳसि यज्ञान् प्रजाः पशून् छन्दाꣳसि यज्ञान् प्रजाम् पशून् स यद्यदेवासृजत तत्तदत्तुमध्रियत । सर्वं वा अत्तीति तददितेरदितित्वꣳ । सर्वस्यैतस्यात्ता भवति सर्वमस्यान्नं भवति य एवमेतददितेरदितित्वं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 10 of 521
SANSKRIT TEXT
सोऽकामयत भूयसा यज्ञेन भूयो यजेयेति । सोऽश्राम्यत् स तपोऽतप्यत । तस्य श्रान्तस्य तप्तस्य यशो वीर्यमुदक्रामत् प्राणा वै यशो वीर्यम् । तत् प्राणेषूत्क्रान्तेषु शरीरꣳ श्वयितुमध्रियत तस्य शरीर एव मन आसीत्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 11 of 521
SANSKRIT TEXT
सोऽकामयत मेध्यं म इदꣳ स्याद् आत्मन्व्यनेन स्यामिति । ततोऽश्वः समभवद् यदश्वत् तन्मेध्यमभूदिति । तदेवाश्वमेधस्याश्वमेधत्वम् एष ह वा अश्वमेधं वेद य एनमेवं वेद । तमनवरुध्यैवामन्यत । तꣳ संवत्सरस्य परस्तादात्मन आलभत । पशून्देवताभ्यः प्रत्यौहत् तस्मात्सर्वदेवत्यं प्रोक्षितं प्राजापत्यमालभन्त एष ह वा अश्वमेधो य एष तपति तस्य संवत्सर आत्माऽयमग्निरर्कस् तस्येमे लोका आत्मानस् तावेतावर्काश्वमेधौ । सो पुनरेकैव देवता भवति मृत्युरेवाप पुनर्मृत्युं जयति नैनं मृत्युराप्नोति मृत्युरस्याऽऽत्मा भवत्य् एतासां देवतानामेको भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 12 of 521
SANSKRIT TEXT
इति द्वितीयं ब्राह्मणम् ॥ तृतीयं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 13 of 521
SANSKRIT TEXT
द्वया ह प्राजापत्या देवाश्चासुराश्च । ततः कानीयसा एव देवा ज्यायसा असुरास् त एषु लोकेष्वस्पर्धन्त । ते ह देवा ऊचुर् हन्तासुरान्यज्ञ उद्गीथेनात्ययामेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 14 of 521
SANSKRIT TEXT
ते ह वाचमूचुस् त्वं न उद्गायेति । तथेति । तेभ्यो वागुदगायद् यो वाचि भोगस्तं देवेभ्य आगायद् यत्कल्याणं वदति तदात्मने । ते विदुर् अनेन वै न उद्गात्राऽत्येष्यन्तीति । तमभिद्रुत्य पाप्मनाऽविध्यन् स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं वदति स एव स पाप्मा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 15 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ ह प्राणमूचुस् त्वं न उद्गायेति । तथेति । तेभ्यः प्राण उदगायद् यः प्राणे भोगस्तं देवेभ्य आगायद् यत्कल्याणं जिघ्रति तदात्मने । ते विदुर् अनेन वै न उद्गात्राऽत्येष्यन्तीति । तमभिद्रुत्य पाप्मनाऽविध्यन् स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं जिघ्रति स एव स पाप्मा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 16 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ ह चक्षुरूचुस् त्वं न उद्गायेति । तथेति । तेभ्यश्चक्षुरुदगायद् यश्चक्षुषि भोगस्तं देवेभ्य आगायद् यत्कल्याणं पश्यति तदात्मने । ते विदुर् अनेन वै न उद्गात्राऽत्येष्यन्तीति । तमभिद्रुत्य पाप्मनाऽविध्यन् स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं पश्यति स एव स पाप्मा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 17 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ ह श्रोत्रमूचुस् त्वं न उद्गायेति । तथेति । तेभ्यः श्रोत्रमुदगायद् यः श्रोत्रे भोगस्तं देवेभ्य आगायद् यत्कल्याणꣳ शृणोति तदात्मने । ते विदुर् अनेन वै न उद्गात्राऽत्येष्यन्तीति । तमभिद्रुत्य पाप्मनाऽविध्यन् स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपꣳ शृणोति स एव स पाप्मा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 18 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ ह मन ऊचुस् त्वं न उद्गायेति । तथेति । तेभ्यो मन उदगायद् यो मनसि भोगस्तं देवेभ्य आगायद् यत्कल्याणꣳ सङ्कल्पयति तदात्मने । ते विदुर् अनेन वै न उद्गात्राऽत्येष्यन्तीति । तमभिद्रुत्य पाप्मनाऽविध्यन् स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपꣳ सङ्कल्पयति स एव स पाप्मैवमु खल्वेता देवताः पाप्मभिरुपासृजन् पाप्मभिस् उपासृजन् एवमेनाः पाप्मनाऽविध्यन्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 19 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ हेममासन्यं प्राणमूचुस् त्वं न उद्गायेति । तथेति । तेभ्य एष प्राण उदगायत् ते विदुर् अनेन वै न उद्गात्राऽत्येष्यन्तीति । तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् । स यथाश्मानमृत्वा लोष्टो विध्वꣳसेतैवꣳ हैव विध्वꣳसमाना विष्वञ्चो विनेशुस् ह एव विध्वꣳसमाना विष्वञ्चो विनेशुः ततो देवा अभवन् पराऽसुराः । भवत्यात्मना पराऽस्य द्विषन्भ्रातृव्यो भवति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 20 of 521
SANSKRIT TEXT
ते होचुः क्व नु सोऽभूद् यो न इत्थमसक्तेत्य् अयमास्येऽन्तरिति सोऽयास्य आङ्गिरसो ऽङ्गानाꣳ हि रसः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 21 of 521
SANSKRIT TEXT
सा वा एषा देवता दूर्नाम दूरꣳ ह्यस्या मृत्युर् दूरꣳ ह वा अस्मान्मृत्युर्भवति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 22 of 521
SANSKRIT TEXT
सा वा एषा देवतैतासां देवतानां पाप्मानं मृत्युमपहत्य मृत्युम् अपहत्य यत्राऽऽसां दिशामन्तस् तद्गमयां चकार तदासां पाप्मनो विन्यदधात् तस्मान्न जनमियान् नान्तमियान् नेत्पाप्मानं मृत्युमन्ववायानीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 23 of 521
SANSKRIT TEXT
सा वा एषा देवतैतासां देवतानां पाप्मानं मृत्युमपहत्याथैना मृत्युमत्यवहत्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 24 of 521
SANSKRIT TEXT
मृत्युम् अपहत्य अथ एनास् मृत्युम् अत्यवहत्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 25 of 521
SANSKRIT TEXT
स वै वाचमेव प्रथमामत्यवहत् सा यदा मृत्युमत्यमुच्यत सोऽग्निरभवत् सोऽयमग्निः परेण मृत्युमतिक्रान्तो दीप्यते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 26 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ प्राणमत्यवहत् स यदा मृत्युमत्यमुच्यत स वायुरभवत् सोऽयं वायुः परेण मृत्युमतिक्रान्तः पवते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 27 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ चक्षुरत्यवहत् तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत स आदित्योऽभवत् सोऽसावादित्यः परेण मृत्युमतिक्रान्तस्तपति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 15
Verse 28 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ श्रोत्रमत्यवहत् तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत ता दिशोऽभवꣳस् ता इमा दिशः परेण मृत्युमतिक्रान्ताः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 29 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ मनोऽत्यवहत् तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत स चन्द्रमा अभवत् सोऽसौ चन्द्रः परेण मृत्युमतिक्रान्तो भात्य् एवꣳ ह वा एनमेषा देवता मृत्युमतिवहति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 17
Verse 30 of 521
SANSKRIT TEXT
अथाऽऽत्मनेऽन्नाद्यमागायद् यद्धि किञ्चान्नमद्यते ऽनेनैव तदद्यत इह प्रतितिष्ठति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 18
Verse 31 of 521
SANSKRIT TEXT
ते देवा अब्रुवन्न् एतावद्वा इदꣳ सर्वं यदन्नम् तदात्मन आगासीर् अनु नोऽस्मिन्नन्न आभजस्वेति । ते वै माऽभिसंविशतेति । तथेति । तꣳ समन्तं परिण्यविशन्त । तस्माद्यदनेनान्नमत्ति तेनैतास्तृप्यन्त्य् एवꣳ ह वा एनꣳ स्वा अभिसंविशन्ति भर्ता स्वानाꣳ श्रेष्ठः पुर एता भवत्यन्नादोऽधिपतिर् अधिपतिस् य एवं वेद । य उ हैवंविदꣳ स्वेषु प्रतिप्रतिर्बुभूषति न हैवालं भार्येभ्यो भवत्य् अथ य एवैतमनुभवति यो वैतमनु भार्यान् बुभूर्षति स हैवालं भार्येभ्यो भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 19
Verse 32 of 521
SANSKRIT TEXT
सोऽयास्य आङ्गिरसो ऽङ्गानाꣳ हि रसः । प्राणो वा अङ्गानाꣳ रसः । प्राणो हि वा अङ्गानाꣳ रसस् तस्माद्यस्मात्कस्माच्चाङ्गात्प्राण उत्क्रामति तदेव तच्छुष्यत्य् एष हि वा अङ्गानाꣳ रसः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 20
Verse 33 of 521
SANSKRIT TEXT
एष उ एव बृहस्पतिर् वाग्वै बृहती तस्या एष पतिस् तस्मादु बृहस्पतिः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 21
Verse 34 of 521
SANSKRIT TEXT
एष उ एव ब्रह्मणस्पतिर् वाग्वै ब्रह्म तस्या एष पतिस् तस्मादु ब्रह्मणस्पतिः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 22
Verse 35 of 521
SANSKRIT TEXT
एष उ एव साम वाग्वै सामैष सा चामश्चेति तत्साम्नः सामत्वम् । यद्वेव समः प्लुषिणा समो मशकेन समो नागेन सम एभिस्त्रिभिर्लोकैः समोऽनेन सर्वेण तस्माद्वेव सामाश्नुते साम्नः सायुज्यꣳ सलोकताम् य एवमेतत्साम वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 23
Verse 36 of 521
SANSKRIT TEXT
एष उ वा उद्गीथः । प्राणो वा उत् प्राणेन हीदꣳ सर्वमुत्तब्धम् । वागेव गीथोच्च गीथा चेति स उद्गीथः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 24
Verse 37 of 521
SANSKRIT TEXT
तद्धापि ब्रह्मदत्तश्चैकितानेयो राजानं भक्षयन्नुवाचायं त्यस्य राजा मूर्धानं विपातयताद् भक्षयन् उवाच अयम् त्यस्य राजा मूर्धानम् विपातयतात् यदितोऽयास्य आङ्गिरसोऽन्येनोदगायदिति । वाचा च ह्येव स प्राणेन चोदगायदिति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 25
Verse 38 of 521
SANSKRIT TEXT
तस्य हैतस्य साम्नो यः स्वं वेद भवति हास्य स्वम् । तस्य वै स्वर एव स्वम् । तस्मादार्त्विज्यं करिष्यन्वाचि स्वरमिच्छेत तया वाचा स्वरसम्पन्नयाऽऽर्त्विज्यं कुर्यात् तस्माद्यज्ञे स्वरवन्तं दिदृक्षन्त एवाथो यस्य स्वं भवति । स्वम् भवति भवति हास्य स्वम् य एवमेतत्साम्नः स्वं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 26
Verse 39 of 521
SANSKRIT TEXT
तस्य हैतस्य साम्नो यः सुवर्णं वेद भवति हास्य सुवर्णम् । तस्य वै स्वर एव सुवर्णम् । भवति हास्य सुवर्णम् य एवमेतत्साम्नः सुवर्णं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 27
Verse 40 of 521
SANSKRIT TEXT
तस्य हैतस्य साम्नो यः प्रतिष्ठां वेद प्रति ह तिष्ठति । तस्य वै वागेव प्रतिष्ठा वाचि हि खल्वेष एतत्प्राणः प्रतिष्ठितो गीयते गीयते ऽन्न इत्यु हैक आहुः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 28
Verse 41 of 521
SANSKRIT TEXT
अथातः पवमानानामेवाभ्यारोहः । स वै खलु प्रस्तोता साम प्रस्तौति । स यत्र प्रस्तुयात् तदेतानि जपेद् असतो मा सद् गमय तमसो मा ज्योतिर्गमय मृत्योर्माऽमृतं गमयेति । स यदाहासतो मा सद्गमयेति मृत्युर्वा असत् सदमृतम् मृत्योर्माऽमृतं गमयामृतं मा कुर्वित्येवैतदाह । एतद् आह तमसो मा ज्योतिर्गमयेति मृत्युर्वै तमो ज्योतिरमृतम् मृत्योर्मामृतं गमयामृतं मा कुर्वित्येवैतदाह । एतद् आह मृत्योर्मामृतं गमयेति नात्र तिरोहितमिवास्त्य् अथ यानीतराणि स्तोत्राणि तेष्वात्मनेऽन्नाद्यमागायेत् तस्मादु तेषु वरं वृणीत यं कामं कामयेत तꣳ । स एष एवंविदुद्गाताऽऽत्मने वा यजमानाय वा यं कामं कामयते यम् कामम् कामयते तमागायति । तद्धैतल्लोकजिदेव न हैवालोक्यताया आशास्ति य एवमेतत्साम वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 42 of 521
SANSKRIT TEXT
इति तृतीयं ब्राह्मणम् ॥ चतुर्थं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 43 of 521
SANSKRIT TEXT
आत्मैवेदमग्र आसीत्पुरुषविधः । सोऽनुवीक्ष्य नान्यदात्मनोऽपश्यत् सोऽहमस्मीत्यग्रे व्याहरत् ततोऽहन्नामाभवत् । तस्मादप्येतर्ह्यामन्त्रितो ऽहमयमित्येवाग्र उक्त्वाऽथान्यन्नाम प्रब्रूते यदस्य भवति । यद् अस्य भवति स यत्पूर्वोऽस्मात्सर्वस्मात्सर्वान्पाप्मन औषत् औषत् तस्मात्पुरुषः । ओषति ह वै स तम् योऽस्मात्पूर्वो बुभूषति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 44 of 521
SANSKRIT TEXT
सोऽबिभेत् तस्मादेकाकी बिभेति । स हायमीक्षां चक्रे यन्मदन्यन्नास्ति कस्मान्नु बिभेमीति । तत एवास्य भयं वीयाय । कस्माद्ध्यभेष्यत् द्वितीयाद्वै भयं भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 45 of 521
SANSKRIT TEXT
स वै नैव रेमे तस्मादेकाकी न रमते । स द्वितीयमैच्छत् स हैतावानास यथा स्त्रीपुमाꣳसौ सम्परिष्वक्तौ । स इममेवाऽऽत्मानं द्वेधाऽपातयत्। ततः पतिश्च पत्नी चाभवताम् । तस्मादिदमर्धबृगलमिव स्व इति ह स्माऽऽह याज्ञवल्क्यस् याज्ञवल्क्यः तस्मादयमाकाशः स्त्रिया पूर्यत एव । ताꣳ समभवत् ततो मनुष्या अजायन्त
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 46 of 521
SANSKRIT TEXT
सो हेयमीक्षां चक्रे कथं नु माऽऽत्मन एव जनयित्वा सम्भवति । हन्त तिरोऽसानीति । सा गौरभवद् ऋषभ इतरस् ताꣳ समेवाभवत् ततो गावोऽजायन्त । वडवेतराऽभवद् अश्ववृष इतरो गर्दभीतरा गर्दभ इतरस् ताꣳ समेवाभवत् तत एकशफमजायत अजेतराऽभवद् वस्त इतरो ऽविरितरा मेष इतरस् ताꣳ समेवाभवत् ततोऽजावयोऽजायन्तैवमेव यदिदं किञ्च मिथुनमा पिपीलिकाभ्यस् मिथुनम् आ पिपीलिकाभ्यः तत्सर्वमसृजत
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 47 of 521
SANSKRIT TEXT
सोऽवेद् अहं वाव सृष्टिरस्म्य् अहꣳ हीदꣳ सर्वमसृक्षीति । ततः सृष्टिरभवत् सृष्ट्याꣳ हास्यैतस्यां भवति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 48 of 521
SANSKRIT TEXT
अथेत्यभ्यमन्थत् स मुखाच्च योनेर्हस्ताभ्यां चाग्निमसृजत । तस्मादेतदुभयमलोमकमन्तरतो ऽलोमका हि योनिरन्तरतस् तद्यदिदमाहुर् अमुं यजामुं यजेत्येकैकं देवम् एतस्यैव सा विसृष्टिर् एष उ ह्येव सर्वे देवा अथ यत्किञ्चेदमार्द्रम् तद्रेतसोऽसृजत तदु सोमः । एतावद्वा इदꣳ सर्वमन्नं चैवान्नादश्च सोम एवान्नम् अग्निरन्नादः । सैषा ब्रह्मणोऽतिसृष्टिर् यच्छ्रेयसो देवानसृजताथ यन्मर्त्यः सन्नमृतानसृजत अमृतान् असृजत तस्मादतिसृष्टिर् अतिसृष्ट्याꣳ हास्यैतस्यां भवति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 49 of 521
SANSKRIT TEXT
तद्धेदं तर्ह्यव्याकृतमासीत् तन्नामरूपाभ्यामेव व्याक्रियतासौ नामाऽयमिदꣳरूप इति । इदꣳरूपस् इति तदिदमप्येतर्हि नामरूपाभ्यामेव व्याक्रियतेऽसौ नामायमिदꣳरूप इति । नाम अयम् इदꣳरूपस् इति स एष इह प्रविष्ट आ नखाग्रेभ्यो यथा क्षुरः क्षुरधानेऽवहितः स्याद् विश्वम्भरो वा विश्वम्भरकुलाये तं न पश्यन्त्य् अकृत्स्नो हि सः प्राणन्नेव प्राणो नाम भवति वदन्वाक् पश्यंश्चक्षुः शृण्वञ्ह्रोत्रम् मन्वानो मनस् तान्यस्यैतानि कर्मनामान्येव । स योऽत एकैकमुपास्ते न स वेदाकृत्स्नो ह्येषोऽत एकैकेन भवत्य् आत्मेत्येवोपासीतात्र ह्येते सर्व एकं भवन्ति । तदेतत्पदनीयमस्य सर्वस्य यदयमात्माऽनेन ह्येतत्सर्वं वेद । अनेन हि एतद् सर्वम् वेद यथा ह वै पदेनानुविन्देद् एवं कीर्तिꣳ श्लोकं विन्दते य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 50 of 521
SANSKRIT TEXT
तदेतत्प्रेयः पुत्रात् प्रेयो वित्तात् प्रेयोऽन्यस्मात् सर्वस्माद् अन्तरतरम् यदयमात्मा । स योऽन्यमात्मनः प्रियं ब्रुवाणं ब्रूयात् प्रियꣳ रोत्स्यतीतीश्वरो ह तथैव स्याद् आत्मानमेव प्रियमुपासीत । स य आत्मानमेव प्रियमुपास्ते न हास्य प्रियं प्रमायुकं भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 51 of 521
SANSKRIT TEXT
तदाहुर् यद्ब्रह्मविद्यया सर्वं भविष्यन्तो मनुष्या मन्यन्ते मन्यन्ते किमु तद्ब्रह्मावेद् यस्मात्तत्सर्वमभवदिति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 52 of 521
SANSKRIT TEXT
ब्रह्म वा इदमग्र आसीत् तदात्मानमेवावेद् अहं ब्रह्मास्मीति । तस्मात्तत्सर्वमभवत् तद्यो यो देवानां प्रत्यबुध्यत स एव तदभवत् तथर्षीणाम् तथा मनुष्याणाम् । तद्धैतत्पश्यन्नृषिर्वामदेवः प्रतिपेदे ऽहं मनुरभवꣳ सूर्यश्चेति । तदिदमप्येतर्हि य एवं वेदाहं ब्रह्मास्मीति इति स इदꣳ सर्वं भवति तस्य ह न देवाश्चनाभूत्या ईशत आत्मा ह्येषाꣳ स भवत्य् अथ योऽन्यां देवतामुपास्ते ऽन्योऽसाव् अन्योऽहमस्मीति न स वेद । यथा पशुरेवꣳ स देवानाम् । यथा ह वै बहवः पशवो मनुष्यं भुञ्ज्युर् एवमेकैकः पुरुषो देवान्भुनक्त्य् एकस्मिन्नेव पशावादीयमानेऽप्रियं भवति किमु बहुषु तस्मादेषां तन्न प्रियं यदेतन्मनुष्या विद्युः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 53 of 521
SANSKRIT TEXT
मनुष्यास् विद्युर्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 54 of 521
SANSKRIT TEXT
ब्रह्म वा इदमग्र आसीदेकमेव । तदेकꣳ सन्न व्यभवत् तच्छ्रेयो रूपमत्यसृजत क्षत्रम् यान्येतानि देवत्रा क्षत्राणीन्द्रो वरुणः सोमो रुद्रः पर्जन्यो यमो मृत्युरीशान इति । रुद्रस् पर्जन्यस् यमस् मृत्युस् ईशानस् इति तस्मात्क्षत्रात्परं नास्ति तस्माद्ब्राह्मणः क्षत्रियमधस्तादुपास्ते राजसूये । क्षत्र एव तद्यशो दधाति सैषा क्षत्रस्य योनिर्यद्ब्रह्म । तस्माद्यद्यपि राजा परमतां गच्छति ब्रह्मैवान्तत उपनिश्रयति स्वां योनिम् । य उ एनꣳ हिनस्ति स्वाꣳ स योनिमृच्छति । स पापीयान्भवति यथा श्रेयाꣳसꣳ हिꣳसित्वा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 55 of 521
SANSKRIT TEXT
स नैव व्यभवत् स विशमसृजत यान्येतानि देवजातानि गणश आख्यायन्ते वसवो रुद्रा आदित्या विश्वे देवा मरुत इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 56 of 521
SANSKRIT TEXT
स नैव व्यभवत् स शौद्रं वर्णमसृजत पूषणम् इयं वै पूषेयꣳ हीदꣳ सर्वं पुष्यति यदिदं किञ्च
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 57 of 521
SANSKRIT TEXT
इदम् किञ्च
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 58 of 521
SANSKRIT TEXT
स नैव व्यभवत् तच्छ्रेयो रूपमत्यसृजत धर्मम् । तदेतत्क्षत्रस्य क्षत्रं यद्धर्मस् तस्माद्धर्मात् परं नास्त्य् अथो अबलीयान् बलीयाꣳसमाशꣳसते धर्मेण यथा राज्ञैवम् । यथा राज्ञा एवम् यो वै स धर्मः सत्यं वै तत् तस्मात्सत्यं वदन्तमाहुर् धर्मं वदतीति धर्मं वा वदन्तꣳ सत्यं वदतीत्य् एतद्ध्येवैतदुभयं भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 15
Verse 59 of 521
SANSKRIT TEXT
तदेतद्ब्रह्म क्षत्रं विट् शूद्रस् तदग्निनैव देवेषु ब्रह्माभवद् ब्राह्मणो मनुष्येषु क्षत्रियेण क्षत्रियो वैश्येन वैश्यः शूद्रेण शूद्रस् तस्मादग्नावेव देवेषु लोकमिच्छन्ते ब्राह्मणे मनुष्येष्व् एताभ्याꣳ हि रूपाभ्यां ब्रह्माभवद् अथ यो ह वा अस्माल्लोकात्स्वं लोकमदृष्ट्वा प्रैति प्रैति स एनमविदितो न भुनक्ति यथा वेदो वाऽननूक्तोऽन्यद्वा कर्माकृतम् । यदि ह वा अप्यनेवंविन्महत्पुण्यं कर्म करोति तद्धास्यान्ततः क्षीयत एवाऽऽत्मानमेव लोकमुपासीत । उपासीत स य आत्मानमेव लोकमुपास्ते न हास्य कर्म क्षीयते ऽस्माद्ध्येवाऽऽत्मनो यद्यत्कामयते तत्तत्सृजते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 60 of 521
SANSKRIT TEXT
अथो अयं वा आत्मा सर्वेषां भूतानां लोकः स यज्जुहोति यद्यजते तेन देवानां लोको ऽथ यदनुब्रूते तेन ऋषीणाम् अथ यत् पितृभ्यो निपृणाति अथ यत्प्रजामिच्छते तेन पितृणाम् अथ यन्मनुष्यान्वासयते यदेभ्योऽशनं ददाति तेन मनुष्याणाम् अथ यत्पशुभ्यस्तृणोदकं विन्दति तेन पशूनाम् यदस्य गृहेषु श्वापदा वयाꣳस्या पिपीलिकाभ्य उपजीवन्ति पिपीलिकाभ्यस् उपजीवन्ति तेन तेषां लोको यथा ह वै स्वाय लोकायारिष्टिमिच्छेद् एवꣳ हैवंविदे सर्वदा सर्वाणि भूतान्यरिष्टिमिच्छन्ति । इच्छन्ति तद्वा एतद्विदितं मीमाꣳसितम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 17
Verse 61 of 521
SANSKRIT TEXT
आत्मैवेदमग्र आसीद् एक एव । सोऽकामयत जाया मे स्याद् अथ प्रजायेयाथ वित्तं मे स्यात् अथ कर्म कुर्वीयेत्य् एतावान्वै कामो नेच्छꣳश्चनातो भूयो विन्देत् विन्देत् तस्मादप्येतर्ह्येकाकी कामयते जाया मे स्याद् अथ प्रजायेयाथ वित्तं मे स्याद् अथ कर्म कुर्वीयेति । स यावदप्येतेषामेकैकं न प्राप्नोत्य् अकृत्स्न एव तावन् मन्यते । तस्यो कृत्स्नता । मन एवास्याऽऽत्मा वाग्जाया प्राणः प्रजा चक्षुर्मानुषं वित्तम् चक्षुषा हि तद्विन्दते श्रोत्रं दैवꣳ श्रोत्रेण हि तच्छृणोत्य् आत्मैवास्य कर्माऽऽत्मना हि कर्म करोति । स एष पाङ्क्तो यज्ञः पाङ्क्तः पशुः पाङ्क्तः पुरुषः पाङ्क्तमिदꣳ सर्वं यदिदं किञ्च । तदिदꣳ सर्वमाप्नोति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 62 of 521
SANSKRIT TEXT
इति चतुर्थं ब्राह्मणम् ॥ पञ्चमं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 63 of 521
SANSKRIT TEXT
यत्सप्तान्नानि मेधया तपसाऽऽजनयत्पिता । एकमस्य साधारणम् द्वे देवानभाजयत् ॥ त्रीण्यात्मनेऽकुरुत पशुभ्य एकं प्रायच्छत्। तस्मिन्त्सर्वं प्रतिष्ठितम् यच्च प्राणिति यच्च न ॥ कस्मात्तानि न क्षीयन्ते ऽद्यमानानि सर्वदा । यो वै तामक्षितिं वेद सोऽन्नमत्ति प्रतीकेन स देवानपिगच्छति स ऊर्जमुपजीवतीति श्लोकाः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 64 of 521
SANSKRIT TEXT
यत्सप्तान्नानि मेधया तपसाऽजनयत्पितेति मेधया हि तपसाजनयत् पितैकमस्य साधारणमितीदमेवास्य तत्साधारणमन्नम् इति इदम् एव अस्य तद् साधारणम् अन्नम् यदिदमद्यते । स य एतदुपास्ते न स पाप्मनो व्यावर्तते मिश्रꣳ ह्येतत् । द्वे देवानभाजयदिति हुतं च प्रहुतं च तस्माद् देवेभ्यो जुह्वति च प्र च जुह्वत्य् अथो आहुर् दर्शपूर्णमासाविति । तस्मान्नेष्टियाजुकः स्यात् । पशुभ्य एकं प्रायच्छदिति तत्पयः । पयो ह्येवाग्रे मनुष्याश्च पशवश्चोपजीवन्ति । तस्मात् कुमारं जातं घृतं वै वाग्रे प्रतिलेहयन्ति प्रतिलेहयन्ति स्तनं वाऽनुधापयन्त्य् अथ वत्सं जातमाहुर् अतृणाद इति । तस्मिन्सर्वं प्रतिष्ठितं यच्च प्राणिति यच्च नेति पयसि हीदꣳ सर्वं प्रतिष्ठितम् यच्च प्राणिति यच्च न । तद्यदिदमाहुः संवत्सरं पयसा जुह्वदप पुनर्मृत्युं जयतीति न तथा विद्याद् यदहरेव जुहोति तदहः पुनर्मृत्युमपजयत्येवं विद्वान् सर्वꣳ हि देवेभ्योऽन्नाद्यं प्रयच्छति । कस्मात्तानि न क्षीयन्तेऽद्यमानानि सर्वदेति पुरुषो वा अक्षितिः स हीदमन्नं पुनः पुनर्जनयते । यो वै तामक्षितिं वेदेति पुरुषो वा अक्षितिः । स हीदमन्नं धिया धिया जनयते कर्मभिर् यद्धैतन्न कुर्यात् क्षीयेत ह । सोऽन्नमत्ति प्रतीकेनेति मुखं प्रतीकम् मुखेनेत्येतत् स देवानपिगच्छति स ऊर्जमुपजीवतीति प्रशꣳसा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 65 of 521
SANSKRIT TEXT
त्रीण्यात्मनेऽकुरुतेति मनो वाचं प्राणम् तान्यात्मनेऽकुरुतान्यत्रमना अभूवम् नादर्शम् अन्यत्रमना अभूवम् नाश्रौषमिति मनसा ह्येव पश्यति मनसा शृणोति । कामः सङ्कल्पो विचिकित्सा श्रद्धाऽश्रद्धा धृतिरधृतिर्ह्रीर्धीर्भीरित्येतत्सर्वं मन एव । धृतिस् अधृतिस् ह्रीस् धीस् भीस् इति एतद् सर्वम् मनस् एव तस्मादपि पृष्ठत उपस्पृष्टो मनसा विजानाति । यः कश्च शब्दो वागेव सैषा ह्यन्तमायत्तैषा हि न । प्राणोऽपानो व्यान उदानः समानोऽन इत्येतत्सर्वं प्राण एवैतन्मयो वा अयमात्मा एतद् सर्वम् प्राणस् एव एतन्मयस् वै अयम् आत्मा वाङ्मयो मनोमयः प्राणमयः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 66 of 521
SANSKRIT TEXT
त्रयो लोका एत एव वागेवायं लोको मनोऽन्तरिक्षलोकः प्राणोऽसौ लोकः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 67 of 521
SANSKRIT TEXT
त्रयो वेदा एत एव वागेवर्ग्वेदो मनो यजुर्वेदः प्राणः सामवेदः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 68 of 521
SANSKRIT TEXT
देवाः पितरो मनुष्या एत एव वागेव देवा मनः पितरः प्राणो मनुष्याः । मनस् पितरस् प्राणस् मानुष्यास्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 69 of 521
SANSKRIT TEXT
पिता माता प्रजैत एव मन एव पिता वाङ्माता प्राणः प्रजा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 70 of 521
SANSKRIT TEXT
विज्ञातं विजिज्ञास्यमविज्ञातमेत एव यत्किञ्च विज्ञातं वाचस्तद्रूपम् वाग्घि विज्ञाता वागेनं तद्भूत्वाऽवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 71 of 521
SANSKRIT TEXT
यत्किञ्च विजिज्ञास्यं मनसस्तद्रूपम् मनो हि विजिज्ञास्यम् मन एनं तद्भूत्वाऽवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 72 of 521
SANSKRIT TEXT
यत्किञ्चाविज्ञातं प्राणस्य तद्रूपम् प्राणो ह्यविज्ञातः प्राण एनं तद्भूत्वाऽवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 73 of 521
SANSKRIT TEXT
तस्यै वाचः पृथिवी शरीरम् ज्योती रूपमयमग्निस् तद्यावत्येव वाक् तावती पृथिवी तावानयमग्निः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 74 of 521
SANSKRIT TEXT
अथैतस्य मनसो द्यौः शरीरम् ज्योतीरूपमसावादित्यस् तद्यावदेव मनस्तावती द्यौस् तावानसावादित्यस् तौ मिथुनꣳ समैताम् ततः प्राणोऽजायत । स इन्द्रः स एषोऽसपत्नो द्वितीयो वै सपत्नो नास्य सपत्नो भवति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 75 of 521
SANSKRIT TEXT
अथैतस्य प्राणस्याऽऽपः शरीरम् ज्योतीरूपमसौ चन्द्रस् तद्यावानेव प्राणस् तावत्य आपस् तावानसौ चन्द्रः । त एते सर्व एव समाः सर्वेऽनन्ताः । स यो हैतानन्तवत उपास्ते ऽन्तवन्तꣳ स लोकं जयत्य् अथ यो हैताननन्तानुपास्ते ऽनन्तꣳ स लोकं जयति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 76 of 521
SANSKRIT TEXT
स एष संवत्सरः प्रजापतिः षोडशकलस् तस्य रात्रय एव पञ्चदश कला ध्रुवैवास्य षोडशी कला । स रात्रिभिरेवाऽऽ च पूर्यते ऽप च क्षीयते । सोऽमावास्याꣳ रात्रिमेतया षोडश्या कलया सर्वमिदं प्राणभृदनुप्रविश्य इदम् प्राणभृत् अनुप्रविश्य ततः प्रातर्जायते । तस्मादेताꣳ रात्रिं प्राणभृतः प्राणं न विच्छिन्द्यादपि कृकलासस्यैतस्या एव देवताया अपचित्यै
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 15
Verse 77 of 521
SANSKRIT TEXT
विच्छिन्द्यात् अपि कृकलासस्य एतस्यास् एव देवतायास् अपचित्यै
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 15
Verse 78 of 521
SANSKRIT TEXT
यो वै स संवत्सरः प्रजापतिः षोडशकलो ऽयमेव स योऽयमेवंवित्पुरुषस् तस्य वित्तमेव पञ्चदश कला आत्मैवास्य षोडशी कला । स वित्तेनैवाऽऽ च पूर्यते ऽप च क्षीयते । तदेतन्नभ्यं यदयमात्मा प्रधिर्वित्तम् । तस्माद्यद्यपि सर्वज्यानिं जीयत आत्मना चेज्जीवति प्रधिनाऽगादित्येवाऽऽहुः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 79 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ त्रयो वाव लोकाः मनुष्यलोका पितृलोको देवलोक इति । सोऽयं मनुष्यलोकः पुत्रेणैव जय्यो नान्येन कर्मणा कर्मणा पितृलोको विद्यया देवलोको देवलोको वै लोकानाꣳ श्रेष्ठस् तस्माद्विद्यां प्रशꣳसन्ति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 17
Verse 80 of 521
SANSKRIT TEXT
अथातः सम्प्रत्तिर् यदा प्रैष्यन्मन्यते ऽथ पुत्रमाह त्वं ब्रह्म त्वं यज्ञस् त्वं लोक इति । स पुत्रः प्रत्याहाहं ब्रह्माहं यज्ञो ऽहम् लोक इति । यद्वै किञ्चानूक्तम् तस्य सर्वस्य ब्रह्मेत्येकता । ये वै के च यज्ञास् तेषाꣳ सर्वेषां यज्ञ इत्येकता । ये वै केच लोकास् तेषाꣳ सर्वेषां लोक इत्येकतैतावद्वा इदꣳ सर्वम् सर्वम् एतन्मा सर्वꣳ सन्नयमितोऽभुनजदिति । तस्मात् पुत्रमनुशिष्टं लोक्यमाहुस् तस्मादेनमनुशासति । स यदैवंविदस्माल्लोकात्प्रैत्य् अथैभिरेव प्राणैः सह पुत्रमाविशति । स यद्यनेन किञ्चिदक्ष्णयाऽकृतं भवति तस्मादेनꣳ सर्वस्मात्पुत्रो मुञ्चति । तस्मात् पुत्रो नाम । स पुत्रेणैवास्मिंॅल्लोके प्रतितिष्ठत्य् अथैनमेते दैवाः प्राणा अमृता आविशन्ति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 18
Verse 81 of 521
SANSKRIT TEXT
पृथिव्यै चैनमग्नेश्च दैवी वागाविशति । सा वै दैवी वाग्यया यद्यदेव वदति तत्तद्भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 19
Verse 82 of 521
SANSKRIT TEXT
दिवश्चैनमादित्याच्च दैवं मन आविशति । तद्वै दैवं मनो येनाऽऽनन्द्येव भवत्य् अथो न शोचति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 20
Verse 83 of 521
SANSKRIT TEXT
अद्भ्यश्चैनं चन्द्रमसश्च दैवः प्राण आविशति । आविशति स वै दैवः प्राणो यः सञ्चरꣳश्चासञ्चरꣳश्च न व्यथते च न व्यथते ऽथो न रिष्यति । स एवंवित्सर्वेषां भूतानामात्मा भवति । यथैषा देवतैवꣳ स यथैतां देवताꣳ सर्वाणि भूतान्यवन्त्य् एवꣳ हैवंविदꣳ सर्वाणि भूतान्यवन्ति । यदु किञ्चेमाः प्रजाः शोचन्त्य् अमैवाऽऽसां तद्भवति पुण्यमेवामुं गच्छति न ह वै देवान्पापं गच्छति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 21
Verse 84 of 521
SANSKRIT TEXT
अथातो व्रतमीमाꣳसा । प्रजापतिर्ह कर्माणि ससृजे । तानि सृष्टान्यन्योऽन्येनास्पर्धन्त वदिष्याम्येवाहमिति वाग्दध्रे द्रक्ष्याम्यहमिति चक्षुः श्रोष्याम्यहमिति श्रोत्रम्। एवमन्यानि कर्माणि यथाकर्म । तानि मृत्युः श्रमो भूत्वोपयेमे तान्याप्नोत् तान्याप्त्वा मृत्युरवारुन्ध । तस्माच्छ्राम्यत्येव वाक् श्राम्यति चक्षुः श्राम्यति श्रोत्रम् अथेममेव नाऽऽप्नोद् योऽयं मध्यमः प्राणस् तानि ज्ञातुं दध्रिरे ऽयं वै नः श्रेष्ठो यः सञ्चरꣳश्चासञ्चरꣳश्च न व्यथते असञ्चरन् च न व्यथते ऽथो न रिष्यति । हन्तास्यैव सर्वे रूपमसामेति । त एतस्यैव सर्वे रूपमभवꣳस् तस्मादेत एतेनाऽऽख्यायन्ते प्राणा इति । तेन ह वाव तत्कुलमाचक्षते यस्मिन्कुले भवति य एवं वेद । य उ हैवंविदा स्पर्धतेऽनुशुष्यत्य् अनुशुष्य हैवान्ततो म्रियत इत्यध्यात्मम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 22
Verse 85 of 521
SANSKRIT TEXT
अथाधिदैवतम् ज्वलिष्याम्येवाहमित्यग्निर्दध्रे तप्स्याम्यहमित्यादित्यो भास्याम्यहमिति चन्द्रमा एवमन्या देवता यथादैवतꣳ । स यथैषां प्राणानां मध्यमः प्राण एवमेतासां देवतानां वायुर् निम्लोचन्ति ह्यन्या देवता न वायुः । सैषाऽनस्तमिता देवता यद्वायुः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 23
Verse 86 of 521
SANSKRIT TEXT
अथैष श्लोको भवति यतश्चोदेति सूर्यो ऽस्तं यत्र च गच्छतीति प्राणाद्वा एष उदेति प्राणेऽस्तमेति तं देवाश्चक्रिरे धर्मꣳ, स एवाद्य स उ श्व इति । यद्वा एतेऽमुर्ह्यध्रियन्त तदेवाप्यद्य कुर्वन्ति । तस्मादेकमेव व्रतं चरेत् प्राण्याच्चैवापान्याच्च नेन्मा पाप्मा मृत्युराप्नवदिति । यद्यु चरेत् समापिपयिषेत् तेनो एतस्यै देवतायै सायुज्यꣳ सलोकतां जयति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 87 of 521
SANSKRIT TEXT
इति पञ्चमं ब्राह्मणम् ॥ षष्ठं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 88 of 521
SANSKRIT TEXT
त्रयं वा इदम् नाम रूपं कर्म । तेषां नाम्नां वागित्येतदेषामुक्थम् अतो हि सर्वाणि नामान्युत्तिष्ठन्ति । एतदेषाꣳ सामैतद्धि सर्वैर्नामभिः समम् एतदेषां ब्रह्मैतद्धि सर्वाणि नामानि बिभर्ति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 89 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ रूपाणां चक्षुरित्येतदेषामुक्थम् अतो हि सर्वाणि रूपाण्युत्तिष्ठन्ति । एतदेषाꣳ सामैतद्धि सर्वै रूपैः समम् । एतदेषां ब्रह्मैतद्धि सर्वाणि रूपाणि बिभर्ति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 90 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ कर्मणामात्मेत्येतदेषामुक्थम् अतो हि सर्वाणि कर्माण्युत्तिष्ठन्त्य् एतदेषाꣳ सामैतद्धि सर्वैः कर्मभिः समम् एतदेषां ब्रह्मैतद्धि सर्वाणि कर्माणि बिभर्ति । तदेतत्त्रयꣳ सदेकमयमात्माऽऽत्मो एकः सन्नेतत्त्रयम् । सन् एतद् त्रयम् तदेतदमृतꣳ सत्येन छन्नम् । प्राणो वा अमृतम् नामरूपे सत्यम् ताभ्यामयं प्राणश्छन्नः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 91 of 521
SANSKRIT TEXT
इति षष्ठं ब्राह्मणम् ॥ इति बृहदारण्यकोपनिषदि प्रथमोऽध्यायः ॥ द्वितीयोऽध्यायः । प्रथमं ब्राह्मणम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 92 of 521
SANSKRIT TEXT
ॐ दृप्तबालाकिर्हानूचानो गार्ग्य आस । स होवाचाजातशत्रुं काश्यम् ब्रह्म ते ब्रवाणीति । स होवाचाजातशत्रुः सहस्रमेतस्यां वाचि दद्मो जनको जनक इति वै जना धावन्तीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 93 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच गार्ग्यो य एवासावादित्ये पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति । स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठा । अतिष्ठाः सर्वेषां भूतानां मूर्धा राजेति वा अहमेतमुपास इति । अहम् एतम् उपासे इति स य एतमेवमुपास्ते ऽतिष्ठाः सर्वेषां भूतानां मूर्धा राजा भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 94 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच गार्ग्यो य एवासौ चन्द्रे पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति । स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठा । बृहन् पाण्डरवासाः सोमो राजेति वा अहमेतमुपास इति । उपासे इति स य एतमेवमुपास्ते ऽहरहर्ह सुतः प्रसुतो भवति नास्यान्नं क्षीयते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 95 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच गार्ग्यो य एवासौ विद्युति पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति । स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठास् तेजस्वीति वा अहमेतमुपास इति । स य एतमेवमुपास्ते तेजस्वी ह भवति तेजस्विनी हास्य प्रजा भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 96 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच गार्ग्यो य एवायमाकाशे पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति । स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठाः । पूर्णमप्रवर्तीति वा अहमेतमुपास इति । स य एतमेवमुपास्ते पूर्यते प्रजया पशुभिर् नास्यास्माल्लोकात्प्रजोद्वर्तते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 97 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच गार्ग्यो य एवायं वायौ पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति । स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठा । इन्द्रो वैकुण्ठोऽपराजिता सेनेति वा अहमेतमुपास इति । उपासे इति स य एतमेवमुपास्ते जिष्णुर्हापराजिष्णुर्भवत्यन्यतस्त्यजायी
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 98 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच गार्ग्यो य एवायमग्नौ पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति । स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठा । विषासहिरिति वा अहमेतमुपास इति । स य एतमेवमुपास्ते विषासहिर्ह भवति विषासहिर्हास्य प्रजा भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 99 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच गार्ग्यो य एवायमप्सु पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति । स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठाः । प्रतिरूप इति वा अहमेतमुपास इति । स य एतमेवमुपास्ते प्रतिरूपꣳ हैवैनमुपगच्छति नाप्रतिरूपम् अथो प्रतिरूपोऽस्माज्जायते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 100 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच गार्ग्यो य एवायमादर्शे पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति । स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठा । रोचिष्णुरिति वा अहमेतमुपास इति । स य एतमेवमुपास्ते रोचिष्णुर्ह भवति रोचिष्णुर्हास्य प्रजा भवत्य् अथो यैः सन्निगच्छति सर्वाꣳस्तानतिरोचते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 101 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच गार्ग्यो य एवायं यन्तं पश्चाछब्दोऽनूदेत्य् एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति । स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठा । असुरिति वा अहमेतमुपास इति । स य एतमेवमुपास्ते सर्वꣳ हैवास्मिꣳल्लोक आयुरेति नैनं पुरा कालात्प्राणो जहाति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 102 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच गार्ग्यो य एवायं दिक्षु पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति । स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठा । द्वितीयोऽनपग इति वा अहमेतमुपास इति । स य एतमेवमुपास्ते द्वितीयवान्ह भवति नास्माद् गणश्छिद्यते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 103 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच गार्ग्यो य एवायं छायामयः पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति । स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठा । मृत्युरिति वा अहमेतमुपास इति । स य एतमेवमुपास्ते सर्वꣳ हैवास्मिꣳल्लोक आयुरेति नैनं पुरा कालान्मृत्युरागच्छति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 104 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच गार्ग्यो य एवायमात्मनि पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति । स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठा आत्मन्वीति वा अहमेतमुपास इति । स य एतमेवमुपास्त आत्मन्वी ह भवत्य् आत्मन्विनी हास्य प्रजा भवति । स ह तूष्णीमास गार्ग्यः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 105 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाचाजातशत्रुर् एतावन्नू ३ इत्य् एतावद्धीति । नैतावता विदितं भवतीति । स होवाच गार्ग्य उप त्वा यानीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 15
Verse 106 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाचाजातशत्रुः प्रतिलोमं चैतद्यद्ब्राह्मणः क्षत्रियमुपेयाद् ब्रह्म मे वक्ष्यतीति । व्येव त्वा ज्ञपयिष्यामीति । तं पाणावादायोत्तस्थौ । तौ ह पुरुषꣳ सुप्तमाजग्मतुस् तमेतैर्नामभिरामन्त्रयांचक्रे बृहन्पाण्डरवासः सोम राजन्निति । स नोत्तस्थौ । तं पाणिनाऽऽपेषं बोधयांचकार । स होत्तस्थौ
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 107 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाचाजातशत्रुर् यत्रैष एतत् सुप्तोऽभूद् य एष विज्ञानमयः पुरुषः क्वैष तदाऽभूत् कुत एतदागादिति । तदु ह न मेने गार्ग्यः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 17
Verse 108 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाचाजातशत्रुर् यत्रैष एतत्।सुप्तोऽभूद् य एष विज्ञानमयः पुरुषस् तदेषां प्राणानां विज्ञानेन विज्ञानमादाय य एषोऽन्तर्हृदय आकाशस् तस्मिञ्छेते । तानि यदा गृह्णाति अथ हैतत्पुरुषः स्वपिति नाम । तद्गृहीत एव प्राणो भवति गृहीता वाग् गृहीतं चक्षुर् गृहीतꣳ श्रोत्रं गृहीतं मनः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 18
Verse 109 of 521
SANSKRIT TEXT
स यत्रैतत्स्वप्न्यया चरति ते हास्य लोकास् तदुतेव महाराजो भवत्य् उतेव महाब्राह्मण उतेवोच्चावचं निगच्छति । स यथा महाराजो जानपदान्गृहीत्वा स्वे जनपदे यथाकामं परिवर्तेतैवमेवैष एतत्प्राणान्गृहीत्वा स्वे शरीरे यथाकामं परिवर्तते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 19
Verse 110 of 521
SANSKRIT TEXT
यथाकामम् परिवर्तेत एवम् एव एषस् एतद् प्राणान् गृहीत्वा स्वे शरीरे यथाकामम् परिवर्तते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 19
Verse 111 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ यदा सुषुप्तो भवति यदा न कस्यचन वेद हिता नाम नाड्यो द्वासप्ततिः सहस्राणि हृदयात्पुरीततमभिप्रतिष्ठन्ते । पुरीततम् अभिप्रतिष्ठन्ते ताभिः प्रत्यवसृप्य पुरीतति शेते । स यथा कुमारो वा महाराजो वा महाब्राह्मणो वाऽतिघ्नीमानन्दस्य गत्वा शयीतैवमेवैष एतच्छेते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 20
Verse 112 of 521
SANSKRIT TEXT
एवम् एव एषस् एतद् शेते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 20
Verse 113 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथोर्णभिस्तन्तुनोच्चरेद् यथाऽग्नेः क्षुद्रा विष्फुलिङ्गा व्युच्चरन्त्य् एवमेवास्मादात्मनः सर्वे प्राणाः सर्वे लोकाः सर्वे देवाः सर्वाणि भूतानि व्युच्चरन्ति । सर्वे देवास् सर्वाणि भूतानि सर्वे एते आत्मनस् k OM सर्वे ॥। व्युच्चरन्ति तस्योपनिषत्सत्यस्य सत्यमिति प्राणा वै सत्यं तेषामेष सत्यम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 114 of 521
SANSKRIT TEXT
इति प्रथमं ब्राह्मणम् ॥ द्वितीयं ब्राह्मणम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 115 of 521
SANSKRIT TEXT
यो ह वै शिशुꣳ साधानꣳ सप्रत्याधानꣳ सस्थूणꣳ सदामं वेद सस्थूणम् सदामम् वेद सप्त ह द्विषतो भ्रातृव्यानवरुणद्ध्य् अयं वाव शिशुर्योऽयं मध्यमः प्राणस् तस्येदमेवाऽऽधानम् इदं प्रत्याधानं प्राणः स्थूणाऽन्नं दाम
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 116 of 521
SANSKRIT TEXT
तमेताः सप्ताक्षितय उपतिष्ठन्ते तद्या इमा अक्षꣳल्लोहिन्यो राजयस् ताभिरेनꣳ रुद्रोऽन्वायत्तो ऽथ या अक्षन्नापस् ताभिः पर्जन्यो या कनीनका तयाऽऽदित्यो यत्कृष्णं, तेनाग्निर् यच्छुक्लं तेनेन्द्रो ऽधरयैनं वर्तन्या पृथिव्यन्वायत्ता द्यौरुत्तरया । नास्यान्नं क्षीयते य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 117 of 521
SANSKRIT TEXT
तदेष श्लोको भवति । अर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्नस् तस्मिन्यशो निहितं विश्वरूपम् । तस्याऽऽसत ऋषयः सप्त तीरे वागष्टमी ब्रह्मणा संविदानेति । अर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्न इतीदं तच्छिरः शरीरस् एष ह्यर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्नः । तस्मिन्यशो निहितं विश्वरूपमिति प्राणा वै यशो निहितं विश्वरूपम् प्राणानेतदाह । तस्याऽऽसत ऋषयः सप्त तीर इति प्राणा वा ऋषयः प्राणाणेतदाह । वागष्टमी ब्रह्मणा संविदानेति वाग्घ्यष्टमी ब्रह्मणा संवित्ते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 118 of 521
SANSKRIT TEXT
इमावेव गोतमभरद्वाजाव् अयमेव गोतमो ऽयं भरद्वाज इमावेव विश्वामित्रजमदग्नी अयमेव विश्वामित्रो ऽयं जमदग्निर् इमावेव वसिष्ठकश्यपाव् अयमेव वसिष्ठो ऽयं कश्यपो वागेवात्रिर् वाचा ह्यन्नमद्यते ऽत्तिर्ह वै नामैतद्यदत्रिरिति । सर्वस्यात्ता भवति सर्वमस्यान्नं भवति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 119 of 521
SANSKRIT TEXT
इति द्वितीयं ब्राह्मणम् ॥ तृतीयं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 120 of 521
SANSKRIT TEXT
द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे मूर्तं चैवामूर्तं च मर्त्यं चामृतं च स्थितं च यच्च सच्च त्यच्च
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 121 of 521
SANSKRIT TEXT
तदेतन्मूर्तं यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्चैतन्मर्त्यम् च एतद् मर्त्यम् एतत्स्थितम् एतत्सत् । तस्यैतस्य मूर्तस्यैतस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो य एष तपति एतस्य सतस् एष रसस् यस् एष तपति सतो ह्येष रसः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 122 of 521
SANSKRIT TEXT
अथामूर्तं वायुश्चान्तरिक्षं चैतदमृतम् एतद्यद् एतत्त्यत् तस्यैतस्यामूर्तस्यै तस्यामृतस्यैतस्य यत एतस्य त्यस्यैष रसो य एष एतस्मिन्मण्डले पुरुषस् पुरुषः तस्य ह्येष रस । इत्यधिदैवतम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 123 of 521
SANSKRIT TEXT
अथाध्यात्मम् इदमेव मूर्तं यदन्यत्प्राणाच्च यश्चायमन्तरात्मन्नाकाश अयम् अन्तरात्मन् आकाशस् एतन्मर्त्यम् एतत्स्थितम् एतत्सत् तस्यैतस्य मूर्तस्यै तस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो यच्चक्षुः रसस् यद् चक्षुस् सतो ह्येष रसः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 124 of 521
SANSKRIT TEXT
अथामूर्तम् प्राणश्च यश्चायमन्तरात्मन्नाकाश एतदमृतम् एतद्यद् एतत्त्यं तस्यैतस्यामूर्तस्यैतस्यामृतस्यैतस्य यत एतस्य त्यस्यैष रसो योऽयं दक्षिणेऽक्षन्पुरुषस् पुरुषः त्यस्य ह्येष रसः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 125 of 521
SANSKRIT TEXT
तस्य हैतस्य पुरुषस्य रूपम् । यथा माहारजनं वासो वासस् यथा पाण्ड्वाविकम् यथेन्द्रगोपो यथाऽग्न्यर्चिर् यथा पुण्डरीकम् यथा सकृद्विद्युत्तꣳ । सकृद्विद्युत्तेव ह वा अस्य श्रीर्भवति य एवं वेदा थात आदेशो नेति नेति न ह्येतस्मादिति नेत्यन्यत् परमस्त्य् अथ नामधेयꣳ सत्यस्य सत्यमिति प्राणा वै सत्यम् तेषामेष सत्यम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 126 of 521
SANSKRIT TEXT
इति तृतीयं ब्राह्मणम् ॥ चतुर्थं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 127 of 521
SANSKRIT TEXT
मैत्रेयीति होवाच याज्ञवल्क्य उद्यास्यन्वा अरेऽहमस्मात्स्थानादस्मि । हन्त तेऽनया कात्यायन्याऽन्तं करवाणीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 128 of 521
SANSKRIT TEXT
सा होवाच मैत्रेयी यन्नु म इयम् भगोः सर्वा पृथिवी वित्तेन पूर्णा स्यात् कथं तेनामृता स्यामिति । नेति होवाच याज्ञवल्क्यो यथैवोपकरणवतां जीवितम् तथैव ते जीवितꣳ स्याद् अमृतत्वस्य तु नाऽऽशाऽस्ति वित्तेनेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 129 of 521
SANSKRIT TEXT
सा होवाच मैत्रेयी येनाहं नामृता स्याम् किमहं तेन कुर्याम् । यदेव भगवान्वेद तदेव मे ब्रूहीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 130 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच याज्ञवल्क्यः प्रिया बतारे नः सती प्रियं भाषस एह्य् आस्स्व व्याख्यास्यामि ते । व्याचक्षाणस्य तु मे निदिध्यासस्वेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 131 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच न वा अरे पत्युः कामाय पतिः प्रियो भवत्य् आत्मनस्तु कामाय पतिः प्रियो भवति । न वा अरे जायायै कामाय जाया प्रिया भवत्य् आत्मनस्तु कामाय जाया प्रिया भवति । न वा अरे पुत्राणां कामाय पुत्राः प्रिया भवन्त्य् आत्मनस्तु कामाय पुत्राः प्रिया भवन्ति । न वा अरे वित्तस्य कामाय वित्तं प्रियं भवत्य् आत्मनस्तु कामाय वित्तं प्रियं भवति । न वा अरे ब्रह्मणः कामाय ब्रह्म प्रियं भवत्य् आत्मनस्तु कामाय ब्रह्म प्रियं भवति । न वा अरे क्षत्रस्य कामाय क्षत्रं प्रियं भवत्य् आत्मनस्तु कामाय क्षत्रं प्रियं भवति । न वा अरे लोकानां कामाय लोकाः प्रिया भवन्त्य् आत्मनस्तु कामाय लोकाः प्रिया भवन्ति । न वा अरे देवानां कामाय देवाः प्रिया भवन्त्य् आत्मनस्तु कामाय देवाः प्रिया भवन्ति । न वा अरे भूतानां कामाय भूतानि प्रियाणि भवन्त्य् आत्मनस्तु कामाय भूतानि प्रियाणि भवन्ति । न वा अरे सर्वस्य कामाय सर्वं प्रियं भवत्य् आत्मनस्तु कामाय सर्वं प्रियं भवत्य् आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निदिध्यासितव्यो । निदिध्यासितव्यस् मैत्रेय्य् आत्मनो वा अरे दर्शनेन श्रवणेन मत्या विज्ञानेनेदꣳ सर्वं विदितम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 132 of 521
SANSKRIT TEXT
इदम् सर्वम् विदितम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 133 of 521
SANSKRIT TEXT
ब्रह्म तं परादाद्योऽन्यत्राऽऽत्मनो ब्रह्म वेद क्षत्रं तं परादाद्योऽन्यत्राऽऽत्मनः क्षत्रं वेद क्षत्रम् वेद लोकास्तं परादुर्योऽन्यत्रात्मनो लोकान्वेद देवास्तं परादुर्योऽन्यत्रात्मनो देवान्वेद भूतानि तं परादुर्योऽन्यत्रात्मनो भूतानि वेद सर्वं तं परादाद् योऽन्यत्रात्मनः सर्वं वेदेदं ब्रह्मेदं क्षत्रम् वेद इदम् ब्रह्म इदम् क्षत्रम् इमे लोका इमे देवा इमानि भूतानीदꣳ सर्वम् यदयमात्मा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 134 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथा दुन्दुभेर्हन्यमानस्य न बाह्याञ्छब्दाञ्छक्नुयाद् ग्रहणाय शक्नुयात् ग्रहणाय दुन्दुभेस्तु ग्रहणेन दुन्दुभ्याघातस्य वा शब्दो गृहीतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 135 of 521
SANSKRIT TEXT
गृहीतस्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 136 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथा शङ्खस्य ध्मायमानस्य न बाह्याञ्छब्दाञ्छक्नुयाद् ग्रहणाय शक्नुयात् ग्रहणाय शङ्खस्य तु ग्रहणेन शङ्खध्मस्य वा शब्दो गृहीतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 137 of 521
SANSKRIT TEXT
गृहीतस्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 138 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथा वीणायै वाद्यमानायै न बाह्याञ्छब्दाञ्छक्नुयाद् ग्रहणाय शक्नुयात् ग्रहणाय वीणायै तु ग्रहणेन वीणावादस्य वा शब्दो गृहीतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 139 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथाऽऽर्द्रैधाग्नेरभ्याहितात्पृथग्धूमा विनिश्चरन्त्य् पृथक् धूमास् विनिश्चरन्ति एवं वा अरेऽस्य महतो भूतस्य निःश्वसितमेतद् यदृग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्वाङ्गिरस इतिहासः पुराणं विद्या उपनिषदः श्लोकाः सूत्राण्यनुव्याख्यानानि व्याख्यानान्य् निःश्वसितम् एतद् यद् ऋग्वेदस् यजुर्वेदस् सामवेदस् अथर्वाङ्गिरसस् इतिहासस् पुराणम् विद्यास् उपनिषदस् श्लोकास् सूत्राणि अनुव्याख्यानानि व्याख्याननि अस्यैवैतानि निःश्वसितानि
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 140 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथा सर्वासामपाꣳ समुद्र एकायनम् एवꣳ सर्वेषाꣳ स्पर्शानां त्वगेकायनम् एवꣳ सर्वेषां गन्धानां नासिकैकायनम् एवꣳ सर्वेषाꣳ रसानां जिह्वैकायनम् एवꣳ सर्वेषाꣳ रूपाणां चक्षुरेकायनम् एवꣳ सर्वेषाꣳ शब्दानाꣳ श्रोत्रमेकायनम् एवꣳ सर्वेषाꣳ सङ्कल्पानां मन एकायनम् एवꣳ सर्वासां विद्यानाꣳ हृदयमेकायनम् एवꣳ सर्वेषां कर्मणाꣳ हस्तावेकायनम् एवꣳ सर्वेषामानन्दानामुपस्थ एकायनम् एवꣳ सर्वेषां विसर्गाणां पायुरेकायनम् एवꣳ सर्वेषामध्वनां पादावेकायनम् एवꣳ सर्वेषां वदानां वागेकायनम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 141 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथा सैन्धवखिल्य उदके प्रास्त उदकमेवानुविलीयेत अनुविलीयेत न हास्योद्ग्रहणायेव न हास्योद्ग्रहणायैव स्याद् यतो यतस्त्वाददीत लवणमेवैवं वा अर इदं महद् भूतमनन्तमपारं विज्ञानघन एवैतेभ्यो भूतेभ्यः समुत्थाय महत् भूतम् अनन्तम् अपारम् विज्ञानघनस् एव एतेभ्यस् भूतेभ्यस् समुत्थाय तान्येवानुविनश्यति न प्रेत्य सञ्ज्ञाऽस्तीत्यरे ब्रवीमीति होवाच याज्ञवल्क्यः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 142 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्यस्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 143 of 521
SANSKRIT TEXT
सा होवाच मैत्रेय्य् अत्रैव मा भगवानमूमुहद् न प्रेत्य सञ्ज्ञाऽस्तीति । स होवाच न वा अरेऽहं मोहं ब्रवीम्य् अलं वा अर इदं विज्ञानाय
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 144 of 521
SANSKRIT TEXT
यत्र हि द्वैतमिव भवति तदितर इतरं जिघ्रति तदितर इतरं पश्यति तदितर इतरꣳ शृणोति तदितर इतरमभिवदति तदितर इतरं मनुते तदितर इतरं विजानाति । यत्र वा अस्य सर्वमात्मैवाभूत् तत्केन कं जिघ्रेत् तत्केन कं पश्येत् तत्केन कꣳ शृणुयात् तत्केन कमभिवदेत् तत्केन कं मन्वीत तत्केन कं विजानीयात् । येनेदꣳ सर्वं विजानाति तं केन विजानीयाद् विज्ञातारमरे केन विजानीयादिति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 145 of 521
SANSKRIT TEXT
इति चतुर्थं ब्राह्मणम् ॥ पञ्चमं ब्राह्मणम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 146 of 521
SANSKRIT TEXT
इयं पृथिवी सर्वेषां भूतानां मध्व् अस्यै पृथिव्यै सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमस्यां पृथिव्यां तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो अमृतमयस् पुरुषस् यश्चायमध्यात्मꣳ शारीरस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषः अमृतमयस् पुरुषस् अयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्म् एदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 147 of 521
SANSKRIT TEXT
इमा आपः सर्वेषां भूतानां मध्व् असामपाꣳ सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमास्वप्सु तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषः पुरुषस् यश्चायमध्यात्मꣳ रैतसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो अमृतमयस् पुरुषस् ऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्म् एदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 148 of 521
SANSKRIT TEXT
अयमग्निः सर्वेषां भूतानां मध्व् अस्याग्नेः सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमस्मिन्नग्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो पुरुषस् यश्चायमध्यात्मं वाङ्मयस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो अमृतमयस् पुरुषस् ऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्म् एदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 149 of 521
SANSKRIT TEXT
अयं वायुः सर्वेषां भूतानां मध्व् अस्य वायोः सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमस्मिन्वायौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो पुरुषस् यश्चायमध्यात्मं प्राणस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो अमृतमयस् पुरुषस् ऽयमेव स योऽयमात्मेदं अमृतम्। इदं ब्रह्मेदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 150 of 521
SANSKRIT TEXT
अयमादित्यः सर्वेषां भूतानां मध्व् अस्याऽऽदित्यस्य सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमस्मिन्नादित्ये तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो पुरुषस् यश्चायमध्यात्मं चाक्षुषस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो अमृतमयस् पुरुषस् ऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्मेदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 151 of 521
SANSKRIT TEXT
इमा दिशः सर्वेषां भूतानां मध्व् आसां दिशाꣳ सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमासु दिक्षु तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो पुरुषस् यश्चायमध्यात्मꣳ श्रौत्रः प्रातिश्रुत्कस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो तेजोमयस् अमृतमयस् पुरुषस् ऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्मेदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 152 of 521
SANSKRIT TEXT
अयं चन्द्रः सर्वेषां भूतानां मध्व् अस्य चन्द्रस्य सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमस्मिंश्चन्द्रे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो पुरुषस् यश्चायमध्यात्मं मानसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो अमृतमयस् पुरुषस् ऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्मेदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 153 of 521
SANSKRIT TEXT
इयं विद्युत्सर्वेषां भूतानं मध्व् अस्यै विद्युतः सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमस्यां विद्युति तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो पुरुषस् यश्चायमध्यात्मं तैजसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो अमृतमयस् पुरुषस् ऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्मेदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 154 of 521
SANSKRIT TEXT
अयꣳ स्तनयित्नुः सर्वेषां भूतानां मध्व् अस्य स्तनयित्नोः सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमस्मिन्स्तनयित्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो अमृतमयस् पुरुषस् यश्चायमध्यात्मꣳ शाब्दः सौवरस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो तेजोमयस् अमृतमयस् पुरुषस् ऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्मेदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 155 of 521
SANSKRIT TEXT
अयमाकाशः सर्वेषां भूतानां मध्व् अस्याऽऽकाशस्य सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमस्मिन्नाकाशे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो पुरुषस् यश्चायमध्यात्मꣳ हृद्याकाशस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषः अमृतमयस् पुरुषस् ऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्मेदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 156 of 521
SANSKRIT TEXT
अयं धर्मः सर्वेषां भूतानां मध्व् अस्य धर्मस्य सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमस्मिन्धर्मे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो पुरुषस् यश्चायमध्यात्मं धार्मस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो अमृतमयस् पुरुषस् ऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्मेदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 157 of 521
SANSKRIT TEXT
इदꣳ सत्यꣳ सर्वेषां भूतानां मध्व् अस्य सत्यस्य सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमस्मिन्सत्ये तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो पुरुषस् यश्चायमध्यात्मꣳ सात्यस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो अमृतमयस् पुरुषस् ऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्मेदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 158 of 521
SANSKRIT TEXT
इदं मानुषꣳ सर्वेषां भूतानां मध्व् अस्य मानुषस्य सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमस्मिन्मानुषे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो पुरुषस् यश्चायमध्यात्मं मानुषस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो अमृतमयस् पुरुषस् ऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्मेदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 159 of 521
SANSKRIT TEXT
अयमात्मा सर्वेषां भूतानां मध्व् अस्याऽऽत्मनः सर्वाणि भूतानि मधु यश्चायमस्मिन्नात्मनि तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो पुरुषस् यश्चायमात्मा तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो ऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् इदं ब्रह्मेदꣳ सर्वम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 15
Verse 160 of 521
SANSKRIT TEXT
स वा अयमात्मा सर्वेषां भूतानामधिपतिः सर्वेषां भूतानाꣳ राजा । तद्यथा रथनाभौ च रथनेमौ चाराः सर्वे समर्पिता समर्पितास् एवमेवास्मिन्नात्मनि सर्वाणि भूतानि सर्वे देवाः सर्वे लोकाः सर्वे प्राणाः सर्व एत आत्मानः समर्पिताः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 161 of 521
SANSKRIT TEXT
सर्वे लोकास् सर्वे प्राणास् सर्वे एते आत्मानस् समर्पितास्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 162 of 521
SANSKRIT TEXT
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच । उवाच तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् । तद्वाम् नरा सनये दꣳस उग्रम् आविष्कृणोमि तन्यतुर्न वृष्टिम् । दध्यङ् ह यन्मध्वाथर्वणो वाम् अश्वस्य शीर्ष्णा प्र यदीमुवाचेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 17
Verse 163 of 521
SANSKRIT TEXT
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच । उवाच तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् । आथर्वणायाश्विनौ दधीचेऽश्व्यꣳ शिरः प्रत्यैरयतम् । ऐरयतम् स वां मधु प्रवोचदृतायन् त्वाष्ट्रं यद् दस्राव् अपि कक्ष्यं वामिति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 18
Verse 164 of 521
SANSKRIT TEXT
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच । उवाच तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् पुरश्चक्रे द्विपदः पुरश्चक्रे चतुष्पदः । पुरः स पक्षी भूत्वा पुरः पुरुष आविशदिति । स वा अयं पुरुषः सर्वासु पूर्षु पुरिशयो नैनेन किंचनानावृतम् नैनेन किंचनासंवृतम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 19
Verse 165 of 521
SANSKRIT TEXT
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच । उवाच तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् । रूपꣳरूपं प्रतिरूपो बभूव तदस्य रूपं प्रतिचक्षणाय । इन्द्रो मायाभिः पुरुरूप ईयते युक्ता ह्यस्य हरयः शता दशेतिय् अयं वै हरयो ऽयं वै दश च सहस्रणि बहूनि चानन्तानि च । तदेतद्ब्रह्मापूर्वमनपरमनन्तरमबाह्यम् अयमात्मा ब्रह्म सर्वानुभूरित्यनुशासनम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 166 of 521
SANSKRIT TEXT
इति पञ्चमं ब्राह्मणम् ॥ षष्ठं ब्राह्मणम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 167 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ वꣳशः पौतिमाष्यो गौपवनाद् गौपवनः पौतिमाष्यात् पौतिमाष्यो गौपवनाद् गौपवनः कौशिकात् कौशिकः कौण्डिन्यात् कौण्डिन्यः शाण्डिल्याच् छाण्डिल्यः कौशिकाच्च गौतमाच्च गौतमः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 168 of 521
SANSKRIT TEXT
आग्निवेश्याद् अग्निवेश्यः शाण्डिल्याच्चानभिम्लाताच्च् आनभिम्लात आनभिम्लाताद् अनभिम्लात अनभिम्लाताद् अनभिम्लातो गौतमाद् गौतमः सैतवप्राचीनयोग्याभ्याꣳ, सैतवप्राचीनयोग्यौ पाराशर्यात् पाराशर्यो भारद्वाजाद् भारद्वाजो भारद्वाजाच्च गौतमाच्च गौतमो भारद्वाजाद् भारद्वाजः पाराशर्यात् पाराशर्यो वैजवापायनाद् वैजवापायनः कौशिकायनेः कौशिकायनिः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 169 of 521
SANSKRIT TEXT
घृतकौशिकाद् घृतकौशिकः पाराशर्यायणात् पारशर्यायणः पाराशर्यात् पाराशर्यो जातूकर्ण्याज् जातूकर्ण्य आसुरायणाच्च यास्काच्च् ऽऽसुरायणस्त्रैवणेस् त्रैवणिरौपजन्धनेर् औपजन्धनिरासुर्र् आसुरिर्भारद्वाजाद् भारद्वाज आत्रेयाद् अत्रेयो माण्टेर् माण्टिर्गौतमाद् गौतमो गौतमाद् गौतमो वात्स्याद् वात्स्यः शाण्डिल्याच् छाण्डिल्यः कैशोर्यात्काप्यात् कैशोर्यः काप्यः कुमारहारितात् कुमारहारितो गालवाद् गालवो विदर्भीकौण्डिन्याद् विदर्भीकौण्डिन्यो वत्सनपातो बाभ्रवाद् वत्सनपाद्बाभ्रवः पथः सौभरात् पन्थाः सौभरोऽयास्यादाङ्गिरसाद् अयास्य आङ्गिरस आभूतेस्त्वाष्ट्राद् आभूतिस्त्वाष्ट्रो विश्वरूपात्त्वाष्ट्राद् विश्वरूपस्त्वाष्ट्रोऽश्विभ्याम् अश्विनौ दधीच आथर्वणाद् दध्यङ्ङाथर्वणोऽथर्वणो दैवाद् अथर्वा दैवो मृत्योः प्राध्वꣳसनान् मृत्युः प्राध्वꣳसनः प्रध्वꣳसनात् प्रध्वꣳसन एकर्षेः एकर्षिर्विप्रचित्तेर् विप्रचित्तिर्व्यष्टेर् व्यष्टिः सनारोः सनारुः सनातनात् सनातनः सनगात् सनगः परमेष्ठिनः परमेष्ठी ब्रह्मणो ब्रह्म स्वयम्भु ब्रह्मणे नमः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 170 of 521
SANSKRIT TEXT
इति षष्ठं ब्राह्मणम् ॥ ॥ इति बृहदारण्यकोपनिषदि द्वितीयोऽध्यायः ॥ अथ तृतीयोध्यायः ॥ प्रथमं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 171 of 521
SANSKRIT TEXT
ॐ जनको ह वैदेहो बहुदक्षिणेन यज्ञेनेजे । तत्र ह कुरुपञ्चालानां ब्राह्मणा अभिसमेता बभूवुस् तस्य ह जनकस्य वैदेहस्य विजिज्ञासा बभूव कः स्विदेषां ब्राह्मणानामनूचानतम इति । स ह गवाꣳ सहस्रमवरुरोध दशदश पादा एकैकस्याः शृङ्गयोराबद्धा बभूवुः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 172 of 521
SANSKRIT TEXT
बभूवुः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 173 of 521
SANSKRIT TEXT
तान्होवाच ब्राह्मणा भगवन्तो यो वो ब्रह्मिष्ठः स एता गा उदजतामिति । ते ह ब्राह्मणा न दधृषुर् अथ ह याज्ञवल्क्यः स्वमेव ब्रह्मचारिणमुवाचैताः एतास् सौम्योदज सामश्रवा३ इति । ता होदाचकार । ते ह ब्राह्मणाश्चुक्रुधुः कथं नु नो ब्रह्मिष्ठो ब्रुवीतेत्य् अथ ह जनकस्य वैदेहस्य होताऽश्वलो बभूव । स हैनं पप्रच्छ त्वं नु खलु नो याज्ञवल्क्य ब्रह्मिष्ठोऽसी३ इति । स होवाच नमो वयं ब्रह्मिष्ठाय कुर्मो गोकामा एव वयꣳ स्म इति । तꣳ ह तत एव प्रष्टुं दध्रे होताऽश्वलः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 174 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदꣳ सर्वं मृत्युनाऽऽप्तꣳ, सर्वं मृत्युनाऽभिपन्नं केन यजमानो मृत्योराप्तिमतिमुच्यत इति । होत्रर्त्विजाऽइना वाचा वाग्वै यज्ञस्य होता । तद्येयं वाक् सोऽयमग्निः स होता सा मुक्तिः साऽतिमुक्तिः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 175 of 521
SANSKRIT TEXT
सा अतिमुक्तिः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 176 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदꣳ सर्वमहोरात्राभ्यामाप्तꣳ, सर्वमहोरात्राभ्यामभिपन्नं केन यजमानोऽहोरात्रयोराप्तिमतिमुच्यत इत्य् अध्वर्युणर्त्विजा चक्षुषाऽऽदित्येन चक्षुर्वै यज्ञस्याध्वर्युस् तद्यदिदं चक्षुः सोऽसावादित्यः सोऽध्वर्युः सा मुक्तिः साऽतिमुक्तिः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 177 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदꣳ सर्वं पूर्वपक्षापरपक्षाभ्यामाप्तꣳ, सर्वं पूर्वपक्षापरपक्षाभ्यामभिपन्नं केन यजमानः पूर्वपक्षापरपक्षयोराप्तिमतिमुच्यत इत्य् अतिमुच्यते इति उद्गात्रर्त्विजा वायुना प्राणेन प्राणो वै यज्ञस्योद्गाता । तद्योऽयं प्राणः स वायुः स उद्गाता सा मुक्तिः साऽतिमुक्तिः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 178 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदमन्तरिक्षमनारम्बणमिव केनाऽऽक्रमेन यजमानः स्वर्गं लोकमाक्रमत इति ब्रह्मणर्त्विजा मनसा चन्द्रेण मनो वै यज्ञस्य ब्रह्मा । तद्यदिदं मनः सोऽसौ चन्द्रः स ब्रह्मा सा मुक्तिः सातिमुक्तिर् मुक्तिस् सा अतिमुक्तिस् इत्यतिमोक्षा अथ सम्पदः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 179 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच कतिभिरयमद्यर्ग्भिर्होतास्मिन्यज्ञे करिष्यतीति । करिष्यति इति तिसृभिरिति । कतमास्तास्तिस्र इति । पुरोनुवाक्या च याज्या च शस्यैव तृतीया । किं ताभिर्जयतीति । यत् किञ्चेदं प्राणभृद् इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 180 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच कत्ययमद्याध्वर्युरस्मिन्यज्ञ आहुतीर्होष्यतीति । इति तिस्र इति । कतमास्तास्तिस्र इति । या हुता उज्ज्वलन्ति या हुता अतिनेदन्ते या हुता अधिशेरते । किं ताभिर्जयतीति । या हुता उज्ज्वलन्ति देवलोकमेव ताभिर्जयति दीप्यत इव हि देवलोको । या हुता अतिनेदन्ते पितृलोकमेव ताभिर्जयत्य् अतीव हि पितृलोको । या हुता अधिशेरते मनुष्यलोकमेव ताभिर्जयत्य् अध इव हि मनुष्यलोकः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 181 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच कतिभिरयमद्य ब्रह्मा यज्ञं दक्षिणतो देवताभिर्गोपायतीत्य् देवताभिस् गोपायिष्यति इति गोपायति इति एकयेति । कतमा सैकेति । मन एवेत्य् अनन्तं वै मनो ंअन्ता विश्वे देवा अनन्तमेव स तेन लोकं जयति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 182 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच कत्ययमद्योद्गाताऽस्मिन्यज्ञे स्तोत्रियाः स्तोष्यतीति । तिस्र इति । कतमास्तास्तिस्र इति । पुरोनुवाक्या च याज्या च शस्यैव तृतीया कतमास्ता या अध्यात्ममिति । प्राण एव पुरोनुवाक्याऽपानो याज्या व्यानः शस्या । किं ताभिर्जयतीति । पृथिवीलोकमेव पुरोनुवाक्यया जयत्य् अन्तरिक्षलोकं याज्यया द्युलोकꣳ शस्यया ततो ह होताऽश्वल उपरराम
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 183 of 521
SANSKRIT TEXT
इति प्रथमं ब्राह्मणम् ॥ द्वितीयं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 184 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ हैनं जारत्कारव आर्तभागः पप्रच्छ । याज्ञवल्क्येति होवाच कति ग्रहाः कत्यतिग्रहा इत्य् अष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहा इति ये तेऽष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहाः कतमे त इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 185 of 521
SANSKRIT TEXT
प्राणो वै ग्रहः । सोऽपानेनातिग्राहेण गृहीतो ऽपानेन हि गन्धाञ्जिघ्रति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 186 of 521
SANSKRIT TEXT
वाग्वै ग्रहः । स नाम्नातिग्राहेण गृहीतो वाचा हि नामान्यभिवदति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 187 of 521
SANSKRIT TEXT
जिह्वा वै ग्रहः । स रसेनातिग्राहेण गृहीतो जिह्वया हि रसान्विजानाति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 188 of 521
SANSKRIT TEXT
चक्षुर्वै ग्रहः । स रूपेणातिग्राहेण गृहीतश् चक्षुषा हि रूपाणि पश्यति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 189 of 521
SANSKRIT TEXT
श्रोत्रं वै ग्रहः । स शब्देनातिग्राहेण गृहीतः श्रोत्रेण हि शब्दाञ्शृणोति ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 190 of 521
SANSKRIT TEXT
मनो वै ग्रहः । स कामेनातिग्राहेण गृहीतो मनसा हि कामान्कामयते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 191 of 521
SANSKRIT TEXT
हस्तौ वै ग्रहः । स कर्मणाऽतिग्राहेण गृहीतो हस्ताभ्याꣳ हि कर्म करोति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 192 of 521
SANSKRIT TEXT
त्वग्वै ग्रहः । स स्पर्शेनातिग्राहेण गृहीतस् त्वचा हि स्पर्शान्वेदयत । इत्येतेऽष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहाः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 193 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदꣳ सर्वं मृत्योरन्नं का स्वित्सा देवता यस्या मृत्युरन्नमित्य् अग्निर्वै मृत्युः सोऽपामन्नम् अप पुनर्मृत्युं जयति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 194 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रायं पुरुषो म्रियत उदस्मात्प्राणाः क्रामन्त्य् अहो३ नेति नेति होवाच याज्ञवल्क्यो ऽत्रैव समवनीयन्ते स उच्छ्वयत्य् आध्मायति आध्मातो मृतः शेते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 195 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रायं पुरुषो म्रियते किमेनं न जहातीति । नामेत्य् अनन्तं वै नामानन्ता विश्वे देवा अनन्तमेव स तेन लोकं जयति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 196 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रास्य पुरुषस्य मृतस्याग्निं वागप्येति वातं प्राणश् चक्षुरादित्यम् मनश्चन्द्रं दिशः श्रोत्रम् पृथिवीꣳ शरीरम् आकाशमात्मौषधीर्लोमानि वनस्पतीन्केशा अप्सु लोहितं च रेतश्च निधीयते क्वायं तदा पुरुषो भवतीत्य् अहर सौम्य हस्तम् आर्तभागेति होवाऽऽचावामेवैतस्य वेदिष्यावो एतद् k एव एतस्य वेदिष्यावस् न नावेतत्सजन इति । तौ होत्क्रम्य मन्त्रयां चक्राते तौ ह यदूचतुः कर्म हैव तदूचतुर् अथ ह यत्प्रशꣳसतुः कर्म हैव तत् प्रशꣳसतुः पुण्यो वै पुण्येन कर्मणा भवति पापः पापेनेति । ततो ह जारत्कारव आर्तभाग उपरराम
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 197 of 521
SANSKRIT TEXT
इति द्वितीयं राह्मणम् ॥ तृतीयं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 198 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ हैनं भुज्युर्लाह्यायनिः पप्रच्छ । याज्ञवल्क्येति होवाच मद्रेषु चरकाः पर्यव्रजाम ते पतञ्चलस्य काप्यस्य गृहानैम । तस्याऽऽसीद् दुहिता गन्धर्वगृहीता तमपृच्छाम कोऽसीति । सोऽब्रवीत् सुधन्वाऽऽङ्गिरस इति । तं यदा लोकानामन्तानपृच्छामाथैतदथैनमब्रूम एनम् अब्रूम क्व पारिक्षिता अभवन्निति क्व पारिक्षिता अभवन् स त्वा पृच्छामि याज्ञवल्क्य क्व पारिक्षिता अभवन्निति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 199 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाचोवाच वै सो ऽगच्छन्वै ते तद् यत्राश्वमेधयाजिनो गच्छन्तीति । क्व न्वश्वमेधयाजिनो गच्छन्तीति । द्वात्रिꣳशतं वै देवरथाह्न्यान्ययं लोकस् तꣳ समन्तं पृथिवी द्विस्तावत्पर्येति पृथिवी द्विस्तावत् पर्येति ताꣳ समन्तं पृथिवी द्विस्तावत्समुद्रः पर्येति । पर्येति तद्यावती क्षुरस्य धारा यावद्वा मक्षिकायाः पत्रं तावानन्तरेणाऽऽकाशस् तान् इन्द्रः सुपर्णो भूत्वा वायवे प्रायच्छत् तान् वायुरात्मनि धित्वा तत्रागमयद्यत्र अश्वमेधयाजिनोऽभवन्नित्य् परिक्षितास् अश्वमेधयाजिनस् अभवन् इति एवमिव वै स वायुमेव प्रशशꣳस तस्माद्वायुरेव व्यष्टिर् वायुः समष्टिर् अप पुनर्मृत्युं जयति य एवं वेद । ततो ह भुज्युर्लाह्यायनिरुपरराम
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 200 of 521
SANSKRIT TEXT
इति तृतीयं ब्राह्मणम् ॥ चतुर्थं ब्रह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 201 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ हैनमूषस्तश्चाक्रायणः पप्रच्छ । याज्ञवल्क्येति होवाच यत्साक्षादपरोक्षाद्ब्रह्म य आत्मा सर्वान्तरस् तं मे व्याचक्ष्वेत्य् एष त आत्मा सर्वान्तरः । कतमो याज्ञवल्क्य सर्वान्तरो । यः प्राणेन प्राणिति स त आत्मा सर्वान्तरो योऽपानेनापानिति स त आत्मा सर्वान्तरो यो व्यानेन व्यानिति स त आत्मा सर्वान्तरो य उदानेनोदानिति स त आत्मा सर्वान्तर एष त आत्मा सर्वान्तरः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 202 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाचोषस्तश्चाक्रायणः यथा विब्रूयादसौ गौर् असावश्व इत्य् एवमेवैतद्व्यपदिष्टं भवति । यदेव साक्षादपरोक्षाद् ब्रह्म य आत्मा सर्वान्तरः तं मे व्याचक्ष्वेति । एष त आत्मा सर्वान्तरः । कतमो याज्ञवल्क्य सर्वान्तरो । न दृष्टेर्द्रष्टारं पश्येर् न श्रुतेः श्रोतारꣳ शृणुया न मतेर्मन्तारं मन्वीथा न विज्ञातेर्विज्ञातारं विजानीया एष त आत्मा सर्वान्तरो ऽतोऽन्यदार्तं ततो होषस्तस्चाक्रायण उपरराम
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 203 of 521
SANSKRIT TEXT
इति चतुर्थं ब्राह्मणम् ॥ पञ्चमं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 204 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ हैनं कहोलः कौषीतकेयः पप्रच्छ पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच यदेव साक्षादपरोक्षाद्ब्रह्म य आत्मा सर्वान्तरस् यस् आत्मा सर्वान्तरः तं मे व्याचक्ष्वेत्य् एष त आत्मा सर्वान्तरः । कतमो याज्ञवल्क्य सर्वान्तरो । योऽशनायापिपासे शोकं मोहं जरां मृत्युमत्येत्य् अत्येति एतं वै तमात्मानं विदित्वा ब्राह्मणाः पुत्रैषणायाश्च वित्तैषणायाश्च लोकैषणायाश्च व्युत्थायाथ भिक्षाचर्यं चरन्ति । लोकैषणायास् च व्युत्थाय अथ भिक्षाचर्यम् चरन्ति या ह्येव पुत्रैषणा सा वित्तैषणा या वित्तैषणा सा लोकैषणोभे ह्येते एषणे एव भवतस् भवतः तस्माद्ब्राह्मणः पाण्डित्यं निर्विद्य बाल्येन तिष्ठासेत्। बाल्यं च पाण्डित्यं च निर्विद्याथ मुनिर् अमौनं च मौनं च निर्विद्याथ ब्राह्मणः । स ब्राह्मणः केन स्याद् येन स्यात् तेनेदृश एवातोऽन्यदार्तम् । य एवं वेद एवातोऽन्यदार्तम् । ततो ह कहोलः कौषीतकेय उपरराम
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 205 of 521
SANSKRIT TEXT
इति पञ्चमं ब्राह्मणम् ॥ षष्ठं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 206 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ हैनं गार्गी वाचक्नवी पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदꣳ सर्वमप्स्वोतं च प्रोतं च कस्मिन्नु खल्वाप ओताश्च प्रोताश्चेति । वायौ गार्गीति । कस्मिन्नु खलु वायुरोतश्च प्रोतश्चेत्य् अन्तरिक्षलोकेषु गार्गीति । कस्मिन्नु खल्वन्तरिक्षलोका ओताश्च प्रोताश्चेति । प्रोतस् च इति गन्धर्वलोकेषु गार्गीति । कस्मिन्नु गन्धर्वलोका ओताश्च प्रोताश्चेत्य् च प्रोतास् च इति आदित्यलोकेषु गार्गीति । कस्मिन् नु खल्वादित्यलोका ओताश्च प्रोताश्चेति । चन्द्रलोकेषु गार्गीति । कस्मिन्नु खलु चन्द्रलोका ओताश्च प्रोताश्चेति । नक्षत्रलोकेषु गार्गीति । कस्मिन्नु खलु नक्षत्रलोका ओताश्च प्रोताश्चेति । देवलोकेषु गार्गीति । कस्मिन्नु खलु देवलोका ओताश्च प्रोताश्चेति इन्द्रलोकेषु गार्गीति । कस्मिन्नु खल्विन्द्रलोका ओताश्च प्रोताश्चेति । प्रोतास् च इति प्रजापतिलोकेषु गार्गीति । कस्मिन्नु खलु प्रजापतिलोका ओताश्च प्रोताश्चेति । ब्रह्मलोकेषु गार्गीति । कस्मिन्नु खलु ब्रह्मलोका ओताश्च प्रोताश्चेति । स होवाच गार्गि मातिप्राक्षीर् मा ते मूर्धा व्यपप्तद् अनतिप्रश्न्यां वै देवतामतिपृच्छसि । गार्गि माऽतिप्राक्षीरिति । ततो ह गार्गी वाचक्नव्युपरराम
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 207 of 521
SANSKRIT TEXT
इति षष्ठं ब्राह्मणम् ॥ सप्तमं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 208 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ हैनमूद्दालक आरुणिः पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच मद्रेष्ववसाम पतञ्चलस्य काप्यस्य गृहेषु यज्ञमधीयानास् तस्याऽऽसीद्भार्या गन्धर्वगृहीता । तमपृच्छाम कोऽसीति । सोऽब्रवीत् कबन्ध आथर्वण इति । सोऽब्रवीत्पतञ्चलं काप्यं याज्ञिकाꣳश्च वेत्थ नु त्वम् काप्य तत्सूत्रं येनायं च लोकः परश्च लोकः सर्वाणि च भूतानि सन्दृब्धानि भवन्तीति । लोकस् सर्वाणि च भूतानि सन्दृब्धानि भवन्ति इति सोऽब्रवीत्पतञ्चलः काप्यो नाहं तद् भगवन् वेदेति । सोऽब्रवीत् पतञ्चलं काप्यं याज्ञिकाꣳश्चः वेत्थ नु त्वम् काप्य तमन्तर्यामिणम् य इमं च लोकं परं च लोकꣳ सर्वाणि च भूतानि योऽन्तरो यमयतीति । भूतानि अन्तरस् यमयति इति सोऽब्रवीत् पतञ्चलः काप्यो नाहं तं भगवन् वेदेति । सोऽब्रवीत् पतञ्चलं काप्यं याज्ञिकाꣳश्च यो वै तत् काप्य सूत्रं विद्यात्तं चान्तर्यामिणमिति स ब्रह्मवित् स लोकवित् स देववित् स वेदवित् स भूतवित् स आत्मवित् स सर्वविदिति तेभ्योऽब्रवीत् तदहं वेद । तच्चेत्त्वम् याज्ञवल्क्य सूत्रमविद्वाꣳस्तं चान्तर्यामिणं ब्रह्मगवीरुदजसे उदजसे मूर्धा ते विपतिष्यतीति । वेद वा अहम् गौतम तत्सूत्रं तं चान्तर्यामिणमिति । यो वा इदं कश्चिद्ब्रूयात् वेद वेदेति । यथा वेत्थ तथा ब्रूहीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 209 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच वायुर्वै गौतम तत्सूत्रम् वायुना वै गौतम सूत्रेणायं च लोकः परश्च लोकः सर्वाणि च भूतानि सन्दृब्धानि भवन्ति । भूतानि सन्दृब्धानि भवन्ति तस्माद्वै गौतम पुरुषं प्रेतमाहुर् व्यस्रꣳसिषतास्याङ्गानीति वायुना हि गौतम सूत्रेण संदृब्धानि भवन्तीत्य् एवमेवैतद् याज्ञवल्क्यान्तर्यामिणं ब्रूहीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 210 of 521
SANSKRIT TEXT
यः पृथिव्यां तिष्ठन्पृथिव्या अन्तरो यं पृथिवी न वेद यस्य पृथिवी शरीरं यः पृथिवीमन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 211 of 521
SANSKRIT TEXT
योऽप्सु तिष्ठन्नद्भ्योऽन्तरो यमापो न विदुः यस्यापः शरीरम् योऽपोऽन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 212 of 521
SANSKRIT TEXT
योऽग्नौ तिष्ठन्नग्नेरन्तरो यमग्निर्न वेद यस्याग्निः शरीरम् योऽग्निमन्तरो यमयति एष त आत्मान्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 213 of 521
SANSKRIT TEXT
योऽन्तरिक्षे तिष्ठन्नन्तरिक्षादन्तरो यमन्तरिक्षं न वेद यस्यान्तरिक्षꣳ शरीरं योऽन्तरिक्षमन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 214 of 521
SANSKRIT TEXT
यो वायौ तिष्ठन्वायोरन्तरो यं वायुर्न वेद यस्य वायुः शरीरं यो वायुमन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 215 of 521
SANSKRIT TEXT
यो दिवि तिष्ठन्दिवोऽन्तरो यं द्यौर्न वेद यस्य द्यौः शरीरं यो दिवमन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 216 of 521
SANSKRIT TEXT
य आदित्ये तिष्ठन्नादित्यादन्तरो यमादित्यो न वेद यस्याऽऽदित्यः शरीरम् य आदित्यमन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 217 of 521
SANSKRIT TEXT
यो दिक्षु तिष्ठन्दिग्भ्योऽन्तरो यं दिशो न विदुर् यस्य दिशः शरीरं यो दिशोऽन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 218 of 521
SANSKRIT TEXT
यश्चन्द्रतारके तिष्ठꣳचन्द्रतारकादन्तरो यं चन्द्रतारकं न वेद यस्य चन्द्रतारकꣳ शरीरं यश्चन्द्रतारकमन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 219 of 521
SANSKRIT TEXT
य आकाशे तिष्ठन्नाकाशादन्तरो यमाकाशो न वेद यस्याऽऽकाशः शरीरं य आकाशमन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 220 of 521
SANSKRIT TEXT
यस्तमसि तिष्ठꣳस्तमसोऽन्तरो यं तमो न वेद यस्य तमः शरीरं यस्तमोऽन्तरो यमयत्य् एष त आत्मान्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 221 of 521
SANSKRIT TEXT
यस्तेजसि तिष्ठꣳस्तेजसोऽन्तरो यं तेजो न वेद यस्य तेजः शरीरम् यस्तेजोऽन्तरो यमयत्य् स एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृत इत्यधिदैवतम् अथाधिभूतम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 15
Verse 222 of 521
SANSKRIT TEXT
यः सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्सर्वेभ्यो भूतेभ्योऽन्तरो भूतेभ्यस् अन्तरस् यꣳ सर्वाणि भूतानि न विदुर् यस्य सर्वाणि भुतानि शरीरं यः सर्वाणि भूतान्यन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृत इत्यधिभूतम् अथाध्यात्मम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 223 of 521
SANSKRIT TEXT
यः प्राणे तिष्ठन्प्राणादन्तरो यं प्राणो न वेद यस्य प्राणः शरीरं यः प्राणमन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 17
Verse 224 of 521
SANSKRIT TEXT
यो वाचि तिष्ठन्वाचोऽन्तरो यं वाङ्न वेद यस्य वाक् शरीरं यो वाचमन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 18
Verse 225 of 521
SANSKRIT TEXT
यश्चक्षुषि तिष्ठꣳश्चक्षुषोऽन्तरो यं चक्षुर्न वेद यस्य चक्षुः शरीरं यश्चक्षुरन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 19
Verse 226 of 521
SANSKRIT TEXT
यः श्रोत्रे तिष्ठञ्छ्रोत्रादन्तरो यꣳ श्रोत्रं न वेद यस्य श्रोत्रꣳ शरीरं यः श्रोत्रमन्तरो यमयत्य् स एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 20
Verse 227 of 521
SANSKRIT TEXT
यो मनसि तिष्ठन्मनसोऽन्तरो यं मनो न वेद यस्य मनः शरीरम् यो मनोऽन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 21
Verse 228 of 521
SANSKRIT TEXT
यस्त्वचि तिष्ठꣳस्त्वचोऽन्तरो यं त्वङ्न वेद यस्य त्वक् शरीरम् यस्त्वचमन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 22
Verse 229 of 521
SANSKRIT TEXT
यो विज्ञाने तिष्ठन्विज्ञानादन्तरो यꣳ विज्ञानं न वेद यस्य विज्ञानꣳ शरीरं यो विज्ञानमन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 23
Verse 230 of 521
SANSKRIT TEXT
यो रेतसि तिष्ठन् रेतसोऽन्तरो यꣳ रेतो न वेद यस्य रेतः शरीरम् यो रेतोऽन्तरो यमयत्य् एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतो ऽदृष्टो द्रष्टाऽश्रुतः श्रोताऽमतो मन्ताऽविज्ञतो विज्ञाता । अविज्ञतस् विज्ञाता नान्योऽतोऽस्ति द्रष्टा नान्योऽतोऽस्ति श्रोता नान्योऽतोऽस्ति मन्ता नान्योऽतोऽस्ति विज्ञातैष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतो अमृतस् ऽतोऽन्यदार्तं ततो होद्दालक आरुणिरुपरराम
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 231 of 521
SANSKRIT TEXT
इति सप्तमं ब्राह्मणम् ॥ अष्टमं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 232 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ ह वाचक्नव्युवाच ब्राह्मणा भगवन्तो हन्ताहमिमं द्वौ प्रश्नौ प्रक्ष्यामि प्रक्ष्यामि तौ चेन्मे वक्ष्यति न वै जातु युष्माकमिमं कश्चिद्ब्रह्मोद्यं जेतेति । पृच्छ गार्गीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 233 of 521
SANSKRIT TEXT
सा होवाचाहं वै त्वा याज्ञवल्क्य यथा काश्यो वा वैदेहो वोग्रपुत्र उज्ज्यं धनुरधिज्यं कृत्वा द्वौ बाणवन्तौ सपत्नातिव्याधिनौ हस्ते कृत्वोपोत्तिष्ठेद् उपोत्तिष्ठेद् एवमेवाहं त्वा द्वाभ्यां प्रश्नाभ्यामुपोदस्थाम् । तौ मे ब्रूहीति । पृच्छ गार्गीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 234 of 521
SANSKRIT TEXT
सा होवाच यदूर्ध्वम् याज्ञवल्क्य दिवो यदवाक्पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षते आचक्षते कस्मिꣳस्तदोतं च प्रोतं चेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 235 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच यदूर्ध्वम् गार्गि दिवो यदवाक्पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षत आचक्षते आकाशे तदोतं च प्रोतं चेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 236 of 521
SANSKRIT TEXT
सा होवाच नमस्तेऽस्तु याज्ञवल्क्य यो म एतं व्यवोचो ऽपरस्मै धारयस्वेति । पृच्छ गार्गीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 237 of 521
SANSKRIT TEXT
सा होवाच यदूर्ध्वम् याज्ञवल्क्य दिवो यदवाक् पृथिव्याः यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षते आचक्षते कस्मिꣳस्तदोतं च प्रोतं चेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 238 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच यदूर्ध्वम् गार्गि दिवो यदवाक्पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षत आचक्षते आकाश एव तदोतं च प्रोतं चेति । कस्मिन्नु खल्वाकाश ओतश्च प्रोतश्चेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 239 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाचैतद्वै तदक्षरऽ गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्त्य् अस्थूलमनण्व् अह्रस्वमदीर्घम् अलोहितमस्नेहम् अच्छायमतमो ऽवाय्वनाकाशम् असङ्गम् अचक्षुष्कम् अश्रोत्रम् अवाग् अमनो ऽतेजस्कम् अप्राणम् अमुखम् अमात्रम् अनन्तरम् अबाह्यं न तदश्नाति किं चन न तदश्नाति कश्चन ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 240 of 521
SANSKRIT TEXT
एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि सूर्याचन्द्रमसौ विधृतौ तिष्ठत एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि द्यावापृथिव्यौ विधृते तिष्ठत एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि निमेषा मुहूर्ता अहोरात्राण्यर्धमासा मासा ऋतवः संवत्सरा इति विधृतास्तिष्ठन्त्य् संवत्सरा इति विधृतास् तिष्ठन्ति एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि प्राच्योऽन्या नद्यः स्यन्दन्ते श्वेतेभ्यः पर्वतेभ्यः पर्वतेभ्यस् प्रतीच्योऽन्या यां यां च दिशमन्व् एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि ददतो मनुष्याः प्रशꣳसन्ति यजमानं देवा दर्वीं पितरोऽन्वायत्ताः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 241 of 521
SANSKRIT TEXT
यो वा एतदक्षरं गार्ग्यविदित्वा ऽस्मिꣳल्लोके जुहोति यजते तपस्तप्यते बहूनि वर्षसहस्राण्य् अन्तवदेवास्य तद्भवति अन्तवन् k अन्तवद् एवास्य स लोको k तद् प्रो स लोको भवति यो वा एतदक्षरम् गार्ग्यविदित्वाऽस्माल्लोकात्प्रैति स कृपणो ऽथ य एतदक्षरं गार्गि विदित्वाऽस्माल्लोकात्प्रैति स ब्राह्मणः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 242 of 521
SANSKRIT TEXT
तद्वा एतदक्षरं गार्ग्य् अदृष्टं द्रष्टृश्रुतꣳ श्रोत्त्रमतं मन्त्रविज्ञातं विज्ञातृ मन्तृ अविज्ञातम् विज्ञातृ नान्यदतोऽस्ति द्रष्टृ नान्यदतोऽस्ति श्रोतृ नान्यदतोऽस्ति मन्तृ नान्यदतोऽस्ति विज्ञात्त्र् एतस्मिन्नु खल्वक्षरे गार्ग्य् आकाश ओतश्च प्रोतश्चेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 243 of 521
SANSKRIT TEXT
सा होवाच ब्राह्मणा भगवन्तस् तदेव बहु मन्येध्वम् यदस्मान्नमस्कारेण मुच्येध्वम् न वै जातु युष्माकमिमं कश्चिद्ब्रह्मोद्यं जेतेति ततो ह वाचक्नव्युपरराम
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 244 of 521
SANSKRIT TEXT
इत्यष्टमं ब्राह्मणम् ॥ नवमं ब्राह्मणम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 245 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ हैनं विदग्धः शाकल्यः पप्रच्छ कति देवा याज्ञवल्क्येति । स हैतयैव निविदा प्रतिपेदे यावन्तो वैश्वदेवस्य निविद्युच्यन्ते त्रयश्च त्री च शता त्रयश्च त्री च सहस्रेत्य् त्रि च शता त्रयस् च त्री च सहस्र इति ओमिति होवाच कत्येव देवा याज्ञवल्क्येति । त्रयस्त्रिꣳशदित्य् ओमिति होवाच । कत्येव देवा याज्ञवल्क्येति । षडित्य् ओमिति होवाच । कत्येव देवा याज्ञवल्क्येति । त्रय इत्य् ओमिति होवाच । कत्येव देवा याज्ञवल्क्येत्य् द्वावित्य् ओमिति होवाच । कत्येव देवा याज्ञवल्क्येत्य् अध्यर्ध इत्य् ओमिति होवाच । कत्येव देवा याज्ञवल्क्येत्य् एक इत्य् ओमिति होवाच । कतमे ते त्रयश्च त्री च शता त्रयश्च त्री च सहस्रेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 246 of 521
SANSKRIT TEXT
सहस्र इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 247 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच महिमान एवैषामेते त्रयस्त्रिꣳशत्त्वेव देवा इति कतमे ते त्रयस्त्रिꣳशदित्य् अष्टौ वसव एकादश रुद्रा द्वादशाऽऽदित्यास् ते एकत्रिꣳशद् इन्द्रश्चैव प्रजापतिश्च त्रयस्त्रिꣳशाविति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 248 of 521
SANSKRIT TEXT
कतमे वसव इत्य् अग्निश्च पृथिवी च वायुश्चान्तरिक्षं चाऽऽदित्यश्च द्यौश्च चन्द्रमाश्च नक्षत्राणि चैते वसव अदित्यस् च द्यौस् च चन्द्रमास् च नक्षत्राणि च एते वसवस् एतेषु हीदं वसु सर्वꣳ हितमिति तस्माद्वसव इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 249 of 521
SANSKRIT TEXT
कतमे रुद्रा इति । दशेमे पुरुषे प्राणा आत्मैकादशस् ते यदाऽस्माच्छरीरान्मर्त्यादुत्क्रामन्त्य् उत्क्रामन्ति अथ रोदयन्ति तद्यद्रोदयन्ति तस्माद्रुद्रा इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 250 of 521
SANSKRIT TEXT
कतम आदित्या इति । द्वादश वै मासाः संवत्सरस्यैत आदित्या अदित्यास् एते हीदꣳ सर्वमाददाना यन्ति ते यदिदꣳ सर्वमाददाना यन्ति तस्मादादित्या इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 251 of 521
SANSKRIT TEXT
कतम इन्द्रः कतमः प्रजापतिरिति । स्तनयित्नुरेवेन्द्रो यज्ञः प्रजापतिरिति । कतमः स्तनयित्नुरित्य् अशनिरिति । कतमो यज्ञ इति । पशव इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 252 of 521
SANSKRIT TEXT
कतमे षडित्य् अग्निश्च पृथिवी च वायुश्चान्तरिक्षं चाऽऽदित्यश्च द्यौश्चैते षड् अदित्यस् च द्यौस् च एते षट् इतिk OM. इति एते हीदꣳ सर्वं षडिति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 253 of 521
SANSKRIT TEXT
कतमे ते त्रयो देवा इति इम एव त्रयो लोका एषु हीमे सर्वे देवा इति । कतमौ तौ द्वौ देवावित्य् अन्नं चैव प्राणश्चेति । कतमोऽध्यर्ध इति । योऽयं पवत इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 254 of 521
SANSKRIT TEXT
तदाहुर् यदयमेक एव एक इवैव पवते ।आथ कथमध्यर्ध इति । यदस्मिन्निदꣳ सर्वमध्यार्ध्नोत् तेनाध्यर्ध इति । कतम एको देव इति । प्राण इति स ब्रह्म त्यदित्याचक्षते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 255 of 521
SANSKRIT TEXT
पृथिव्येव यस्याऽऽयतनम् अग्निर्लोको मनो ज्योतिर् यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्याऽऽत्मनः परायणꣳ, परायणम् स वै वेदिता स्याद् याज्ञवल्क्य । वेद वा अहं तं पुरुषꣳ सर्वस्याऽऽत्मनः परायणम् परायणम् यमात्थ य एवायꣳ शारीरः पुरुषः स एष । वदैव शाकल्य तस्य का देवतेत्य् अमृतम् इति होवाच
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 256 of 521
SANSKRIT TEXT
काम एव यस्याऽऽयतनꣳ हृदयं लोको मनो ज्योतिर् यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्याऽऽत्मनः परायणꣳ, परायणम् स वै वेदिता स्याद् याज्ञवल्क्य । वेद वा अहं तं पुरुषꣳ सर्वस्याऽऽत्मनः परायणम् परायणम् यमात्थ य एवायं काममयः पुरुषः स एष वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति । स्त्रिय इति होवाच
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 257 of 521
SANSKRIT TEXT
रूपाण्येव यस्याऽऽयतनम् चक्षुर्लोको मनो ज्योतिर् यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्याऽऽत्मनः परायणꣳ, परायणम् स वै वेदिता स्याद् याज्ञवल्क्य । वेद वा अहं तं पुरुषꣳ सर्वस्याऽऽत्मनः परायणम् परायणम् यमात्थ य एवासावादित्ये पुरुषः स एष वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति । सत्यमिति होवाच
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 258 of 521
SANSKRIT TEXT
आकाश एव यस्याऽऽयतनꣳ श्रोत्रं लोको मनो ज्योतिर् यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्याऽऽत्मनः परायणꣳ, परायणम् स वै वेदिता स्याद् याज्ञवल्क्य । वेद वा अहं तं पुरुषꣳ सर्वस्याऽऽत्मनः परायणम् परायणम् यमात्थ य एवायꣳ श्रौत्रः प्रातिश्रुत्कः पुरुषः स एष वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति । दिश इति होवाच
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 259 of 521
SANSKRIT TEXT
तम एव यस्याऽऽयतनꣳ हृदयं लोको मनो ज्योतिर् यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्याऽऽत्मनः परायणꣳ, परायणम् स वै वेदिता स्याद् याज्ञवल्क्य । वेद वा अहं तं पुरुषꣳ सर्वस्याऽऽत्मनः परायणम् परायणम् यमात्थ य एवायं छायामयः पुरुषः स एष वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति । मृत्युरिति होवाच
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 15
Verse 260 of 521
SANSKRIT TEXT
रूपाण्येव यस्याऽऽयतनम् चक्षुर्लोको मनो ज्योतिर् यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्याऽऽत्मनः परायणꣳ, परायणम् स वै वेदिता स्याद् याज्ञवल्क्य । वेद वा अहं तं पुरुषꣳ सर्वस्याऽऽत्मनः परायणं परायणम् यमात्थ य एवायमादर्शे पुरुषः स एष वदैव शाकल्य तस्य का देवतेत्य् असुरिति होवाच
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 261 of 521
SANSKRIT TEXT
आप एव यस्याऽऽयतनꣳ हृदयं लोको मनो ज्योतिर् यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्याऽऽत्मनः परायणꣳ, परायणम् स वै वेदिता स्याद् याज्ञवल्क्य । वेद वा अहं तं पुरुषꣳ सर्वस्याऽऽत्मनः परायणम् परायणम् यमात्थ य एवायमप्सु पुरुषः स एष वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति । वरुण इति होवाच
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 17
Verse 262 of 521
SANSKRIT TEXT
रेत एव यस्याऽऽयतनꣳ हृदयं लोको मनो ज्योतिर् यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्याऽऽत्मनः परायणꣳ, परायणम् स वै वेदिता स्याद् याज्ञवल्क्य । वेद वा अहं तं पुरुषꣳ सर्वस्याऽऽत्मनः परायणम् परायणम् यमात्थ य एवायं पुत्रमयः पुरुषः स एष वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति । प्रजापतिरिति होवाच
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 18
Verse 263 of 521
SANSKRIT TEXT
शाकल्येति होवाच याज्ञवल्क्यस् त्वाꣳ स्विदिमे ब्राह्मणा अङ्गारावक्षयणमक्रता३ इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 19
Verse 264 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येति होवाच शाकल्यो यदिदं कुरुपञ्चालानां ब्राह्मणानत्यवादीः किं ब्रह्म विद्वानिति । दिशो वेद सदेवाः सप्रतिष्ठा इति । यद्दिशो वेत्थ सदेवाः सप्रतिष्ठाः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 20
Verse 265 of 521
SANSKRIT TEXT
किन्देवतोऽस्यां प्राच्यां दिश्यसीत्य् आदित्यदेवत इति । स आदित्यः कस्मिन्प्रतिष्ठित इति । चक्षुषीति । कस्मिन्नु चक्षुः प्रतिष्ठितमिति। भवति इति रूपेष्विति चक्षुषा हि रूपाणि पश्यति । कस्मिन्नु रूपाणि प्रतिष्ठितानीति । इति हृदय इति होवाच हृदयेन हि रूपाणि जानाति हृदये ह्येव रूपाणि प्रतिष्ठितानि भवन्तीत्य् एवमेवैतद् याज्ञवल्क्य
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 21
Verse 266 of 521
SANSKRIT TEXT
किन्देवतोऽस्यां दक्षिणायां दिश्यसीति । यमदेवत इति । स यमः कस्मिन्प्रतिष्ठित इति । यज्ञ इति । कस्मिन्नु यज्ञः प्रतिष्ठित इति। दक्षिणायामिति । कस्मिन्नु दक्षिणा प्रतिष्ठितेति श्रद्धायामिति यदा ह्येव श्रद्धत्ते ऽथ दक्षिणां ददाति श्रद्धायाꣳ ह्येव दक्षिणा प्रतिष्ठितेति भवति इति कस्मिन्नु श्रद्धा प्रतिष्ठितेति हृदय इति होवाच हृदयेन हि श्रद्धां जानाति हृदये ह्येव श्रद्धा प्रतिष्ठिता भवतीत्य् एवमेवैतद् याज्ञवल्क्य
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 22
Verse 267 of 521
SANSKRIT TEXT
किन्देवतोऽस्यां प्रतीच्यां दिश्यसीति । वरुणदेवत इति । स वरुणः कस्मिन् प्रतिष्ठित इत्य् अप्स्विति । कस्मिन्न्वापः प्रतिष्ठितेति इति रेतसीति । कस्मिन्नु रेतः प्रतिष्ठितेति इति हृदय इति तस्मादपि प्रतिरूपं जातमाहुर् हृदयादिव सृप्तो हृदयादिव निर्मित इति हृदये ह्येव रेतः प्रतिष्ठितं भवतीत्य् एवमेवैतद् याज्ञवल्क्य
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 23
Verse 268 of 521
SANSKRIT TEXT
किन्देवतोऽस्यामुदीच्यां दिश्यसीति । सोमदेवत इति । स सोमः कस्मिन्प्रतिष्ठित इति । दीक्षायामिति । कस्मिन्नु दीक्षा प्रतिष्ठितेति सत्य इति तस्मादपि दीक्षितमाहुः सत्यं वदेति सत्ये ह्येव दीक्षा प्रतिष्ठितेति कस्मिन्नु सत्यं प्रतिष्ठितमिति इति हृदय इति होवाच हृदयेन हि सत्यं जानाति हृदये ह्येव सत्यं प्रतिष्ठितं भवतीत्य् एवमेवैतद् याज्ञवल्क्य
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 25
Verse 269 of 521
SANSKRIT TEXT
किन्देवतोऽस्यां ध्रुवायां दिश्यसीत्य् अग्निदेवत इति । सोऽग्निः कस्मिन्प्रतिष्ठित इति भवति इति वाचीति । कस्मिन्नु वाक्प्रतिष्ठितेति हृदय इति । कस्मिन्नु हृदयं प्रतिष्ठितमिति om.भवति इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 25
Verse 270 of 521
SANSKRIT TEXT
अहल्लिकेति होवाच याज्ञवल्क्यो यत्रैतदन्यत्रास्मन्मन्यासै । यद्ध्येतदन्यत्रास्मत्स्याच् छ्वानो वैनदद्युर् वयाꣳसि वैनद्विमथ्नीरन्निति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 26
Verse 271 of 521
SANSKRIT TEXT
कस्मिन्नु त्वं चात्मा च प्रतिष्ठितौ स्थ इति । प्राण इति । कस्मिन्नु प्राणः प्रतिष्ठित इत्य् अपान इति । कस्मिन्न्वपानः प्रतिष्ठित इति । व्यान इति । कस्मिन्नु व्यानः प्रतिष्ठित इत्य् उदान इति । कस्मिन्नूदानः प्रतिष्ठित इति । समान इति । स एष नेति नेत्यात्माऽगृह्यो न हि गृह्यते ऽशीर्यो न हि शीर्यते ऽसङ्गो न हि सज्यते ऽसितो न व्यथते न रिष्यत्य् एतान्यष्टावायतनान्य् अष्टौ लोका अष्टौ देवा अष्टौ पुरुषाः । स यस्तान्पुरुषान्निरुह्य प्रत्युह्यात्यक्रामत् तं त्वौपनिषदं पुरुषं पृच्छामि । तं चेन्मे न विवक्ष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति । तꣳ ह न मेने शाकल्यस् तस्य ह मूर्धा विपपात अपि हास्य परिमोषिणोऽस्थीन्यपजह्रुर् अपजह्रुर् k अपि ह अस्य परिमोषिणस् अस्थीनि अन्यन्मन्यमानाः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 27
Verse 272 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ होवाच ब्राह्मणा भगवन्तो यो वः कामयते स मा पृच्छतु सर्वे वा मा पृच्छत यो वः कामयते तं वः पृच्छामि सर्वान्वा वः पृच्छामीति । ते ह ब्राह्मणा न दधृषुः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 273 of 521
SANSKRIT TEXT
तान्हैतैः श्लोकैः पप्रच्छ यथा वृक्षो वनस्पतिस् तथैव पुरुषोऽमृषा तस्य लोमानि पर्णानि त्वगस्योत्पाटिका बहिः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 274 of 521
SANSKRIT TEXT
त्वच एवास्य रुधिरं प्रस्यन्दि त्वच उत्पटः तस्मात्तदतृण्णात्प्रैति रसो वृक्षादिवाऽऽहतात्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 275 of 521
SANSKRIT TEXT
माꣳसान्यस्य शकराणि किनाटꣳ स्नाव तत्स्थिरम्। अस्थीन्यन्तरतो दारूणि मज्जा मज्जोपमा कृता
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 276 of 521
SANSKRIT TEXT
यद्वृक्षो वृक्णो रोहति मूलान्नवतरः पुनः मर्त्यः स्विन्मृत्युना वृक्णः कस्मान्मूलात्प्ररोहति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 277 of 521
SANSKRIT TEXT
रेतस इति मा वोचत जीवतस्तत्प्रजायते धानारुह इव वै वृक्षो ऽञ्जसा प्रेत्य सम्भवः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 278 of 521
SANSKRIT TEXT
यत्समूलमावृहेयुर् वृक्षम् न पुनराभवेत्। मर्त्यः स्विन्मृत्युना वृक्णः कस्मान्मूलात्प्ररोहति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 279 of 521
SANSKRIT TEXT
जात एव न जायते को न्वेनं जनयेत्पुनः विज्ञानमानन्दं ब्रह्म रातिर्दातुः परायणम् तिष्ठमानस्य तद्विद इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 280 of 521
SANSKRIT TEXT
इति नवमं ब्राह्मणम् ॥ इति बृहदारण्यकोपनिषदि तृतीयोऽध्यायः ॥ अथ चतुर्थोऽध्यायः । प्रथमं ब्राह्मणम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 281 of 521
SANSKRIT TEXT
ॐ जनको ह वैदेह आसां चक्रे ऽथ ह याज्ञवल्क्य आवव्राज । तꣳ होवाच याज्ञवल्क्य किमर्थमचारीः पशूनिच्छन्नण्वन्तानित्य् उभयमेव सम्राड् इति होवाच
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 282 of 521
SANSKRIT TEXT
यत्ते कश्चिदब्रवीत् तच्छृणवामेत्य् अब्रवीन् मे जित्वा शैलिनिर्वाग्वै ब्रह्मेति । यथा मातृमान्पितृमानाचार्यवान्ब्रूयात् तथा तच्छैलिरब्रवीद् वाग्वै ब्रह्मेत्य् अवदतो हि किꣳ स्यादित्य् अब्रवीत्तु ते तस्याऽऽयतनं प्रतिष्ठाम् । न मेऽब्रवीदित्य् एकपाद्वा एतत् सम्राड् इति । स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य । वागेवाऽऽयतनम् आकाशः प्रतिष्ठा प्रज्ञेत्येनदुपासीत । का प्रज्ञता याज्ञवल्क्य । वागेव सम्राड् इति होवाच वाचा वै सम्राड् बन्धुः प्रज्ञायत ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्वाङ्गिरस इतिहासः पुराणं विद्या उपनिषदः श्लोकाः सूत्राण्यनुव्याख्यानानि व्याख्यानानीष्टꣳ हुतमाशितं पायितमयं च लोकः परश्च लोकः सर्वाणि च भूतानि वाचैव इतिहासस् पुराणम् विद्या उपनिषदस् श्लोकास् सूत्राणि अनुव्याख्यानानि व्याख्यानानिk add. mark 1 इष्टम् हुतम् आशितम् पायितम् अयम् च लोकस् परस् च लोकस् सर्वाणि च भूतानि वाचा एव सम्राट् प्रज्ञायन्ते वाग्वै सम्राट् परमं ब्रह्म नैनं वाग्जहाति सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति । देवो भूत्वा देवानप्येति य एवं विद्वानेतदुपास्ते । हस्त्यृषभꣳ सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः । वैदेहस् स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 283 of 521
SANSKRIT TEXT
यदेव ते कश्चिदब्रवीत्तच्छृणवामेत्य् शृणवाम इति अब्रवीन्म ऊदङ्कः शौल्बायनः प्राणो वै ब्रह्मेति । यथा मातृमान्पितृमानाचार्यवान्ब्रूयात् तथा तच्छौल्वायनोऽब्रवीत् प्राणो वै ब्रह्मेत्य् अप्राणतो हि किꣳ स्यादित्य् अब्रवीत्तु ते तस्याऽऽयतनं प्रतिष्ठाम् । न मेऽब्रवीदित्य् एकपाद्वा एतत् सम्राड् इति । स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य । प्राण एवाऽऽयतनम् आकाशः प्रतिष्ठा प्रियमित्येनदुपासीत । का प्रियता याज्ञवल्क्य । प्राण एव सम्राड् इति होवाच प्राणस्य वै सम्राट् कामायायाज्यं याजयत्य् अप्रतिगृह्यस्य प्रतिगृह्णात्य् अपि तत्र वधाशङ्कं भवति यां दिशमेति प्राणस्यैव सम्राट् कामाय प्राणो वै सम्राट् परमं ब्रह्म । नैनं प्राणो जहाति सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति । देवो भूत्वा देवानप्येति य एवं विद्वानेतदुपास्ते । हस्त्यृषभꣳ सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः । वैदेहस् स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 284 of 521
SANSKRIT TEXT
यदेव ते कश्चिदब्रवीत् तच्छृणवामेत्य् अब्रवीन्मे बर्कुर्वार्ष्णश् चक्षुर्वै ब्रह्मेति । यथा मातृमान्पितृमानाचार्यवान् ब्रूयात् तथा तद्वार्ष्णोऽब्रवीत्च् चक्षुर्वै ब्रह्मेत्य् अपश्यतो हि किꣳ स्यादित्य् अब्रवीत्तु ते तस्याऽऽयतनं प्रतिष्ठाम् । न मेऽब्रवीदित्य् एकपाद्वा एतत् सम्राड् इति । स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य । चक्षुरेवाऽऽयतनम् आकाशः प्रतिष्ठा सत्यमित्येतदुपासीत । का सत्यता याज्ञवल्क्य । चक्षुरेव सम्राड् इति होवाच चक्षुषा वै सम्राट् पश्यन्तमाहुर् अद्राक्षीरिति । स आहाद्राक्षमिति तत्सत्यं भवति चक्षुर्वै सम्राट् परमं ब्रह्म नैनं चक्षुर्जहाति सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति । देवो भूत्वा देवानप्येति य एवं विद्वानेतदुपास्ते । हस्त्यृषभꣳ सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः । वैदेहस् स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 285 of 521
SANSKRIT TEXT
यदेव ते कश्चिदब्रवीत् तच्छृणवामेत्य् अब्रवीन्मे गर्दभीविपीतो भारद्वाजः श्रोत्रं वै ब्रह्मेति यथा मातृमान्पितृमानाचार्यवान्ब्रूयात् तथा तद्भारद्वाजोऽब्रवीच् छ्रोत्रं वै ब्रह्मेत्य् अशृण्वतो हि किꣳ स्यादित्य् अब्रवीत्तु ते तस्याऽऽयतनं प्रतिष्ठाम् । न मेऽब्रवीदित्य् एकपाद्वा एतत् सम्राड् इति । स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य । श्रोत्रमेवाऽऽयतनम् आकाशः प्रतिष्ठाऽनन्तमित्येनदुपासीत । काऽनन्तता याज्ञवल्क्य । दिश एव सम्राड् इति होवाच तस्माद्वै सम्राड् अपि यां काञ्च दिशं गच्छति नैवास्या अन्तं गच्छत्य् sN k add. अपि याम् काञ्च दिशम् गच्छति न एव अस्यास् अन्तम् गच्छति अनन्ता हि दिशो दिशो वै सम्राट् श्रोत्रꣳश्रोत्रं वै सम्राट् परमं ब्रह्म । नैनꣳ श्रोत्रं जहाति सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति । देवो भूत्वा देवानप्येति य एवं विद्वानेतदुपास्ते । हस्त्यृषभꣳ सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः । स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 286 of 521
SANSKRIT TEXT
यदेव ते कश्चिदब्रवीत् तच्छृणवामेत्य् अब्रवीन्मे सत्यकामो जाबालो मनो वै ब्रह्मेति यथा मातृमान्पितृमानाचार्यवान्ब्रूयात् तथा तज्जाबालो अब्रवीन् मनो वै ब्रह्मेत्य् अमनसो हि किꣳ स्यादित्य् अब्रवीत्तु ते तस्याऽऽयतनं प्रतिष्ठाम् । न मेऽब्रवीदित्य् एकपाद्वा एतत् सम्राड् इति । स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य । मन एवाऽऽयतनम् आकाशः प्रतिष्ठाऽऽनन्द इत्येनदुपासीत । काऽऽनन्दता याज्ञवल्क्य । मन एव सम्राड् इति होवाच मनसा वै सम्राट् स्त्रियमभिहार्यते तस्यां प्रतिरूपः पुत्रो जायते स आनन्दो । मनो वै सम्राट् परमं ब्रह्म नैनं मनो जहाति सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति । देवो भूत्वा देवानप्येति य एवं विद्वानेतदुपास्ते । हस्त्यृषभꣳ सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः । वैदेहस् स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 287 of 521
SANSKRIT TEXT
यदेव ते कश्चिदब्रवीत् तच्छृणवामेत्य् अब्रवीन्मे विदग्धः शाकल्यो हृदयं वै ब्रह्मेति यथा मातृमान्पितृमानाचार्यवान्ब्रूयात् तथा तच्छाकल्योऽब्रवीद् धृदयं वै ब्रह्मेत्य् अहृदयस्य हि किꣳ स्यादित्य् अब्रवीत्तु ते तस्याऽऽयतनं प्रतिष्ठां । न मेऽब्रवीदित्य् एकपाद्वा एतत् सम्राड् इति । स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य । हृदयमेवाऽऽयतनम् आकाशः प्रतिष्ठा स्थितिरित्येनदुपासीत । का स्थितिता याज्ञवल्क्य । हृदयमेव सम्राड् इति होवाच हृदयं वै सम्राट् सर्वेषां भूतानामायतनꣳ हृदयं वै सम्राट्, सर्वेषां भूतानां प्रतिष्ठा हृदये ह्येव सम्राट् सर्वाणि भूतानि प्रतिष्ठितानि भवन्ति हृदयं वै सम्राट् परमं ब्रह्म नैनꣳ हृदयं जहाति सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति । अप्येति देवो भूत्वा देवानप्येति य एवं विद्वानेतदुपास्ते । हस्त्यृषभꣳ सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः । वैदेहस् स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 288 of 521
SANSKRIT TEXT
इति प्रथमं ब्राह्मणम् ॥ द्वितीयं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 289 of 521
SANSKRIT TEXT
जनको ह वैदेहः कूर्चादुपावसर्पन्नुवाच उपावसर्पन् उवाच नमस्तेऽस्तु याज्ञवल्क्यानु मा शाधीति । स होवाच यथा वै सम्राण् महान्तमध्वानमेष्यन्रथं वा नावं वा समाददीतैवमेवैताभिरुपनिषद्भिः समाहितात्माऽस्य् समाददीत एवम् एव एताभिस् उपनिषद्भिस् समाहितात्मा असि एवं वृन्दारक आढ्यः सन्नधीतवेद उक्तोपनिषत्क इतो विमुच्यमानः क्व गमिष्यसीति । उक्तोपनिषत्कस् इतस् विमुच्यमानस् क्व गमिष्यसि इति नाहं तद् भगवन् वेद यत्र गमिष्यामीत्य् अथ वै तेऽहं तद्वक्ष्यामि यत्र गमिष्यसीति । ब्रवीतु भगवानिति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 290 of 521
SANSKRIT TEXT
इन्धो ह वै नामैष योऽयं दक्षिणेऽक्षन्पुरुषस् पुरुषः तं वा एतमिन्धꣳ सन्तमिन्द्र इत्याचक्षते परोक्षेणैव परोक्षेण एव परोक्षप्रिया इव हि देवाः प्रत्यक्षद्विषः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 291 of 521
SANSKRIT TEXT
अथैतद्वामेऽक्षणि पुरुषरूपम् एषाऽस्य पत्नी विराट् तयोरेष सꣳस्तावो य एषोऽन्तर्हृदय आकाशो आकाशस् ऽथैनयोरेतदन्नं य एषोऽन्तर्हृदये लोहितपिण्डो लोहितपिण्डस् ऽथैनयोरेतत्प्रावरणं यदेतदन्तर्हृदये जालकमिवाथैनयोरेषा सृतिः सञ्चरणी यैषा हृदयादूर्ध्वा नाड्युच्चरति । यथा केशः सहस्रधा भिन्न एवमस्यैता हिता नाम नाड्योऽन्तर्हृदये प्रतिष्ठिता भवन्त्य् सहस्रधा भिन्नस् यथा केशस् सहस्रधा भिन्नस् एवम् अस्य एतास् हितास् नाम नाड्यस् अन्तर्हृदये प्रतिष्ठितास् भवन्ति एताभिर्वा एतदास्रवदास्रवति तस्मादेष प्रविविक्ताहारतर इवैव भवत्यस्माच्छारीरादात्मनः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 292 of 521
SANSKRIT TEXT
शारीराद् आत्मनस्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 293 of 521
SANSKRIT TEXT
तस्य प्राची दिक्प्राञ्चः प्राणाः प्राञ्चस् प्राणास् दक्षिणा दिग्दक्षिणे प्राणाः प्रतीची दिक्प्रत्यञ्चः प्राणा उदीची दिगुदञ्चः प्राणाः ऊर्ध्वा दिगूर्ध्वाः प्राणाः अवाची दिगवाञ्चः प्राणाः सर्वा दिशः सर्वे प्राणाः । स एष नेति नेत्याऽत्मागृह्यो न हि गृह्यतेऽशीर्यो न हि शीर्यते ऽसङ्गो न हि सज्यतेऽसितो न व्यथते न रिष्यत्य् अशीर्यस् न हि शीर्यते असङ्गस् असितस् न सज्यते न व्यथते असङ्गस् न हि सज्यते असितस् न व्यथते न रिष्यति अभयं वै जनक प्राप्तोऽसीति होवाच याज्ञवल्क्यः । स होवाच जनको वैदेहोऽभयं त्वा गच्छताद् याज्ञवल्क्य यो नो भगवन्न् अभयं वेदयसे नमस्तेऽस्त्व् इमे विदेहा अयमहमस्मि
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 294 of 521
SANSKRIT TEXT
इति द्वितीयं ब्राह्मणम् ॥ तृतीयं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 295 of 521
SANSKRIT TEXT
जनकꣳ ह वैदेहं याज्ञवल्क्यो जगाम स मेने न वदिष्य इति स मेने न वदिष्य इत्य् अथ ह यज्जनकश्च वैदेहो याज्ञवल्क्यश्चाग्निहोत्रे समूदाते अग्निहोत्रे समूदतुर् समूदाते तस्मै ह याज्ञवल्क्यो वरं ददौ । स ह कामप्रश्नमेव वव्रे । तꣳ हास्मै ददौ । तꣳ ह सम्राडेव पूर्वं पप्रच्छ
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 296 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्य किञ्ज्योतिरयं पुरुष इत्य् आदित्यज्योतिः सम्राड् इति होवाचाऽऽदित्येनैवायं ज्योतिषाऽऽस्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीत्य् कर्म कुरुते विपर्येति इति एवमेवैतद् याज्ञवल्क्य
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 297 of 521
SANSKRIT TEXT
अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य किञ्ज्योतिरेवायं पुरुष इति । चन्द्रमा एवास्य ज्योतिर्भवतीति चन्द्रमसैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीत्य् चन्द्रमसा एव अयम् ज्योतिषाऽऽस्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपर्येति इति एवमेवैतद् याज्ञवल्क्य
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 298 of 521
SANSKRIT TEXT
अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्यस्तमिते किञ्ज्योतिरेवायं पुरुष इत्य् अग्निरेवास्य ज्योतिर्भवत्य् अग्निनैवायं ज्योतिषाऽऽस्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीत्य् एवमेवैतद् याज्ञवल्क्य
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 299 of 521
SANSKRIT TEXT
अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्यस्तमिते शान्तेऽग्नौ किञ्ज्योतिरेवायं पुरुष इति । वागेवास्य ज्योतिर्भवतीति वाचैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति । विपर्येति तस्माद्वै सम्राड् अपि यत्र स्वः पाणिर्न विनिर्ज्ञायते ऽथ यत्र वागुच्चरत्य् उपैव तत्र न्येतीत्य् एवमेवैतद् याज्ञवल्क्य
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 300 of 521
SANSKRIT TEXT
अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्यस्तमिते शान्तेऽग्नौ शान्तायां वाचि किञ्ज्योतिरेवायं पुरुष इत्य् आत्मैवास्य ज्योतिर्भवत्य् आत्मनैवायं ज्योतिषाऽऽस्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 301 of 521
SANSKRIT TEXT
विपर्येति इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 302 of 521
SANSKRIT TEXT
कतम आत्मेति । योऽयं विज्ञानमयः प्राणेषु हृद्यन्तर्ज्योतिः विज्ञानमयः प्राणेषु हृद्यन्तर्ज्योतिः पुरुषः अन्तर्ज्योतिस् विज्ञानमयस् प्राणेषु हृदि अन्तर्ज्योतिस् पुरुषस् स समानः सन्नुभौ लोकावनुसञ्चरति । ध्यायतीव लेलायतीव स हि स्वप्नो भूत्वेमं लोकमतिक्रामति मृत्यो रूपाणि
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 303 of 521
SANSKRIT TEXT
भूत्वा इमम् लोकम् अतिक्रामतिk add मृत्योस् रूपाणि
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 304 of 521
SANSKRIT TEXT
स वा अयं पुरुषो जायमानः शरीरमभिसम्पद्यमानः पाप्मभिः सꣳसृज्यते । अभिसम्पद्यमानस् पाप्मभिस् सꣳसृज्यते स उत्क्रामन्म्रियमाणः पाप्मनो विजहाति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 305 of 521
SANSKRIT TEXT
मृत्योस् रूपाणिk OM
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 306 of 521
SANSKRIT TEXT
तस्य वा एतस्य पुरुषस्य द्वे एव स्थाने भवत इदं च परलोकस्थानं च सन्ध्यं तृतीयꣳ स्वप्नस्थानम् तस्मिन्सन्ध्ये स्थाने तिष्ठन्नेते उभे स्थाने पश्यतीदं च परलोकस्थानं च इदम् च परलोकस्थानम् च अथ यथाक्रमोऽयं परलोकस्थाने भवति तमाक्रममाक्रम्योभयान्पाप्मन आनन्दाꣳश्च पश्यति । पश्यति स यत्र प्रस्वपित्य् अस्य लोकस्य सर्वावतो मात्रामपादाय स्वयं विहत्य स्वयं निर्माय स्वेन भासा स्वेन ज्योतिषा प्रस्वपित्य् ज्योतिषा प्रस्वपिति अत्रायं पुरुषः स्वयं ज्योतिर्भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 307 of 521
SANSKRIT TEXT
न तत्र रथा न रथयोगा न पन्थानो भवन्त्य् अथ रथान्रथयोगान्पथः सृजते । न तत्राऽऽनन्दा मुदः प्रमुदो भवन्त्य् अथाऽऽनन्दान्मुदः प्रमुदः सृजते । न तत्र वेशान्ताः पुष्करिण्यः स्रवन्त्यो भवन्त्य् स्रवन्त्यस् भवन्ति अथ वेशान्तान्पुष्करिणीः स्रवन्तीः सृजते स्रवन्तीस् सृजते स हि कर्ता
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 308 of 521
SANSKRIT TEXT
तदेते श्लोका भवन्ति स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्या सुप्तः सुप्तानभिचाकशीति । शुक्रमादाय पुनरैति स्थानꣳ हिरण्मयः पुरुष एकहꣳसः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 309 of 521
SANSKRIT TEXT
प्राणेन रक्षन्नपरं कुलायम् बहिष्कुलायादमृतश्चरित्वा स ईयतेऽमृतो यत्रकामꣳ हिरण्मयः पुरुष एकहꣳसः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 310 of 521
SANSKRIT TEXT
स्वप्नान्त उच्चावचमीयमानो रूपाणि देवः कुरुते बहूनि । उतेव स्त्रीभिः सह मोदमानो जक्षदुतेवापि भयानि पश्यन्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 311 of 521
SANSKRIT TEXT
आराममस्य पश्यन्ति न तं पश्यति कश्चनेति । तं नाऽऽयतं बोधयेदित्याहुः । दुर्भिषज्यꣳ हास्मै भवति यमेष न प्रतिपद्यते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 312 of 521
SANSKRIT TEXT
अथो खल्वाहुर् जागरितदेश एवास्यैष यानि ह्येव जाग्रत् पश्यति तानि सुप्त इत्यत्रायं पुरुषः स्वयं ज्योतिर्भवति । पुरुषस् स्वयञ्ज्योतिस् भवति इति सोऽहं भगवते सहस्रं ददाम्य् अत ऊर्ध्वं विमोक्षाय ब्रूहीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 15
Verse 313 of 521
SANSKRIT TEXT
स वा एष एतस्मिन्सम्प्रसादे रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति स्वप्नायैव चरित्वा दृष्ट्वा एव पुण्यम् च पापम् च पुनर् प्रतिन्यायम् प्रतियोनि आद्रवति बुद्धान्ताय k स्वप्नाय एव स यत्तत्र किञ्चित्पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवत्य् भवति असङ्गो ह्ययं पुरुष इत्य् एवमेवैतद् याज्ञवल्क्य । सोऽहं भगवते सहस्रं ददाम्य् अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 314 of 521
SANSKRIT TEXT
स वा एष एतस्मिन्त्स्वप्ने रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति बुद्धान्तायैव एव पुण्यम् च पापम् च पुनर् प्रतिन्यायम् प्रतियोनि आद्रवति बुद्धान्ताय एव स यत्तत्र किञ्चित्पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवत्य् असङ्गो ह्ययं पुरुष इत्य् एवमेवैतद् याज्ञवल्क्य । सोऽहं भगवते सहस्रं ददाम्य् अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 17
Verse 315 of 521
SANSKRIT TEXT
स वा एष एतस्मिन्बुद्धान्ते रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति स्वप्नान्तायैव
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 18
Verse 316 of 521
SANSKRIT TEXT
एव पुण्यम् च पापम् च पुनर् प्रतिन्यायम् प्रतियोनि आद्रवति स्वप्नान्ताय एव
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 18
Verse 317 of 521
SANSKRIT TEXT
तद्यथा महामत्स्य उभे कूलेऽनुसञ्चरति पूर्वं चापरं चैवमेवायं पुरुष एतावुभावन्तावनुसञ्चरति स्वप्नान्तं च बुद्धान्तं च
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 19
Verse 318 of 521
SANSKRIT TEXT
च अपरम् च एवम् एव अयम् पुरुषस् एतौ उभौ अन्तौ अनुसञ्चरति स्वप्नान्तम् च बुद्धान्तम् च
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 19
Verse 319 of 521
SANSKRIT TEXT
तद्यथास्मिन्नाऽकाशे श्येनो वा सुपर्णो वा विपरिपत्य श्रान्तः सꣳहत्य पक्षौ संलयायैव ध्रियत विपरिपत्य रान्तस् सꣳहत्य पक्षौ संलयाय एव ध्रियते एवमेवायं पुरुष एतस्मा अन्ताय धावति यत्र सुप्तो न कं चन कामं कामयते न कं चन स्वप्नं पश्यति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 20
Verse 320 of 521
SANSKRIT TEXT
सुप्तस् न कम् चन कामम् कामयते न कम् चन स्वप्नम् पश्यति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 20
Verse 321 of 521
SANSKRIT TEXT
ता वा अस्यैता हिता नाम नाड्यो यथा केशः सहस्रधा भिन्नस्तावताऽणिम्ना तिष्ठन्ति शुक्लस्य नीलस्य पिङ्गलस्य हरितस्य लोहितस्य पूर्णा । सहस्रधा भिन्नस् तावता अणिम्ना तिष्ठन्ति शुक्लस्य नीलस्य पिङ्गलस्य हरितस्य लोहितस्य पूर्णास् अथ यत्रैनं घ्नन्तीव जिनन्तीव हस्तीव विच्छाययति गर्तमिव पतति यदेव जाग्रद्भयं पश्यति तदत्राविद्यया मन्यते विच्छाययति गर्तम् इव पतति यद् एव जाग्रत् भयम् पश्यति तद् अत्र अविद्यया भयम् मन्यते ऽथ यत्र देव इव राजेवाहमेवेदꣳ सर्वोऽस्मीति मन्यते सोऽस्य परमो लोकाः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 21
Verse 322 of 521
SANSKRIT TEXT
इव अहम् एव इदम् सर्वम् k सर्वस् अस्मि इति मन्यते सस् अस्य परमस् लोकस्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 21
Verse 323 of 521
SANSKRIT TEXT
तद्वा अस्यैतदतिच्छन्दा अपहतपाप्माभयꣳ रूपम् । एतद् अतिच्छन्दस् अपहतपाप्म अभयम् रूपम् तद्यथा प्रियया स्त्रिया सम्परिष्वक्तो न बाह्यं किं चन वेद नाऽऽन्तरमेवमेवायं पुरुषः प्राज्ञेनाऽऽत्मना सम्परिष्वक्तो न बाह्यं किं चन वेद नाऽऽन्तरम् । किम् चन वेद न अन्तरम् एवम् एव अयम् पुरुषस् शारिरस् आत्माk OM. अम्बो प्राज्ञेन आत्मना सम्परिष्वक्तस् न बाह्यम् किम् चन वेद न अन्तरम् तद्वा अस्यैतदाप्तकाममात्मकाममकामं रूपम् शोकान्तरम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 22
Verse 324 of 521
SANSKRIT TEXT
अभयम्k एतद् आप्तकामम् आत्मकामम् अकामम् रूपम् अशोकान्तरम्k शोकान्तरम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 22
Verse 325 of 521
SANSKRIT TEXT
अत्र पिताऽपिता भवति माताऽमाता लोका अलोका देवा अदेवा वेदा अवेदा अदेवास् वेदास् अवेदास् यज्ञस् अयज्ञस्k OM. अम्बो अत्र स्तेनोऽस्तेनो भवति भ्रूणहाऽभ्रूणहा चाण्डालोऽचण्डालः पौल्कसोऽपौल्कसो श्रमणोऽश्रमण स्तापसोऽतापसोऽनन्वागतं पुण्येनानन्वागतं पापेन पौल्कसस् अपौल्कसस् चाण्डालस् अचण्डालस् चाण्ड्यालस् अचण्ड्यालस् पौल्कसस् अपौल्कसस् श्रमणस् अश्रमणस् तापसस् अतापसस् अनन्वागतस् पुण्येन अनन्वागतस् पापेन तीर्णो हि तदा सर्वाञ्छोकान्हृदयस्य भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 23
Verse 326 of 521
SANSKRIT TEXT
यद्वै तन्न पश्यति पश्यन्वै तन्न पश्यति न हि द्रष्टुर्दृष्टेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वान् अविनाशित्वाद् न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यत्पश्येत्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 24
Verse 327 of 521
SANSKRIT TEXT
यद्वै तन्न जिघ्रति जिघ्रन्वै तन्न जिघ्रति न हि घ्रातुर्घ्रातेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वान् न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यज्जिघ्रेत्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 25
Verse 328 of 521
SANSKRIT TEXT
यद्वै तन्न रसयते रसयन्वै तन्न रसयते न हि रसयितू रसयितेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वान् अविनाशित्वाद् न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यद्रसयेत्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 26
Verse 329 of 521
SANSKRIT TEXT
यद्वै तन्न वदति वदन्वै तन्न वदति न हि वक्तुर्वक्तेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वान् अविनाशित्वाद् न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यद्वदेत्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 27
Verse 330 of 521
SANSKRIT TEXT
यद्वै तन्न शृणोति शृण्वन्वै तन्न शृणोति न हि श्रोतुः श्रुतेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वान् न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यच्छृणुयात्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 28
Verse 331 of 521
SANSKRIT TEXT
यद्वै तन्न मनुते मन्वानो वै तन्न मनुते न हि मन्तुर्मतेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वान् न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यन्मन्वीत
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 29
Verse 332 of 521
SANSKRIT TEXT
यद्वै तन्न स्पृशति स्पृशन्वै तन्न स्पृशति न हि स्प्रष्टुः स्पृष्टेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वान् अविनाशित्वाद् न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यत्स्पृशेत्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 30
Verse 333 of 521
SANSKRIT TEXT
यद्वै तन्न विजानाति विजानन्वै तन्न विजानाति न हि विज्ञातुर्विज्ञातेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वान् अविनाशित्वाद् न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यद्विजानीयात्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 31
Verse 334 of 521
SANSKRIT TEXT
यत्र वा अन्यदिव स्यात् तत्रान्योऽन्यत्पश्येद् अन्योऽन्यज्जिघ्रेद् अन्योऽन्यद्रसयेद् अन्योऽन्यद्वदेद् अन्योऽन्यच्छृणुयाद् अन्योऽन्यन्मन्वीता न्योऽन्यत्स्पृशेद् अन्योऽन्यद्विजानीयात्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 32
Verse 335 of 521
SANSKRIT TEXT
सलिल एको द्रष्टाद्वैतो भवत्य् एष ब्रह्मलोकः सम्राड् इति हैनमनुशशास याज्ञवल्क्य। एषास्य परमा गतिर् परमा गतिस् एषास्य परमा सम्पद् एषोऽस्य परमो लोक एषोऽस्य परम आनन्द एतस्यैवाऽऽनन्दस्यान्यानि भूतानि मात्रामुपजीवन्ति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 33
Verse 336 of 521
SANSKRIT TEXT
स यो मनूष्याणाꣳ राद्धः समृद्धो भवत्यन्येषामधिपतिः सर्वैर्मानुष्यकैर्भोगैः सम्पन्नतमः अन्येषाम् अधिपतिस् सर्वैस् मानुष्यकैस् भोगैस् सम्पन्नतमस् स मनुष्याणां परम आनन्दो ऽथ ये शतं मनुष्याणामानन्दाः स एकः पितृणां जितलोकानामानन्दो ऽथ ये शतं पितृणां जितलोकानामानन्दाः स एको गन्धर्वलोक आनन्दो ऽथ ये शतं गन्धर्वलोक आनन्दाः स एकः कर्मदेवानामानन्दो ये कर्मणा देवत्वमभिसम्पद्यन्ते अभिसम्पद्यन्ते ऽथ ये शतं कर्मदेवानामानन्दाः स एक आजानदेवानामानन्दो यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतो ऽथ ये शतमाजानदेवानामानन्दाः स एकः प्रजापतिलोक आनन्दो यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतो अवृजिनस् अकामहतस् अथ ये शतं प्रजापतिलोक आनन्दाः स एको ब्रह्मलोक आनन्दो यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतो अवृजिनस् अकामहतस् ऽथैष एव परम आनन्द एष ब्रह्मलोकः सम्राड् इति होवाच याज्ञवल्क्यः । सोऽहं भगवते सहस्रं ददाम्य् अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीत्य् अत्र ह याज्ञवल्क्यो बिभयांचकारः मेधावी राजा सर्वेभ्यो माऽन्तेभ्य उदरौत्सीदिति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 34
Verse 337 of 521
SANSKRIT TEXT
स वा एष एतस्मिन्स्वप्नान्ते रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति बुद्धान्तायैव
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 35
Verse 338 of 521
SANSKRIT TEXT
दृष्ट्वा एव पुण्यम् च पापम् च पुनर् प्रतिन्यायम् प्रतियोनि आद्रवति बुद्धान्ताय एव
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 35
Verse 339 of 521
SANSKRIT TEXT
तद्यथाऽनः सुसमाहितमुत्सर्जद्यायादेवमेवायꣳ शारीर आत्मा प्राज्ञेनाऽऽत्मनाऽन्वारूढ उत्सर्जन्याति यत्रैतदूर्ध्वोच्छ्वासी भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 36
Verse 340 of 521
SANSKRIT TEXT
एव अयम् शारीरस् आत्मा प्राज्ञेन आत्मना अन्वारूढस् उत्सर्जम् याति यत्र एतद् ऊर्ध्वोच्छ्वासी भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 36
Verse 341 of 521
SANSKRIT TEXT
स यत्रायमणिमानं न्येति जरया वोपतपता वाऽणिमानं निगच्छति अणिमानम् निगच्छति तद्यथाऽऽम्रं वोदुम्बरं वा पिप्पलं वा बन्धनात्प्रमुच्यत बन्धनाद् प्रमुच्यते एवमेवायं पुरुष एभ्योऽङ्गेभ्यः सम्प्रमुच्य पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति प्राणायैव
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 37
Verse 342 of 521
SANSKRIT TEXT
सम्प्रमुच्य पुनर् प्रतिन्यायम् प्रतियोनि आद्रवति प्राणाय एव
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 37
Verse 343 of 521
SANSKRIT TEXT
तद्यथा राजानमायन्तमुग्राः प्रत्येनसः सूतग्रामण्योऽन्नैः पानैरवसथैः प्रतिकल्पन्ते सूतग्रामण्यस् अन्नैस् पानैस् अवसथैस् प्रतिकल्पन्ते अयमायात्ययमागच्छतीत्य् एवꣳ हैवंविदꣳ सर्वाणि भूतानि प्रतिकल्पन्त इदं ब्रह्माऽऽयातीदमागच्छतीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 38
Verse 344 of 521
SANSKRIT TEXT
तद्यथा राजानं प्रयियासन्तमुग्राः प्रत्येनसः सूतग्रामण्योऽभिसमायन्त्य् सूतग्रामण्यस् उपसमायन्ति अभिसमायन्ति एवमेवेममात्मानमन्तकाले सर्वे प्राणा अभिसमायन्ति अन्तकाले सर्वे प्राणास् उपसमायन्तिk अभिसमायन्ति यत्रैतदूर्ध्वोच्छ्वासी भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 345 of 521
SANSKRIT TEXT
इति तृतीयं ब्राह्मणम् ॥ चतुर्थं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 346 of 521
SANSKRIT TEXT
स यत्रायमात्माऽबल्यं न्येत्य सम्मोहमिव न्येत्य् न्येत्य सम्मोहम् इव न्येति अथैनमेते प्राणा अभिसमायन्ति स एतास्तेजोमात्राः समभ्याददानो हृदयमेवान्ववक्रामति अन्ववक्रामति स यत्रैष चाक्षुषः पुरुषः पराङ्पर्यावर्तते ऽथारूपज्ञो भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 347 of 521
SANSKRIT TEXT
एकीभवति न पश्यतीत्याहुर् एकीभवति न जिघ्रतीत्याहुर् एकीभवति न रसयतीत्याहुर् एकीभवति न वदतीत्याहुर् एकीभवति न शृणोतीत्याहुर् एकीभवति न मनुत इत्याहुर् एकीभवति न स्पृशतीत्याहुर् एकीभवति न विजानातीत्याहुस् तस्य हैतस्य हृदयस्याग्रं प्रद्योतते तेन प्रद्योतेनैष आत्मा निष्क्रामति चक्षुष्टो वा मूर्ध्नो वाऽन्येभ्यो वा शरीरदेशेभ्यस् शरीरदेशेभ्यः तमुत्क्रामन्तं प्राणोऽनूत्क्रामति प्राणमनूत्क्रामन्तꣳ सर्वे प्राणा अनूत्क्रामन्ति । सविज्ञानो भवति सविज्ञानमेवान्ववक्रामति । तं विद्याकर्मणी समन्वारभेते पूर्वप्रज्ञा च
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 348 of 521
SANSKRIT TEXT
तद्यथा तृणजलायुका तृणस्यान्तं गत्वाऽन्यमाक्रममाक्रम्यात्मानमुपसꣳहरत्य् mark 1 अन्यम् आक्रमम् आक्रम्य आत्मानम् आत्मनम् उपसꣳहरति एवमेवायमात्मेदꣳ शरीरं निहत्याविद्यां गमयित्वाऽन्यमाक्रममाक्रम्याऽऽत्मानमुपसꣳहरति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 349 of 521
SANSKRIT TEXT
निहत्य अविद्याम् गमयित्वा आत्मनम् k गमयित्वा अन्यम् आक्रमम् आक्रम्य आत्मानम् उपसꣳहरति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 350 of 521
SANSKRIT TEXT
तद्यथा पेशस्कारी पेशसो मात्राम् अपादायान्यन्नवतरं कल्याणतरꣳ रूपं तनुत अन्यद् नवतरम् कल्याणतरम् रूपम् तनुते एवमेवायम् आत्मेदꣳ शरीरं निहत्याविद्यां गमयित्वाऽन्यन्नवतरं कल्याणतरꣳ रूपं कुरुते पित्र्यं वा गान्धर्वं वा दैवं वा प्राजापत्यं वा ब्राह्मं वाऽन्येषां वा भूतानाम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 351 of 521
SANSKRIT TEXT
निहत्य अविद्याम् गमयित्वा अन्यद् नवतरम् कल्याणतरम् रूपम् तनुते k कुरुते पित्र्यम् वा गान्धर्वम् वा ब्राह्मम् वा प्राजापत्यम् वा दैवम् वा अन्येभ्यस् वा भूतेभ्यस्k गान्धर्वम् वा दैवम् वा प्राजापत्यम् वा ब्राह्मम् वान्येषाम् वा भूतानाम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 352 of 521
SANSKRIT TEXT
स वा अयमात्मा ब्रह्म विज्ञानमयो मनोमयः प्राणमयश्चक्षुर्मयः श्रोत्रमयः पृथिवीमय आपोमयो वायुमय आकाशमयस्तेजोमयोऽतेजोमयः काममयोऽकाममयः क्रोधमयोऽक्रोधमयो धर्ममयोऽधर्ममयः सर्वमयस् वाङ्मयस् k OM प्राणमयस् चक्षुर्मयस् श्रोत्रमयस् आकाशमयस् वायुमयस् तेजोमयस् आपोमयस् पृथिवीमयस् क्रोधमयस् अक्रोधमयस् हर्षमयस् अहर्षमयस् k श्रोत्रमयस् पृथिवीमयस् आपोमयस् वायुमयस् आकाशमयस् तेजोमयस् अतेजोमयस् काममयस् अकाममयस् क्रोधमयस् अक्रोधमयस् धर्ममयस् अधर्ममयस् सर्वमयः तद्यदेतदिदम्मयोऽदोमय इति यथाकारी यथाचारी तथा भवति । अदोमयस् इति यथाकारी यथाचारी तथा भवति साधुकारी साधुर्भवति पापकारी पापो भवति पुण्यः पुण्येन कर्मणा भवति पापः पापेन । अथो खल्वाहुः काममय एवायं पुरुष इति स यथाकामो भवति तत्क्रतुर्भवति यत्क्रतुर्भवति तत्कर्म कुरुते यत्कर्म कुरुते तदभिसम्पद्यते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 353 of 521
SANSKRIT TEXT
तदेष श्लोको भवति । तदेव सक्तः सह कर्मणैति लिङ्गं मनो यत्र निषक्तमस्य । प्राप्यान्तं कर्मणस्तस्य यत्किञ्चेह करोत्ययम् । तस्माल्लोकात्पुनरैत्य् अस्मै लोकाय कर्मण् इति नु कामयमानो ऽथाकामयमानो योऽकामो निष्काम भवति आप्तकाम आत्मकामो न तस्य प्राणा उत्क्रामन्ति आप्तकामस् भवतिk अप्तकामस् आत्मकामस् न तस्माद् k तस्य प्राणास् उत्क्रामन्ति ब्रह्मैव सन्ब्रह्माप्येति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 354 of 521
SANSKRIT TEXT
ब्रह्म अप्येति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 355 of 521
SANSKRIT TEXT
तदेष श्लोको भवति यदा सर्वे प्रमुच्यन्ते कामा येऽस्य हृदि श्रिताः । अथ मर्त्योऽमृतो भवत्य् अत्र ब्रह्म समश्नुत इति ॥ तद्यथाऽहिनिर्व्लयनी वल्मीके मृता प्रत्यस्ता शयीतैवमेवेदꣳ शरीरꣳ शेते एवम् एव इदम् शरीरम् शेते ऽथायमशरीरोऽमृतः प्राणो ब्रह्मैव तेज एव अयम् अशरीरस् अमृतस् प्राणस् ब्रह्म एव लोकस् k तेजस् एव सोऽहं भगवते सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 356 of 521
SANSKRIT TEXT
जनकस् वैदेहस्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 357 of 521
SANSKRIT TEXT
तदेते श्लोका भवन्ति । अणुः पन्था विततः पुराणो माꣳ स्पृष्टोऽनुवित्तो मयैव । तेन धीरा अपियन्ति ब्रह्मविदः स्वर्गं लोकमित ऊर्ध्वं विमुक्ताः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 358 of 521
SANSKRIT TEXT
लोकम् इतस् ऊर्ध्वम् विमुक्तास्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 359 of 521
SANSKRIT TEXT
तस्मिञ्छुक्लमुत नीलमाहुः पिङ्गलꣳ हरितं लोहितं च । एष पन्था ब्रह्मणा हानुवित्तस् तेनैति ब्रह्मवित्पुण्यकृत्तैजसश्च
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 360 of 521
SANSKRIT TEXT
पुण्यकृत् तैजसस् च
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 361 of 521
SANSKRIT TEXT
अन्धं तमः प्रविशन्ति येऽविद्यामुपासते । ततो भूय इव ते तमो य उ विद्यायाꣳ रताः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 362 of 521
SANSKRIT TEXT
अनन्दा नाम ते लोका अन्धेन तमसाऽऽवृताः ताꣳस्ते प्रेत्याभिगच्छन्त्य् अविद्वाꣳसोऽबुधो जनाः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 363 of 521
SANSKRIT TEXT
आत्मानं चेद्विजानीयाद् अयमस्मीति पूरुषः किमिच्छन्कस्य कामाय शरीरमनुसञ्ज्वरेत्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 364 of 521
SANSKRIT TEXT
यस्यानुवित्तः प्रतिबुद्ध आत्मा ऽस्मिन्सन्देह्ये गहने प्रविष्टः । स विश्वकृत् स हि सर्वस्य कर्ता तस्य लोकः स उ लोक एव
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 365 of 521
SANSKRIT TEXT
इहैव सन्तोऽथ विद्मस्तद्वयं विद्मस् तद् वयम् न चेदवेदिर्महती विनष्टिः । ये तद्विदुरमृतास्ते भवन्त्य् अथेतरे दुःखमेवापियन्ति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 15
Verse 366 of 521
SANSKRIT TEXT
यदैतमनुपश्यत्य् आत्मानं देवमञ्जसा । ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 367 of 521
SANSKRIT TEXT
यस्मादर्वाक्संवत्सरो ऽहोभिः परिवर्तते । तद्देवा ज्योतिषां ज्योतिर् आयुर्होपासतेऽमृतम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 17
Verse 368 of 521
SANSKRIT TEXT
यस्मिन्पञ्च पञ्चजना आकाशश्च प्रतिष्ठितः । तमेव मन्य आत्मानं विद्वान्ब्रह्मामृतोऽमृतम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 18
Verse 369 of 521
SANSKRIT TEXT
प्राणस्य प्राणमुत चक्षुषश्चक्षुर् उत श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो ये मनो विदुः । ते निचिक्युर्ब्रह्म पुराणमग्र्यम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 19
Verse 370 of 521
SANSKRIT TEXT
मनसैवानुद्रष्टव्यं नेह नानाऽस्ति किं चन । मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 20
Verse 371 of 521
SANSKRIT TEXT
एकधैवानुद्रष्टव्यम् एतदप्रमयं ध्रुवम् । विरजः पर आकाशाद् अज आत्मा महान्ध्रुवः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 21
Verse 372 of 521
SANSKRIT TEXT
तमेव धीरो विज्ञाय प्रज्ञां कुर्वीत ब्राह्मणः । नानुध्यायाद्बहूञ्छब्दान् वाचो विग्लापनꣳ हि तद् इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 22
Verse 373 of 521
SANSKRIT TEXT
स वा एष महानज आत्मा योऽयं विज्ञानमयः प्राणेषु यस् अयम् विज्ञानमयस् प्राणेषु य एषोऽन्तर्हृदय आकाशस् तस्मिञ्छेते सर्वस्य वशी सर्वस्येशानः सर्वस्याधिपतिः स न साधुना कर्मणा भूयान्नो एवासाधुना कनीयानेष सर्वेश्वर add. mark 1 एष सर्वेश्वरस् एष भूताधिपतिरेष भूतपाल एष एष लोकेश्वरस् एश लोकपालस्k OM. अम्बो सेतुर्विधरण एषां लोकानामसम्भेदाय । तमेतं वेदानुवचनेन ब्राह्मणा विविदिषन्ति विविदिषन्ति यज्ञेन दानेन तपसाऽनाशकेनैतमेव विदित्वा मुनिर्भवत्य् ब्रह्मचर्येन यज्ञेन दानेन तपसाऽनाशकेन एतम् एव विदित्वा मुनिस् भवति एतमेव प्रव्राजिनो लोकमिच्छन्तः प्रव्रजन्त्य् प्रव्रजन्ति एतद्ध स्म वै तत्पूर्वे विद्वाꣳसः प्रजां न कामयन्ते अम्बो विद्वाꣳसस् प्रजाम् न कामयन्ते किं प्रजया करिष्यामो येषां नोऽयमात्माऽयं लोक इति । अयम् लोकस् इति ते ह स्म पुत्रैषणायाश्च वित्तैषणायाश्च लोकैषणायाश्च व्युत्थायाथ भिक्षाचर्यं चरन्ति लोकैषणायास् च व्युत्थाय अथ भिक्षाचर्यम् चरन्ति या ह्येव पुत्रैषणा सा वित्तैषणा या वित्तैषणा सा लोकैषणोभे ह्येते एषणे एव भवतः । भवतस् स एष नेति नेत्यात्माऽगृह्यो न हि गृह्यते ऽशीर्यो न हि शीर्यते ऽसङ्गो न हि सज्यते न हि सज्यते ऽसितो न व्यथते न रिष्यत्य् एतमु हैवैते न तरत इत्य् अतः पापमकरवमित्यतः कल्याणमकरवमित्युभे उ हैवैष एते तरति अकरवम् इति उभे-उभे हि एषस् उभे उ ह एव एषस् एते तरति नैनं कृताकृते तपतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 23
Verse 374 of 521
SANSKRIT TEXT
कृताकृते तपतस्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 23
Verse 375 of 521
SANSKRIT TEXT
तदेतदृचाभ्युक्तम् । एष नित्यो महिमा ब्राह्मणस्य न वर्धते कर्मणा नो कनीयान् । तस्यैव स्यात् पदवित्तं विदित्वा न लिप्यते कर्मणा पापकेनेति । तस्मादेवंविच्छान्तो दान्त उपरतस्तितिक्षुः समाहितो भूत्वाऽऽत्मन्येवाऽऽत्मानं पश्यति श्रद्धावित्तस्k समाहितस् भूत्वा आत्मनि एव आत्मानम् पश्येत् k पश्यति सर्वमात्मानं पश्यति नैनं पाप्मा तरति सर्वं पाप्मानं तरति नैनं पाप्मा तपति सर्वं पाप्मानं तपति विपापो विरजोऽविचिकित्सो ब्राह्मणो भवति एष ब्रह्मलोकः सम्राड् इति होवाच याज्ञवल्क्यः । सोऽहं भगवते विदेहान्ददामि माम् चापि सह दास्यायेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 24
Verse 376 of 521
SANSKRIT TEXT
दास्याय इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 24
Verse 377 of 521
SANSKRIT TEXT
स वा एष महानज आत्माऽन्नादो वसुदानो विन्दते वसु य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 25
Verse 378 of 521
SANSKRIT TEXT
स वा एष महानज आत्माऽजरोऽमरोऽमृतोऽभयो ब्रह्माभयं वै अमृतस् अमृतस् अभयस् ब्रह्म अभयम् वै ब्रह्माभयꣳ हि वै ब्रह्म भवति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 379 of 521
SANSKRIT TEXT
इति चतुर्थं ब्राह्मणम् । भवति यस् एवम् वेद पञ्चमं ब्राह्मणम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 380 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ ह याज्ञवल्क्यस्य द्वे भार्ये बभूवतुर्मैत्रेयी च कात्यायनी च कात्यायनी च तयोर्ह मैत्रेयी ब्रह्मवादिनी बभूव स्त्रीप्रज्ञैव तर्हि कात्यायन्य् अथ ह याज्ञवल्क्योऽन्यद्वृत्तमुपाकरिष्यन्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 381 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्यस् अन्यद् वृत्तम् उपाकरिष्यन्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 382 of 521
SANSKRIT TEXT
मैत्रेयीति होवाच याज्ञवल्क्यः प्रव्रजिष्यन्वा अरेऽहमस्मात्स्थानादस्मि । हन्त तेऽनया कत्यायान्याऽन्तं करवाणीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 383 of 521
SANSKRIT TEXT
सा होवाच मैत्रेयी यन्नु म इयं भगोः सर्वा पृथिवी वित्तेन पूर्णा स्यात् स्यां न्वहं तेनामृताऽऽहो३ नेति नेति होवाच याज्ञवल्क्यो यथैवोपकरणवतां जीवितं तथैव ते जीवितꣳ स्याद् अमृतत्वस्य तु नाऽऽशाऽस्ति वित्तेनेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 384 of 521
SANSKRIT TEXT
सा होवाच मैत्रेयी येनाहं नामृता स्यां किमहं तेन कुर्याम् । यदेव भगवान्वेद तदेव मे ब्रूहीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 385 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच याज्ञवल्क्यः प्रिया वै खलु नो भवती सती प्रियमवृधद् धन्त तर्हि भवत्य् एतद् व्याख्यास्यामि ते व्याचक्षाणस्य तु मे निदिध्यासस्वेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 386 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच न वा अरे पत्युः कामाय पतिः प्रियो भवत्य् आत्मनस्तु कामाय पतिः प्रियो भवति । न वा अरे जायायै कामाय जाया प्रिया भवत्य् आत्मनस्तु कामाय जाया प्रिया भवति । न वा अरे पुत्राणां कामाय पुत्राः प्रिया भवन्त्य् आत्मनस्तु कामाय पुत्राः प्रिया भवन्ति । न वा अरे वित्तस्य कामाय वित्तं प्रियं भवत्य् आत्मनस्तु कामाय वित्तं प्रियं भवति ॥ न वा अरे पशूनां कामाय पशवः प्रिया भवन्ति आत्मनस्तु कामाय पशवः प्रिया भवन्ति । न वा अरे ब्रह्मणः कामाय ब्रह्म प्रियं भवत्य् आत्मनस्तु कामाय ब्रह्म प्रियं भवति । न वा अरे क्षत्रस्य कामाय क्षत्रं प्रियं भवत्य् आत्मनस्तु कामाय क्षत्रं प्रियं भवति । न वा अरे लोकानां कामाय लोकाः प्रिया भवन्त्य् आत्मनस्तु कामाय लोकाः प्रिया भवन्ति । न वा अरे देवानां कामाय देवाः प्रिया भवन्त्य् आत्मनस्तु कामाय देवाः प्रिया भवन्ति । न वा अरे वेदानां कामाय वेदाः प्रिया भवन्त्य् आत्मनस्तु कामाय वेदाः प्रिया भवन्ति । न वा अरे भूतानां कामाय भूतानि प्रियाणि भवन्त्य् आत्मनस्तु कामाय भूतानि प्रियाणि भवन्ति । न वा अरे सर्वस्य कामाय सर्वं प्रियं भवत्य् आत्मनस्तु कामाय सर्वं प्रियं भवत्य् आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निदिध्यासितव्यो निदिध्यासितव्यस् मैत्रेय्य् आत्मनि खल्वरे दृष्टे श्रुते मते विज्ञात इदꣳ सर्वं विदितम् । इदम् सर्वम् विदितम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 387 of 521
SANSKRIT TEXT
ब्रह्म तं परादाद् योऽन्यत्राऽऽत्मनो ब्रह्म वेद क्षत्रं तं परादाद् योऽन्यत्राऽऽत्मनः क्षत्रं वेद लोकास्तं परादुः योऽन्यत्राऽऽत्मनो लोकान्वेद देवास्तं परादुः योऽन्यत्रात्मनो देवान्वेद वेदास्तं परादुर् योऽन्यत्रात्मनो वेदान्वेद भूतानि तं परादुर् योऽन्यत्राऽऽत्मनो भूतानि वेद सर्वं तं परादाद् योऽन्यत्राऽऽत्मनः सर्वं वेद् एदं ब्रह्मेदं क्षत्रमिमे लोका इमे देवा इमे वेदा इमानि भूतानीदꣳ सर्वं यदयमात्मा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 388 of 521
SANSKRIT TEXT
वेदास् इमानि भूतानि इदम् सर्वम् यद् अयम् आत्मा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 389 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथा दुन्दुभेर्हन्यमानस्य न बाह्याञ्छब्दाञ्छक्नुयाद् ग्रहणाय शक्नुयात् ग्रहणाय दुन्दुभेस्तु ग्रहणेन दुन्दुभ्याघातस्य वा शब्दो गृहीतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 390 of 521
SANSKRIT TEXT
गृहीतस्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 391 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथा शङ्खस्य ध्मायमानस्य न बाह्याञ्छब्दाञ्छक्नुयाद् ग्रहणाय शक्नुयात् ग्रहणाय शङ्खस्य तु ग्रहणेन शङ्खध्मस्य वा शब्दो गृहीतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 392 of 521
SANSKRIT TEXT
गृहीतस्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 393 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथा वीणायै वाद्यमानायै न बाह्याञ्छब्दाञ्छक्नुयाद्ग्रहणाय शक्नुयात् ग्रहणाय वीणायै तु ग्रहणेन वीणावादस्य वा शब्दो गृहीतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 394 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथाऽऽर्द्रैधाग्नेरभ्याहितस्य पृथग्धूमा विनिश्चरन्त्य् विनिश्चरन्ति एवं वा अरेऽस्य महतो भूतस्य निःश्वसितमेतद्यदृग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्वाङ्गिरस इतिहासः पुराणं विद्या उपनिषदः श्लोकाः सूत्राण्यनुव्याख्यानानि व्याख्यानानि इष्टꣳ हुतमाशितं पायितमयं च लोकः परश्च लोकः सर्वाणि च भूतान्यस्यैवैतानि सर्वाणि निःश्वसितानि
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 395 of 521
SANSKRIT TEXT
निःश्वसितम् एतद् यद् ऋग्वेदस् यजुर्वेदस् सामवेदस् अथर्वाङ्गिरसस् इतिहासस् पुराणम् विद्यास् उपनिषदस् श्लोकास् सूत्राणि अनुव्याख्यानानि व्याख्याननि दत्तम् k इष्टम् हुतम् आशितम् पायितम् अयम् च लोकस् परस् च लोकस् सर्वाणि च भूतानि अस्य एव एतानि सर्वाणि निश्वसितानिk निःश्वसितानि
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 396 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथा सर्वासामपाꣳ समुद्र एकायनम् एवꣳ सर्वेषाꣳ स्पर्शानां त्वगेकायनम् एवꣳ सर्वेषां गन्धानां नासिकैकायनम् एवꣳ सर्वेषाꣳ रसानां जिह्वैकायनम् एवꣳ सर्वेषाꣳ रूपाणां चक्षुरेकायनम् एवꣳ सर्वेषं शब्दानां श्रोत्रमेकायनम् एवꣳ सर्वेषाꣳ सङ्कल्पानां मन एकायनम् मनस् एकायनम् एवꣳ सर्वासां विद्यानाꣳ हृदयमेकायनम् एवꣳ सर्वेषां कर्मणाꣳ हस्तावेकायनम् एवꣳ सर्वेषामानन्दानामुपस्थ एकायनम् एवꣳ सर्वेषां विसर्गाणां पायुरेकायनम् एवꣳ सर्वेषामध्वनां पादावेकायनम् एवꣳ सर्वेषां वेदानां वागेकायनम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 397 of 521
SANSKRIT TEXT
स यथा सैन्धवघनोऽनन्तरोऽबाह्यः कृत्स्नो रसघन एवै रसघनस् एव स्यात्k OM. वं वा अरेऽयमात्मानन्तरोऽबाह्यः कृत्स्नः प्रज्ञानघन एवैतेभ्यो भूतेभ्यः समुत्थाय तान्येवानुविनयष्यतिति अरे अयम् आत्मा अनन्तरस् अबाह्यस् कृत्स्नस् प्रज्ञानघनस् एव एतेभ्यस् भूतेभ्यस् समुत्थाय तानि एव अनुविनयति न प्रेत्य सञ्ज्ञाऽस्तीत्यरे ब्रवीमीति होवाच याज्ञवल्क्यः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 398 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्यस्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 399 of 521
SANSKRIT TEXT
सा होवाच मैत्रेय्य् अत्रैव मा भगवान्मोहान्तमापीपिपन् न वा अहमिमं विजानामीति स होवाच न वा अरेऽहं मोहं ब्रवीम्य् अविनाशी वा अरेऽयमात्माऽनुच्छित्तिधर्मा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 15
Verse 400 of 521
SANSKRIT TEXT
यत्र हि द्वैतमिव भवति तदितर इतरं पश्यति तदितर इतरं जिघ्रति तदितर इतरꣳ रसयते तदितर इतरमभिवदति तदितर इतरꣳ शृणोति तदितर इतरं मनुते तदितर इतरꣳ स्पृशति तदितर इतरं विजानाति । यत्र त्वस्य सर्वमात्मैवाभूत् तत्केन कं पश्येत् तत्केन कं जिघ्रेत् तत्केन कꣳ रसयेत् तत्केन कमभिवदेत् तत्केन कꣳ शृणुयात् तत्केन कं मन्वीत तत्केन कꣳ स्पृशेत् तत्केन कं विजानीयाद्येनेदꣳ सर्वं विजानाति तं केन विजानीयात् स एष नेति नेत्याऽत्मागृह्यो न हि गृह्यते ऽशीर्यो न हि शीर्यते ऽसङ्गो न हि सज्यते ऽसितो न व्यथते न रिष्यति । विज्ञातारमरे केन विजानीयादित्युक्तानुशासनासि मैत्रेय्य् एतावदरे खल्वमृतत्वमिति होक्त्वा याज्ञवल्क्यो विजहार
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 401 of 521
SANSKRIT TEXT
इति पञ्चमं ब्राह्मणम् ॥ विजहार षष्ठं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 402 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ वꣳशः पौतिमाष्यो गौपवनाद् गौपवनः पौतिमाष्यात् पौतिमाष्यो गौपवनाद् गौपवनः कौशिकात् कौशिकः कौण्डिन्यात् कौण्डिन्यः शाण्डिल्याच् छाण्डिल्यः कौशिकाच्च गौतमाच्च गौतमः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 403 of 521
SANSKRIT TEXT
आग्निवेश्याद् अग्निवेश्यो गार्ग्याद् गार्ग्यो गार्ग्याद् गार्ग्यो गौतमाद् गौतमः सैतवात् सैतवः पाराशर्यायणात् पाराशार्यायणो गार्ग्यायणाद् गार्ग्यायण उद्दालकायनाद् उद्दालकायनो जाबालायनाज् जाबालायनो माध्यन्दिनायनान् माध्यन्दिनायनः सौकरायणात् सौकरायणः काषायणात् काषायणः सायकायनात् सायकायनः कौशिकायनेः कौशिकायनिः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 404 of 521
SANSKRIT TEXT
घृतकौशिकाद् घृतकौशिकः पाराशर्यायणात् पाराशर्यायणः पाराशर्यात् पाराशर्यो जातूकर्ण्याज् जातूकर्ण्य आसुरायणाच्च यास्काच्चा ऽऽसुरायणस्त्रैवणेस् त्रैवणिरौपजन्धनेर् औपजन्धनिरासुरेर् आसुरिर्भारद्वाजाद् भारद्वाज आत्रेयाद् आत्रेयो माण्टेर् माण्टिर्गौतमाद् गौतमो गौतमाद् गौतमो वात्स्याद् वात्स्यः शाण्डिल्याच् छाण्डिल्यः कैशोर्यात्काप्यात् कैशोर्यः काप्यः कुमारहारितात् कुमारहारितो गालवाद् गालवो विदर्भीकौण्डिन्याद् विदर्भीकौण्डिन्यो वत्सनपातो बाभ्रवाद् वत्सनपाद्बाभ्रव पथः सौभरात् पन्थाः सौभरोऽयास्यादाङ्गिरसाद् अयास्य आङ्गिरस आभूतेस्त्वाष्ट्राद् आभूतिस्त्वाष्ट्रो विश्वरूपात्त्वाष्ट्राद् विश्वरूपस्त्वाष्ट्रोऽव्श्विभ्याम् अश्विनौ दधीच आथर्वणाद् दध्यङ्ङाथर्वणोऽथर्वणो दैवाद् अथर्वा दैवो मृत्योः प्राध्वꣳसनान् मृत्युः प्राध्वꣳसनः प्रध्वꣳसनात् प्रध्वꣳसन एकर्षेर् एकर्षिर्विप्रचित्तेः विप्रचित्तिर्व्यष्टेर् व्यष्टिः सनारोः सनारुः सनातनात् सनातनः सनगात् सनगः परमेष्ठिनः परमेष्ठी ब्रह्मणो ब्रह्म स्वयम्भु ब्रह्मणे नमः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 405 of 521
SANSKRIT TEXT
इति षष्ठं ब्राह्मणम् ॥ ॥ इति बृहदारण्यकोपनिषदि चतुर्थोऽध्यायः ॥ अथ पञ्चमोऽध्यायः । प्रथमं ब्राह्मणम् । [V.i.1] ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते । पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते । ॐ३ खं ब्रह्म खं पुराणं वायुरं खम् इति ह स्माऽऽह कौरव्यायणीपुत्रो । वेदोऽयम्ं ब्राह्मणा विदुर् वेदैनेन यद्वेदितव्यम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 406 of 521
SANSKRIT TEXT
इति प्रथमं ब्राह्मणम् ॥ द्वितीयं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 407 of 521
SANSKRIT TEXT
त्रयाः प्राजापत्याः प्रजापतौ पितरि ब्रह्मचर्यमूषुर् ऊषुर् देवा मनुष्या असुरा उषित्वा ब्रह्मचर्यं देवा ऊचुर् ब्रवीतु नो भवानिति । तेभ्यो हैतदक्षरमुवाच द इति व्यज्ञासिष्टा३ इति । व्यज्ञासिष्मेति होचुर् दाम्यतेति न आत्थेत्य् ओमिति होवाच व्यज्ञासिष्टेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 408 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ हैनं मनुष्या ऊचुर् ब्रवीतु नो भवानिति । तेभ्यो हैतदेवाक्षरमुवाच द इति व्यज्ञासिष्टा३ इति । व्यज्ञासिष्मेति होचुर् दत्तेति न आत्थेत्य् ओमिति होवाच व्यज्ञासिष्टेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 409 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ हैनमसुरा ऊचुर् ब्रवीतु नो भवानिति । तेभ्यो हैतदेवाक्षरमुवाच द इति व्यज्ञासिष्टा३ इति । व्यज्ञासिष्मेति होचुर् दयध्वमिति न आत्थेत्य् ओमिति होवाच व्यज्ञासिष्टेति । तदेतदेवैषा दैवी वागनुवदति स्तनयित्नुर् द द द इति दाम्यत दत्त दयध्वमिति । तदेतत्त्रयꣳ शिक्षेद् दमं दानं दयामिति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 410 of 521
SANSKRIT TEXT
इति द्वितीयं ब्राह्मणम् ॥ तृतीयं ब्राह्मणम् ।[V.Ii.1] एष प्रजापतिर्यद्धृदयम् एतद्ब्रह्मैतत्सर्वम् । तदेतत्त्र्यक्षरꣳ हृदयमिति । हृ इत्येकमक्षरम् अभिहरन्त्यस्मै स्वाश्चान्ये च य एवं वेद । द इत्येकमक्षरम् ददत्यस्मै स्वाश्चान्ये च य एवं वेद । यमित्येकमक्षरम् एति स्वर्गं लोकं य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 411 of 521
SANSKRIT TEXT
इति तृतीयं ब्राह्मणम् ॥ चतुर्थं ब्राह्मणम् ।[V.iv.1] तद्वै तद् एतदेव तदास सत्यमेव । स यो हैतं महद्यक्षं प्रथमजं वेद सत्यं ब्रह्मेति जयतीमाꣳल्लोकाञ् जित इन्न्वसावसद् य एवमेतन्महद्यक्षं प्रथमजं वेद सत्यं ब्रह्मेति सत्यꣳ ह्येव ब्रह्म
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 412 of 521
SANSKRIT TEXT
इति चतुर्थं ब्राह्मणम् ॥ पञ्चमं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 413 of 521
SANSKRIT TEXT
अप एवेदमग्र आसुस् ता आपः सत्यमसृजन्त सत्यं ब्रह्म ब्रह्म प्रजापतिम् प्रजापतिर्देवाꣳस् ते देवाः सत्यमेवोपासते तदेतत्त्र्यक्षरꣳ सत्यमिति । स इत्येकमक्षरम् तीत्येकमक्षरम् यमित्येकमक्षरम् । प्रथमोत्तमे अक्षरे सत्यम् मध्यतोऽनृतम् तदेतदनृतमुभयतः सत्येन परिगृहीतꣳ अनृतम्k add. mark 1 उभयतस् सत्येन परिगृहीतम् सत्यभूयमेव भवति । नैनंविद्वाꣳसमनृतꣳ हिनस्ति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 414 of 521
SANSKRIT TEXT
तद्यत्तत्सत्यमसौ स आदित्यो । य एष एतस्मिन्मण्डले पुरुषो यश्चायं दक्षिणेऽक्षन् पुरुषस् दक्षिणे अक्षन् पुरुषः तावेतावन्योऽन्यस्मिन्प्रतिष्ठितौ रश्मिभिरेषोऽस्मिन्प्रतिष्ठितः प्राणैरयममुष्मिन् स यदोत्क्रमिष्यन्भवति शुद्धमेवैतन्मण्डलं पश्यति नैनमेते रश्मयः प्रत्यायन्ति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 415 of 521
SANSKRIT TEXT
य एष एतस्मिन्मण्डले पुरुषस् तस्य भूरिति शिर एकꣳ शिर एकमेतदक्षरं भुव इति बाहू द्वौ बाहू द्वे एते अक्षरे स्वरिति प्रतिष्ठा द्वे प्रतिष्ठे द्वे एते अक्षरे । तस्योपनिषदहरिति । हन्ति पाप्मानं जहाति च य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 416 of 521
SANSKRIT TEXT
योऽयं दक्षिणेऽक्षन्पुरुषस् तस्य भूरिति शिरः एकꣳ शिर एकमेतदक्षरम् भुव इति बाहू द्वौ बाहू द्वे एते अक्षरे स्वरिति प्रतिष्ठा द्वे प्रतिष्ठे द्वे एते अक्षरे । तस्योपनिषदहमिति । हन्ति पाप्मानं जहाति च य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 417 of 521
SANSKRIT TEXT
इति पज्ञ्चमं ब्राह्मणम् ॥ षष्ठं ब्राह्मणम्[V.vi.1] मनोमयोऽयं पुरुषो भाःसत्यस् तस्मिन्नन्तर्हृदये यथा व्रीहिर्वा यवो वा अयम् अन्तरात्मन् पुरुषस्k OM. एवम् स एष सर्वस्य सर्वस्येशानः सर्वस्याधिपतिः सर्वमिदं प्रशास्ति यदिदं किञ्च
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 418 of 521
SANSKRIT TEXT
इति षष्ठं ब्राह्मणम् ॥ सप्तमं ब्राह्मणम् ।[V.vI.1] विद्युद् ब्रह्मेत्याहुर् विदानाद्विद्युद् विद्यत्येनं पाप्मनो य एवं वेद विद्युद्ब्रह्मेति । विद्युद्ध्येव ब्रह्म
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 419 of 521
SANSKRIT TEXT
इति सप्तमं ब्राह्मणम् ॥ अष्टमं ब्राह्मणम् ।[V.vIi.1] वाचं धेनुमुपासीत । तस्याश्चत्वारः स्तनाः स्वाहाकारो वषट्कारो हन्तकारः स्वधाकारस् तस्यै द्वौ स्तनौ देवा उपजीवन्ति स्वाहाकारं च वषट्कारं च हन्तकारं मनुष्याः स्वधाकारं पितरः । तस्याः प्राण ऋषभो मनो वत्सः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 420 of 521
SANSKRIT TEXT
इत्यष्टमं ब्राह्मणम् ॥ नवमं ब्राह्मणम् । [V.ix.1] अयमाग्निर्वैश्वानरो योऽयमन्तः पुरुषे येनेदमन्नं पच्यते यदिदमद्यते । तस्यैष घोषो भवति यमेतत्कर्णावपिधाय शृणोति । स यदोत्क्रमिष्यन्भवति नैनं घोषꣳ शृणोति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 421 of 521
SANSKRIT TEXT
इति नवमं ब्राह्मणम् ॥ दशमं ब्राह्मणम् ।[V.x.1] यदा वै पुरुषोऽस्माल्लोकात्प्रैति स वायुमागच्छति तस्मै स तत्र विजिहीते यथा रथचक्रस्य खं तेन स ऊर्ध्व आक्रमते । स आदित्यमागच्छति तस्मै स तत्र विजिहीते यथालम्बरस्य खम् तेन स ऊर्ध्व आक्रमते । स चन्द्रमसमागच्छति तस्मै स तत्र विजिहीते यथा दुन्दुभेः खम् तेन स ऊर्ध्व आक्रमते । स लोकमागच्छत्यशोकमहिमम् तस्मिन्वसति शाश्वतीः समाः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 422 of 521
SANSKRIT TEXT
इति दशमं ब्राह्मणम् ॥ एकादशं ब्राह्मणम् ।[V.xi.1] एतद्वै परमं तपो यद्व्याहितस्तप्यते परमꣳ हैव लोकं जयति य एवं वेदैतद्वै परमं तपो यं प्रेतमरण्यꣳ हरन्ति प्रेतम् अरण्यम् हरन्ति परमꣳ हैव लोकं जयति य एवं वेदैतद्वै परमं तपो यं प्रेतमग्नावभ्यादधति प्रेतम् अग्नौ अभ्यादधति परमꣳ हैव लोकं जयति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 423 of 521
SANSKRIT TEXT
इति एकादशं ब्राह्मणम् ॥ द्वादशं ब्राह्मणम् ।[V.xI.1] अन्नं ब्रह्मेत्येक आहुस् तन्न तथा पूयति वा अन्नमृते प्राणात् प्राणो ब्रह्मेत्येक आहुस् तन्न तथा शुष्यति वै प्राण ऋतेऽन्नाद् एते ह त्वेव देवते एकधाभूयं भूत्वा परमतां गच्छतस् तद्ध स्माऽऽह प्रातृदः पितरम् किꣳ स्विदेवैवं विदुषे साधु कुर्याम् किमेवास्मा असाधु कुर्यामिति । स ह स्माह पाणिना मा प्रातृद कस्त्वेनयोरेकधाभूयं भूत्वा परमतां गच्छतीति । गच्छति इति तस्मा उ हैतदुवाच वीत्य् अन्नं वै वि अन्ने हीमानि सर्वाणि भूतानि विष्टानि । रमिति प्राणो वै रं प्राणे हीमानि सर्वाणि भूतानि रमन्ते । सर्वाणि ह वा अस्मिन् भूतानि विशन्ति सर्वाणि भूतानि रमन्ते य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 424 of 521
SANSKRIT TEXT
इति द्वादशं ब्राह्मणम् ॥ त्रयोदशं ब्राह्मणम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 425 of 521
SANSKRIT TEXT
उक्थम् प्राणो वा उक्थम् प्राणो हीदꣳ सर्वमुत्थापयत्य् उद्धास्मा धस्मादुक्थविद्वीरस्तिष्ठत्य् उक्थस्य सायुज्यꣳ सलोकतां जयति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 426 of 521
SANSKRIT TEXT
यजुः प्राणो वै यजुः प्राणे हीमानि सर्वाणि भूतानि युज्यन्ते । युज्यन्ते हास्मै सर्वाणि भूतानि श्रैष्ठ्याय यजुषः सायुज्यꣳ सलोकतां जयति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 427 of 521
SANSKRIT TEXT
साम प्राणो वै साम प्राणे हीमानि सर्वाणि भूतानि सम्यञ्चि । सम्यञ्चि हास्मै सर्वाणि भूतानि श्रैष्ठ्याय कल्पन्ते साम्नः सायुज्यꣳ सलोकतां जयति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 428 of 521
SANSKRIT TEXT
क्षत्रम् प्राणो वै क्षत्रम् प्राणो हि वै क्षत्रम् त्रायते हैनं प्राणः क्षणितोः । प्र क्षत्रमत्रमप्नोति क्षत्रस्य सायुज्यꣳ सलोकतां जयति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 429 of 521
SANSKRIT TEXT
इति त्रयोदशं ब्राह्मणम् ॥ चतुर्दशं ब्राह्मणम् ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 430 of 521
SANSKRIT TEXT
भूमिरन्तरिक्षं द्यौरित्यष्टावक्षराण्य् अष्टाक्षरꣳ ह वा एकं गायत्र्यै पदम् एतदु हैवास्या एतत् स यावदेषु त्रिषु लोकेषु तावद्ध जयति योऽस्या एतदेवं पदं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 431 of 521
SANSKRIT TEXT
ऋचो यजूꣳषि सामानीत्यष्टावक्षराण्य् अष्टाक्षरꣳ ह वा एकं गायत्र्यै पदम्। एतदु हैवास्या एतत् स यावतीयं त्रयी विद्या तावद्ध जयति योऽस्या एतदेवं पदं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 432 of 521
SANSKRIT TEXT
प्राणोऽपानो व्यान इत्यष्टावक्षराणि अष्टाक्षरꣳ ह वा एकं गायत्र्यै पदम् एतदु हैवास्या एतत् स यावदिदं प्राणि तावद्ध जयति योऽस्या एतदेवं पदं वेद अथास्या एतदेव तुरीयं दर्शतं पदं परोरजा य एष तपति परोरजास् यस् एष तपति यद्वै चतुर्थं तत्तुरीयम् दर्शतं पदमिति ददृश इव ह्येष परोरजा इति सर्वमु ह्येवैष रज उपर्युपरि तपत्य् एवꣳ हैव श्रिया यशसा तपति योऽस्या एतदेवं पदं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 433 of 521
SANSKRIT TEXT
सैषा गायत्र्येतस्मिꣳस्तुरीये दर्शते पदे परोरजसि प्रतिष्ठिता प्रतिष्ठिता तद्वै तत्सत्ये प्रतिष्ठितं चक्षुर्वै सत्यम् चक्षुर्हि वै सत्यम् तस्माद्यदिदानीं द्वौ विवदमानावेयाताम् अहम् अदर्शम् अहमश्रौषमिति य एव एवं ब्रूयाद् अहम् अदर्शमिति तस्मा एव श्रद्दध्याम । तद्वै तत्सत्यं बले प्रतिष्ठितम् प्राणो वै बलम् तत्प्राणे प्रतिष्ठितम् तस्मादाहुर् बलꣳ सत्यादोगीय इत्य् एवं वेषा गायत्र्यध्यात्मं प्रतिष्ठिता । सा हैषा गयाꣳस्तत्रे प्राणा वै गयास् तत्प्राणाꣳस्तत्रे तद्यद्गयाꣳस्तत्रे तस्माद् गायत्री नाम । स यामेवामूꣳ सावित्रीमन्वाहैषैव सा । एषा एव सा स यस्मा अन्वाह तस्य प्राणाꣳस्त्रायते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 434 of 521
SANSKRIT TEXT
ताꣳ हैतामेके सावित्रीमनुष्टुभमन्वाहुर् अनुष्टुभम् अन्वाहुर् वागनुष्टुब् एतद्वाचमनुब्रूम इति । न तथा कुर्याद् गायत्रीमेवानुब्रूयाद् । यदि ह वा अप्येवंविद्बह्विव प्रतिगृह्णाति प्रतिगृह्णाति न हैव तद्गायत्र्या एकं चन पदं प्रति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 435 of 521
SANSKRIT TEXT
स य इमाꣳस्त्रींल्लोकान्पूर्णान्प्रतिगृह्णीयात् सोऽस्या एतत्प्रथमं पदमाप्नुयाद्। अथ यावतीयं त्रयी विद्या यस्तावत्प्रतिगृह्णीयात् सोऽऽस्या एतद्द्वितीयं पदमाप्नुयाद् अथ यावदिदं प्राणि यस्तावत्प्रतिगृह्णीयात् सोऽस्या एतत्तृतीयं पदमाप्नुयाद् अथास्या एतदेव तुरीयं दर्शतं पदम् परोरजा य एष तपति नैव केन चनाप्यम् कुत उ एतावत्प्रतिगृह्णीयात्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 436 of 521
SANSKRIT TEXT
तस्या उपस्थानम् गायत्र्य् अस्येकपदी द्विपदी त्रिपदी चतुष्पद्य् अपदसि न हि पद्यसे । नमस्ते तुरीयाय दर्शताय पदाय परोरजसे ऽसावदो मा प्रापदिति यं द्विष्याद् असावस्मै कामो मा समृद्धीति वा न हैवास्मै स कामः समृद्ध्यते यस्मा एवमुपतिष्ठते उपतिष्ठते ऽहमदः प्रापमिति वा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 437 of 521
SANSKRIT TEXT
एतद्ध वै तज्जनको वैदेहो बुडिलमाश्वतराश्विमुवाच आश्वतराश्विम् उवाच यन्नु हो तद्गायत्रीविदब्रूथा अथ कथꣳ हस्ती भूतो वहसीति । मुखꣳ ह्यस्याः सम्राण् न विदां चकारेति होवाच । तस्या अग्निरेव मुखम् यदि ह वा अपि बह्विवाग्नावभ्यादधति सर्वमेव तत्सन्दहत्य् एवꣳ हैवैवंविद् यद्यपि बह्विव पापं कुरुते सर्वमेव तत्सम्प्साय शुद्धः पूतोऽजरोऽमृतः सम्भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 438 of 521
SANSKRIT TEXT
इति चतुर्दशं ब्राह्मणम् ॥ अमृतस् सम्भवति पञ्चदशं ब्राह्मणम् । [V.xv.1] हिरण्मयेन पात्रेण सत्यस्यापिहितं मुखम् । तत्त्वम् पूषन्न् अपावृणु सत्यधर्माय दृष्टये । पूषन्न् एकर्षे यम सूर्य प्राजापत्य व्यूह रश्मीन् । समूह तेजो यत्ते रूपं कल्याणतमं तत्ते पश्यामि । योऽसावसौ पुरुषः सोऽहमस्मि । वायुरनिलममृतम् अथेदं भस्मान्तꣳ शरीरम् । ॐ३ क्रतो स्मर कृतꣳ स्मर क्रतो स्मर कृतꣳ स्मर । अग्ने नय सुपथा रायेऽस्मान् विश्वानि देव वयुनानि विद्वान्। युयोध्यस्मज्जुहुराणमेनो भूयिष्ठां ते नम उक्तिं विधेम
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 439 of 521
SANSKRIT TEXT
इति पञ्चदशं ब्राह्मणम् ॥ ॥ इति बृहदारण्यकोपनिषदि पञ्चमोऽध्यायः ॥ अथ षष्ठोऽध्यायः । प्रथमं ब्राह्मणम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 440 of 521
SANSKRIT TEXT
ॐ यो ह वै ज्येष्ठं च श्रेष्ठं च वेद ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च स्वानां भवति । प्राणो वै ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च । ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च स्वानां भवत्य् अपि च येषां बुभूषति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 441 of 521
SANSKRIT TEXT
यो ह वै वसिष्ठां वेद वसिष्ठः स्वानां भवति । वाग्वै वसिष्ठा । वसिष्ठः स्वानां भवत्यपि च येषां बुभूषति , येषाम् बुभूषति य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 442 of 521
SANSKRIT TEXT
यो ह वै प्रतिष्ठां वेद प्रतितिष्ठति समे प्रतितिष्ठति दुर्गे । चक्षुर्वै प्रतिष्ठा चक्षुषा हि समे च दुर्गे च प्रतितिष्ठति । प्रतितिष्ठति समे प्रतितिष्ठति दुर्गे य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 443 of 521
SANSKRIT TEXT
यो ह वै सम्पदं वेद सꣳ हास्मै पद्यते यं कामं कामयते । श्रोत्रं वै सम्पच् छ्रोत्रे हीमे सर्वे वेदा अभिसम्पन्नाः । सꣳ हास्मै पद्यते यं कामं कामयते य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 444 of 521
SANSKRIT TEXT
यो ह वा आयतनं वेदाऽऽयतनꣳ स्वानां भवति आयतनं जनानाम् । मनो वा आयतनम् आयतनꣳ स्वानां भवत्य् आयतनं जनानाम् य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 445 of 521
SANSKRIT TEXT
यो ह वै प्रजातिं वेद प्रजायते ह प्रजया पशुभी रेतो वै प्रजातिः । प्रजायते ह प्रजया पशुभिर् य एवं वेद
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 446 of 521
SANSKRIT TEXT
ते हेमे प्राणा अहꣳश्रेयसे विवदमाना ब्रह्म जग्मुस्तद्धोचुः को नो वसिष्ठ इति । तद्धोवाच sN editio una indicha etk add. mark 1 तद् ध उवाच यस्मिन्व उत्क्रान्त इदꣳ शरीरं पापीयो मन्यते स वो वसिष्ठ इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 447 of 521
SANSKRIT TEXT
वाग्घोच्चक्राम । सा संवत्सरं प्रोष्या।आ।आगत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति । ते होचुऱ् यथाऽकला अवदन्तो वाचा प्राणन्तः प्राणेन पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वाꣳसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति । प्रविवेश ह वाक्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 448 of 521
SANSKRIT TEXT
चक्षुर्होच्चक्राम । तत्संवत्सरं प्रोष्याऽऽगत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति । ते होचुर् यथान्धा अपश्यन्तश्चक्षुषा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वाꣳसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति । प्रविवेश ह चक्षुः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 449 of 521
SANSKRIT TEXT
श्रोत्रꣳ होच्चक्राम । तत्संवत्सरं प्रोष्याऽऽगत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति । ते होचुर् यथा बधिरा अशृण्वन्तः श्रोत्रेण प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा विद्वाꣳसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति । प्रविवेश ह श्रोत्रम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 450 of 521
SANSKRIT TEXT
मनो होच्चक्राम । तत्संवत्सरं प्रोष्याऽऽगत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति । ते होचुर् यथा मुग्धा अविद्वाꣳसो मनसा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति । प्रविवेश ह मनः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 451 of 521
SANSKRIT TEXT
रेतो होच्चक्राम । तत्संवत्सरं प्रोष्याऽऽगत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति । ते होचुर् यथा क्लीबा अप्रजायमाना रेतसा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वाꣳसो मनसैवमजीविष्मेति । प्रविवेश ह रेतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 452 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ ह प्राण उत्क्रमिष्यन् यथा महासुहयः सैन्धवः पड्वीशशङ्कून्संवृहेद् संवृहेत् एवꣳ हैवेमान्प्राणान्संववर्ह । ते होचुर् मा भगव उत्क्रमीर् न वै शक्ष्यामस्त्वदृते जीवितुमिति । तस्यो मे बलिं कुरुतेति तथेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 453 of 521
SANSKRIT TEXT
सा ह वागुवाच यद्वा अहं वसिष्ठाऽस्मि त्वं तद्वसिष्ठोऽसीति । यद् वा अहं प्रतिष्ठास्मि त्वं तत्प्रतिष्ठोऽसीति चक्षुर् यद्वा अहꣳ सम्पदस्मि त्वं तत् सम्पदसीति श्रोत्रम् । यद् वा अहमायतनमस्मि त्वं तदायतनमसीति मनो यद्वा अहं प्रजातिरस्मि त्वं तत् प्रजातिरसीति रेतस् तस्यो मे किमन्नम् किं वास इति । यदिदं किञ्चाऽऽश्वभ्य आ कृमिभ्य आ कीटपतङ्गेभ्यस् तत्तेऽन्नम् आपो वास इति । न ह वा अस्यानन्नं जग्धं भवति नानन्नं प्रतिगृहीतं य एवमेतदनस्यान्नं वेद । अन्नम् वेद तद् विद्वाꣳसः श्रोत्रिया अशिष्यन्त आचामन्त्य् अशित्वाऽऽचामन्त्य् एतमेव तदनमनग्नं कुर्वन्तो मन्यन्ते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 454 of 521
SANSKRIT TEXT
इति प्रथमं ब्राह्मणम् ॥ द्वितीयं ब्राह्मण्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 455 of 521
SANSKRIT TEXT
श्वेतकेतुर्ह वा आरुणेयः पञ्चालानां परिषदमाजगाम । परिषदम् आजगाम स आजगाम जैवलिं प्रवाहणं परिचारयमाणम् । तमुदीक्ष्याभ्युवाद कुमारा३ इति । स भोः ३ इति प्रतिशुश्राव अनुशिष्टोऽन्वसि पित्रेत्य् ओमिति होवाच
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 456 of 521
SANSKRIT TEXT
वेत्थ यथेमाः प्रजाः प्रयत्यो विप्रतिपद्यन्ता३ इति । नेति होवाच । वेत्थो यथेमं लोकं पुनरापद्यन्ता३ इति । नेति हैवोवाच । वेत्थो यथाऽसौ लोक एवं बहुभिः पुनःपुनः प्रयद्भिर्न सम्पूर्यता३ इति पुनर् प्रयद्भिस् न सम्पूर्यते इति नेति हैवोवाच । वेत्थो यतिथ्यामाहुत्याꣳ हुतायामापः पुरुषवाचो भूत्वा समुत्थाय वदन्ती३ इति । पुरुषवाचस् भूत्वा समुत्थाय वदन्ति इति नेति हैवोवाच । वेत्थो देवयानस्य वा पथः प्रतिपदं पितृयाणस्य वा यत्कृत्वा देवयानं वा पन्थानं प्रतिपद्यन्ते पितृयाणं वा पितृयाणम् वा ऽपि हि न ऋषेर्वचः श्रुतम् द्वे सृती अशृणवं पितृणाम् अहं देवानामुत मर्त्यानाम् ताभ्यामिदं विश्वमेजत्समेति यदन्तरा पितरं मातरं चेति । नाहमत एकं चन वेदेति होवाच
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 457 of 521
SANSKRIT TEXT
अथैनं वसत्योपमन्त्रयां चक्रे ऽनादृत्य वसतिं कुमारः प्रदुद्राव । स आजगाम पितरम् तꣳ होवाचेति वाव किल नो भवान्पुराऽनुशिष्टानवोच इति । अवोचस् इति कथꣳ, सुमेध इति । पञ्च मा प्रश्नान्राजन्यबन्धुरप्राक्षीत् ततो नैकञ्चन वेदेति । कतमे त इति इम इति ह प्रतीकान्युदाजहार
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 458 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच तथा नस्त्वम् तात जानीथा यथा यदहं किञ्च वेद सर्वमहं तत्तुभमवोचम् । प्रेहि तु तत्र प्रतीत्य ब्रह्मचर्यं वत्स्याव इति । भवानेव गच्छत्विति । स आजगाम गौतमो यत्र प्रवाहणस्य जैवलेरास । तस्मा आसनमाहृत्योदकमहारयां चकाराथ हास्मा अर्घ्यं चकार । चकार अथ ह अस्मै अर्घम् k अर्घ्यम् चकार तꣳ होवाच वरं भगवते गौतमाय दद्म इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 459 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच प्रतिज्ञातो म एष वरो यां तु कुमारस्यान्ते वाचमभाषथास् तां मे ब्रूहीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 460 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच दैवेषु वै गौतम तद्वरेषु मानुषाणां ब्रूहीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 461 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच विज्ञायते हास्ति हिरण्यस्यापात्तं गोअश्वानां दासीनां प्रवाराणां परिधानस्य दासीनाम् प्रवाराणाम् परिधानानाम् मा नो भवान्बहोरनन्तस्यापर्यन्तस्याभ्यवदान्यो भूदिति । अभ्यवदान्यस् भूत् इति स वै गौतम तीर्थेनेच्छासा इत्य् उपैम्यहं भवन्तमिति वाचा ह स्मैव पूर्व उपयन्ति । स होपायनकीर्त्योवास
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 462 of 521
SANSKRIT TEXT
स होवाच तथा नस्त्वम् गौतम माऽपराधास्तव च पितामहा यथेयं विद्येतः पूर्वं न कस्मिꣳश्चन ब्राह्मण उवास ब्राह्मनस् उवास तां त्वहं तुभ्यं वक्ष्यामि को हि त्वैवं ब्रुवन्तमर्हति प्रत्याख्यातुमिति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 463 of 521
SANSKRIT TEXT
असौ वै लोकोऽग्निर् गौतम । तस्याऽऽदित्य एव समिद् रश्मयो धूमो ऽहरर्चिर् दिशोऽङ्गारा अवान्तरदिशो विस्फुलिङ्गास् तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवाः श्रद्धां जुह्वति तस्या आहुत्यै सोमो राजा सम्भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 464 of 521
SANSKRIT TEXT
पर्जन्यो वा अग्निर् गौतम । तस्य संवत्सर एव समिद् अभ्राणि धूमो विद्युदर्चिर् अशनिरङ्गारा ह्रादुनयो विस्फुलिङ्गास् तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवाः सोमꣳ राजानं जुह्वति राजानम् जुह्वति तस्या आहुत्यै वृष्टिः सम्भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 465 of 521
SANSKRIT TEXT
अयं वै लोकोऽग्निर् गौतम । तस्य पृथिव्येव समिद् अग्निर्धूमो रात्रिरर्चिश् चन्द्रमा अङ्गारा नक्षत्राणि विष्फुलिङ्गास् तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवा वृष्टिं जुह्वति तस्या आहुत्या अन्नꣳ सम्भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 466 of 521
SANSKRIT TEXT
पुरुषो वा अग्निर् गौतम । तस्य व्यात्तमेव समित् प्राणो धूमो वागर्चिश् चक्षुरङ्गाराः श्रोत्रं विस्फुलिङ्गास् तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवा अन्नं जुह्वति तस्या आहुत्यै रेतः सम्भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 467 of 521
SANSKRIT TEXT
योषा वा आग्निर् गौतम । तस्या उपस्थ एव समिल् लोमानि धूमो योनिरर्चिर् यदन्तः करोति तेऽङ्गारा अभिनन्दा विस्फुलिङ्गास् तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवा रेतो जुह्वति तस्या आहुत्यै पुरुषः सम्भवति । स जीवति यावज्जीवत्य् अथ यदा म्रियते । १३ ॥
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 468 of 521
SANSKRIT TEXT
अथैनमग्नये हरन्ति । तस्याग्निरेवाग्निर्भवति समित्समिद् धूमो धूमो ऽर्चिरर्चिर् अङ्गारा अङ्गारा विस्फुलिङ्गा विस्फुलिङ्गास् तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवाः पुरुषं जुह्वति तस्या आहुत्यै पुरुषो भास्वरवर्णः सम्भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 469 of 521
SANSKRIT TEXT
ते य एवमेतद्विदुर् ये चामी अरण्ये श्रद्धाꣳ सत्यमुपासते तेऽर्चिरभिसम्भवन्त्य् अर्चिषोऽहो ऽह्न आपूर्यमाणपक्षम् आपूर्यमाणपक्षाद्यान्षण्मासानुदङ्ङादित्य एति मासेभ्यो देवलोकम् देवलोकादादित्यम् आदित्याद्वैद्युतम् तान्वैद्युतान्पुरुषो मानस एत्य ब्रह्मलोकान् गमयति ब्रह्मलोकान् गमयति ते तेषु ब्रह्मलोकेषु पराः परावतो वसन्ति । तेषां न पुनरावृत्तिः ।
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 470 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ ये यज्ञेन दानेन तपसा लोकाञ्जयन्ति ते धूममभिसम्भवन्ति धूमाद्रात्रिꣳ, रात्रेरपक्षीयमाणपक्षम् अपक्षीयमाणपक्षाद्यान्षण्मासान्दक्षिणादित्य एति मासेभ्यः पितृलोकम् पितृलोकाच्चन्द्रम् ते चन्द्रं प्राप्यान्नं भवन्ति ताꣳस्तत्र देवा यथा सोमꣳ राजानम् आप्यायस्व अपक्षीयस्वेत्य् एवमेनाꣳस्तत्र भक्षयन्ति । तेषां यदा तत्पर्यवैत्य् अथेममेवाऽऽकाशमभिनिष्पद्यन्ते आकाशाद्वायुम् वायोर्वृष्टिम् वृष्टेः पृथिवीम् ते पृथिवीं प्राप्यान्नं भवन्ति ते पुनः पुरुषाग्नौ हूयन्ते ततो योषाग्नौ जायन्ते ते लोकान्प्रत्युथायिनस्त एवमेवानुपरिवर्तन्ते ऽथ य एतौ पन्थानौ न विदुस् ते कीटाः पतङ्गा यदिदं दन्दशूकम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 471 of 521
SANSKRIT TEXT
इति द्वितीयं ब्राह्मणम् ॥ तृतीयं ब्राह्मणम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 472 of 521
SANSKRIT TEXT
स यः कामयते महत्प्राप्नुयामित्य् उदगयन आपूर्यमाणपक्षस्य पुण्याहे द्वादशाहमुपसद्व्रती भूत्वौदुम्बरे कꣳसे चमसे वा सर्वौषधं फलानीति सम्भृत्य वा सर्वौषधम् फलानि इति सम्भृत्य परिसमुह्य परिलिप्याग्निमुपसमाधाय परिस्तीर्याऽऽवृताऽऽज्यꣳ सꣳस्कृत्य अवृता आज्यम् सꣳस्कृत्य पुꣳसा नक्षत्रेण मन्थꣳ सन्नीय जुहोति । यावन्तो देवास्त्वयि जातवेदस् तिर्यञ्चो घ्नन्ति पुरुषस्य कामान् तेभ्योऽहं भागधेयं जुहोमि ते मा तृप्ताः सर्वैः कामैस्तर्पयन्तु तर्पयन्तु स्वाहा । या तिरश्ची निपद्यते ऽहं विधरणी इति तां त्वा घृतस्य धारया यजे सꣳराधनीमहꣳ । स्वाहा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 473 of 521
SANSKRIT TEXT
ज्येष्ठाय स्वाहा श्रेष्ठाय स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । प्राणाय स्वाहा वसिष्ठायै स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । वाचे स्वाहा प्रतिष्ठायै स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । चक्षुषे स्वाहा सम्पदे स्वाहेति अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । श्रोत्राय स्वाहाऽऽयतनाय स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । मनसे स्वाहा प्रजात्यै स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । रेतसे स्वाहेति अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 474 of 521
SANSKRIT TEXT
अग्नये स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । सोमाय स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । भूः स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । भुवः स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । स्वः स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । भूर्भुवः स्वः स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । ब्रह्मणे स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । क्षत्राय स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । भूताय स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । भविष्यते स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । विश्वाय स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । सर्वाय स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति । प्रजापतये स्वाहेत्य् अग्नौ हुत्वा मन्थे सꣳस्रवमवनयति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 475 of 521
SANSKRIT TEXT
अथैनमभिमृशति भ्रमदसि ज्वलदसि पूर्णमसि प्रस्तब्धमस्य् एकसभमसि हिङ्कृतमसि हिङ्क्रियमाणमस्य् उद्गीथमस्य् उद्गीयमानमसि श्रावितमसि प्रत्याश्रावितमस्य् अर्द्रे सन्दीप्तमसि विभूरसि प्रभूरस्य् अन्नमसि ज्योतिरसि sN k variato ordineH अन्नम् असि ज्योतिस् असि निधनमसि संवर्गोऽसीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 476 of 521
SANSKRIT TEXT
अथैनमुद्यच्छत्य् अमꣳस्य् आमꣳ हि ते महि । स हि राजेशानोऽधिपतिः स माꣳ राजेशनोऽधिपतिं करोत्विति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 477 of 521
SANSKRIT TEXT
अथैनमाचामति तत्सवितुर्वरेण्यम् । मधु वाता ऋतायते मधु क्षरन्ति सिन्धवः । माध्वीर्नः सन्त्वोषधीः । भूः स्वाहा । भर्गो देवस्य धीमहि मधु नक्तमुतोषसो मधुमत्पार्थिवꣳ रजः । मधु द्यौरस्तु नः पिता । भुवः स्वाहा । धियो यो नः प्रचोदयात् । मधुमान्नो वनस्पतिर् मधुमाꣳ अस्तु सूर्यः । माध्वीर्गावो भवन्तु नः । स्वः स्वाहेति । सर्वां च सावित्रीमन्वाह सर्वाश्च मधुमतीर् OM.सर्वास् अहमेवेदꣳ सर्वं भूयासम् । भूर्भुवः स्वः स्वाहेत्य् अन्तत आचम्य पाणी प्रक्षाल्य जघनेनाग्निं प्राक्षिराः संविशति । प्रातरादित्यमुपतिष्ठते दिशामेकपुण्डरीकमसि अहं मनुष्याणामेकपुण्डरीकं भूयासमिति । यथेतमेत्य जघनेनाग्निमासीनो वꣳशं जपति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 478 of 521
SANSKRIT TEXT
तꣳ हैतमूद्दालक आरुणिर्वाजसनेयाय याज्ञवल्क्यायान्तेवासिन उक्त्वोवाचापि य एनꣳ शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज् याज्ञवल्क्याय अन्तेवासिने उक्त्वा उवाच अपि यस् एनम् शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेत् जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 479 of 521
SANSKRIT TEXT
एतमु हैव वाजसनेयो याज्ञवल्क्यो मधुकाय पैङ्ग्यायान्तेवासिन उक्त्वोवाचापि य एनꣳ शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज् पैङ्ग्याय अन्तेवासिने उक्त्वा उवाच अपि यस् एनम् शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेत् जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 480 of 521
SANSKRIT TEXT
एतमु हैव मधुकः पैङ्ग्यश्चूलाय भागवित्तयेऽन्तेवासिन उक्त्वोवाचापि य एनꣳ शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज् भागवित्तये अन्तेवासिने उक्त्वा उवाच अपि यस् एनम् शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेत् जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 481 of 521
SANSKRIT TEXT
एतमु हैव चूलो भागवित्तिर्जानकय आयस्थूणायान्तेवासिन उक्त्वोवाचापि य एनꣳ शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज् अयस्थूणाय k अयःस्थूणाय अन्तेवासिने उक्त्वा उवाच अपि यस् एनम् शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेत् जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 482 of 521
SANSKRIT TEXT
एतमु हैव जानकिरयस्थूणः सत्यकामाय जाबालायान्तेवासिन उक्त्वोवाचापि य एनꣳ शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज् शत्यकामाय जाबालाय अन्तेवासिने उक्त्वा उवाच अपि यस् एनम् शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेत् जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 483 of 521
SANSKRIT TEXT
एतमु हैव सत्यकामो जाबालोऽन्तेवासिभ्य उक्त्वोवाचापि य एनꣳ शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज् उक्त्वा उवाच अपि यस् एनम् शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेत् जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति । तमेतं नापुत्राय वाऽनन्तेवासिने वा ब्रूयात्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 484 of 521
SANSKRIT TEXT
चतुरौदुम्बरो भवत्य् औदुम्बरः स्रुव औदुम्बरश्चमस औदुम्बर इध्म औदुम्बर्या उपमन्थन्यौ । दश ग्राम्याणि धान्यानि भवन्ति व्रीहियवास्तिलमाषा अणुप्रियङ्गवो गोधूमाश्च मसूराश्च खल्वाश्च खलकुलाश्च मसूरास् च खल्वास् च खलकुलास् च तान्पिष्टान्दधनि मधुनि घृत उपसिञ्चत्य् उपसिञ्चति तान् पिष्टान् दधनि मधुनि घृते उपसिञ्चति आज्यस्य जुहोति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 485 of 521
SANSKRIT TEXT
इति तृतीयं ब्राह्मणम् ॥ चतुर्थं ब्राह्मणम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 486 of 521
SANSKRIT TEXT
एषां वै भूतानां पृथिवी रसः पृथिव्या आपो ऽपामोषधय ओषधीनां पुष्पाणि पुष्पाणां फलानि फलानां पुरुषः पुरुषस्य रेतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 487 of 521
SANSKRIT TEXT
स ह प्रजापतिरीक्षांचक्रे हन्तास्मै प्रतिष्ठां कल्पयानीति स स्त्रियꣳ ससृजे । ताꣳ सृष्ट्वाऽध उपास्त तस्मात्स्त्रियमध उपासीत स एतं प्राञ्चं ग्रावाणमात्मन एव समुदपारयत् तेनैनामभ्यसृजत्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 488 of 521
SANSKRIT TEXT
तस्या वेदिरुपस्थो लोमानि बर्हिश् चर्माधिषवणे समिद्धो मध्यतस्तौ मुष्कौ । स यावान्ह वै वाजपेयेन यजमानस्य लोको भवति तावानस्य लोको भवति य एवं विद्वानधोपहासं चरत्य् आसाꣳ स्त्रीणाꣳ सुकृतं वृङ्क्ते ऽथ य इदमविद्वानधोपहासं चरत्य् आऽस्य स्त्रियः सुकृतं वृञ्जते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 489 of 521
SANSKRIT TEXT
एतद्ध स्म वै तद्विद्वानुद्दालक आरुणिराहैतद्ध स्म वै तद्विद्वान्नाको मौद्गल्य आहैतद्ध स्म वै तद्विद्वान् कुमारहारित आह एतद् ध स्म वै तद् विद्वान् नाकस् मौद्गल्यस् आह एतद् ध स्म वै तद् विद्वान् कुमारहारितस् आह बहवो मर्या ब्राह्मणायना निरिन्द्रिया विसुकृतोऽस्माल्लोकात्प्रयन्ति विसुकृतस् अस्माद् लोकाद् प्रयन्ति य इदमविद्वाꣳसोऽधोपहासं चरन्तीति । बहु वा इदꣳ सुप्तस्य वा जाग्रतो वा रेतः स्कन्दति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 490 of 521
SANSKRIT TEXT
तदभिमृशेद् अनु वा मन्त्रयेत यन्मेऽद्य रेतः पृथिवीमस्कान्त्सीद् यदोषधीरप्यसरद् यदपः । इदमहं तद्रेत आददे पुनर्मामैत्विन्द्रियम् पुनस्तेजः पुनर्भगः । पुनरग्निर्धिष्ण्या यथास्थानं कल्पन्तामित्य् अनामिकाङ्गुष्ठाभ्यामादायान्तरेण स्तनौ वा भ्रुवौ वा निमृज्यात्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 491 of 521
SANSKRIT TEXT
निमृज्यात्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 6
Verse 492 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ यद्युदक आत्मानं पश्येत् तदभिमन्त्रयेत मयि तेज इन्द्रियं यशो द्रविणꣳ सुकृतमिति । श्रीर्ह वा एषा स्त्रीणां यन्मलोद्वासास् तस्मान्मलोद्वाससं यशस्विनीमभिक्रम्योपमन्त्रयेत
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 7
Verse 493 of 521
SANSKRIT TEXT
सा चेदस्मै न दद्यात् काममेनामवक्रिणीयात् सा चेदस्मै नैव दद्यात् काममेनां यष्ट्या वा पाणिना वोपहत्यातिक्रामेद् इन्द्रियेण ते यशसा यश आदद इत्य् अयशा एव भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 8
Verse 494 of 521
SANSKRIT TEXT
सा चेदस्मै दद्याद् इन्द्रियेण ते यशसा यश आदधामीति यशस्विनावेव भवतः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 9
Verse 495 of 521
SANSKRIT TEXT
स यामिच्छेत् कामयेत मेति तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखꣳ सन्धायोपस्थमस्या अभिमृश्य जपेद् अङ्गादङ्गात्सम्भवसि हृदयादधिजायसे । स त्वमङ्गकषायोऽसि दिग्धविद्धमिव मादय् एमाममूं मयीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 10
Verse 496 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ यामिच्छेन् न गर्भं दधीतेति तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखꣳ सन्धायाभिप्राण्यापान्याद् इन्द्रियेण ते रेतसा रेत आदद इत्यरेता एव भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 11
Verse 497 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ यामिच्छेद् दधीतेति तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखꣳ सन्धायापान्याभिप्राण्याद् इन्द्रियेण ते रेतसा रेत आदधामीति गर्भिण्येव भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 12
Verse 498 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ यस्य जायायै जारः स्यात् तं चेद् द्विष्याद् आमपात्रेऽग्निमुपसमाधाय प्रतिलोमꣳ शरबर्हिस्तीर्त्वा तस्मिन्नेताः शरभृष्टीः प्रतिलोमाः सर्पिषाऽक्ता जुहुयान् अक्तास् जुहुयात् मम समिद्धेऽहौषीः प्राणापानौ त आददे ऽसाविति । मम समिद्धेऽहौषीः पुत्रपशूꣳस्त आददे ऽसाविति । मम समिद्धेऽहौषीर् इष्टासुकृते त आददे ऽसाविति । मम समिद्धेऽहौषीर् आशापराकाशौ त आददे ऽसाविति । स वा एष निरिन्द्रियो विसुकृतोऽस्माल्लोकात्प्रैति प्रैति यमेवंविद्ब्राह्मणः शपति । तस्मादेवंवित्छ्रोत्रियस्य दारेण नोपहासमिच्छेद् उत ह्येवंवित्परो भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 13
Verse 499 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ यस्य जायामार्तवं विन्देत् त्र्यहं कꣳसे न पिबेदहतवासा नैनां वृषलो न वृषल्युपहन्यात् अपहन्यात् त्रिरात्रान्त आप्लुत्य व्रीहीनवघातयेत्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 14
Verse 500 of 521
SANSKRIT TEXT
स य इच्छेत् पुत्रो मे शुक्लो जायेत वेदमनुब्रुवीत सर्वमायुरियादिति क्षीरौदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयाताम् ईश्वरौ जनयितवै
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 15
Verse 501 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ य इच्छेत् पुत्रो मे कपिलः पिङ्गलो जायेत द्वौ वेदावनुब्रुवीत सर्वमायुरियादिति दध्योदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयाताम् ईश्वरौ जनयितवै
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 16
Verse 502 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ य इच्छेत् पुत्रो मे श्यामो लोहिताक्षो जायेत त्रीन्वेदाननुब्रुवीत सर्वमायुरियादित्य् उदौदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयाताम् ईश्वरौ जनयितवै
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 17
Verse 503 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ य इच्छेद् दुहिता मे पण्डिता जायेत सर्वमायुरियादिति तिलौदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयाताम् ईश्वरौ जनयितवै
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 18
Verse 504 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ य इच्छेत् पुत्रो मे पण्डितो विगीतः समितिङ्गमः शुश्रूषितां वाचं भाषिता जायेत शुश्रूषिताम् वाचम् भाषिता जायेत सर्वान्वेदाननुब्रुवीत सर्वमायुरियादिति माꣳसौदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयाताम् ईश्वरौ जनयितवै । औक्षेण वाऽऽर्षभेण वा
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 19
Verse 505 of 521
SANSKRIT TEXT
अथाभिप्रातरेव स्थालीपाकावृताऽऽज्यं चेष्टित्वा स्थालीपाकस्योपघातं जुहोत्य् अग्नये स्वाहा ऽनुमतये स्वाहा देवाय सवित्रे सत्यप्रसवाय स्वाहेति हुत्वोद्धृत्य प्राश्नाति । प्राश्येतरस्याः प्रयच्छति । प्रक्षाल्य पाणी उदपात्रं पूरयित्वा तेनैनां त्रिरभ्युक्षत्य् उत्तिष्ठातो विश्वावसो ऽन्यामिच्छ प्रपूर्व्याꣳ सं जायां पत्या सहेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 20
Verse 506 of 521
SANSKRIT TEXT
अथैनामभिपद्यते ऽमोऽहमस्मि सा त्वꣳ सा त्वमस्य् अमोऽहꣳ सामाहमस्मि ऋक्त्वम् द्यौरहम् पृथिवी त्वम् । तावेहि सꣳरभावहै सह रेतो दधावहै पुꣳसे पुत्राय वित्तय इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 21
Verse 507 of 521
SANSKRIT TEXT
अथास्या ऊरू विहापयति विजिहीथां द्यावापृथिवी इति । तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखꣳ सन्धाय त्रिरेनामनुलोमामनुमार्ष्टि विष्णुर्योनिं कल्पयतु त्वष्टा रूपाणि पिꣳशतु आसिञ्चतु प्रजापतिर् धाता गर्भं दधातु ते । गर्भं धेहि सिनीवालि गर्भं धेहि पृथुष्टुके । गर्भं ते आश्विनौ देवाव् आधत्तां पुष्करस्रजौ
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 22
Verse 508 of 521
SANSKRIT TEXT
हिरण्मयी अरणी याभ्यां निर्मन्थतामाश्विनौ तं ते गर्भꣳ हवामहे दशमे मासि सूतये । यथाऽग्निगर्भा पृथिवी यथा द्यौरिन्द्रेण गर्भिणी वायुर्दिशां यथा गर्भ एवं गर्भं दधामि ते ऽसाविति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 23
Verse 509 of 521
SANSKRIT TEXT
सोष्यन्तीमद्भिरभ्युक्षति यथा वायुः पुष्करिणीꣳ समिङ्गयति सर्वतः । एवा ते गर्भ एजतु सहावैतु जरायुणा । इन्द्रस्यायं व्रजः कृतः सार्गलः सपरिश्रयः । तम् ईन्द्र निर्जहि गर्भेण सावराꣳ सहेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 24
Verse 510 of 521
SANSKRIT TEXT
जातेऽग्निमुपसमाधायाङ्क आधाय कꣳसे पृषदाज्यꣳ सन्नीय पृषदाज्यस्योपघातं जुहोत्य् अस्मिन्सहस्रं पुष्यासम् एधमानः स्वे गृहे । अस्योपसन्द्यां मा च्छैत्सीत् प्रजया च पशुभिश्च स्वाहा । मयि प्राणाꣳस्त्वयि मनसा जुहोमि स्वाहा । यत् कर्मणाऽत्यरीरिचम् यद्वा न्यूनमिहाकरम् । अग्निष्टत्स्विष्टकृद्विद्वान् स्विष्टꣳ सुहुतं करोतु नः स्वाहेति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 25
Verse 511 of 521
SANSKRIT TEXT
अथास्य दक्षिणं कर्णमभिनिधाय वाग्वागिति त्रिर् अथ दधि मधु घृतꣳ सन्नीयानन्तर्हितेन जातरूपेण प्राशयति । प्राशयति भूस्ते दधामि भुवस्ते दधामि स्वस्ते दधामि भूर्भुवः स्वः सर्वं त्वयि दधामीति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 26
Verse 512 of 521
SANSKRIT TEXT
अथास्य नाम करोति वेदोऽसीति । तदस्यैतद्गुह्यमेव नाम भवति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 27
Verse 513 of 521
SANSKRIT TEXT
अथैनं मात्रे प्रदाय स्तनं प्रयच्छति यस्ते स्तनः शशयो यो मयोभूर् यो रत्नधा वसुविद्यः सुदत्रो येन विश्वा पुष्यसि वार्याणि सरस्वति तमिह धातवे करिति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 28
Verse 514 of 521
SANSKRIT TEXT
अथास्य मातरमभिमन्त्रयते । इलाऽसि मैत्रावरुणी वीरे वीरमजीजनत् । सा त्वं वीरवती भव याऽस्मान्वीरवतोऽकरदिति । तं वा एतमाहुर् अतिपिता बताभूर् अतिपितामहो बताभूः । परमां बत काष्ठां प्रापयच्छ्रिया यशसा ब्रह्मवर्चसेन ब्रह्मवर्चसेन य एवंविदो ब्राह्मणस्य पुत्रो जायत इति
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 515 of 521
SANSKRIT TEXT
इति चतुर्थं ब्राह्मणम् ॥ पञ्चमं ब्राह्मणम्
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1
Verse 516 of 521
SANSKRIT TEXT
अथ वꣳशः । पौतिमाषीपुत्रः कात्यायनीपुत्रात् कात्यायनीपुत्रो गौतमीपुत्राद् गौतमीपुत्रो भारद्वाजीपुत्राद् भारद्वाजीपुत्रः पाराशरीपुत्रात् पाराशरीपुत्र औपस्वस्तीपुत्राद् औपस्वस्तीपुत्रः पाराशरीपुत्रात् पाराशरीपुत्रः कात्यायनीपुत्रात् कात्यायनीपुत्रः कौशिकीपुत्रात् कौशिकीपुत्र आलम्बीपुत्राच्च वैयाघ्रपदीपुत्राच्च वैयाघ्रपदीपुत्रः काण्वीपुत्राच्च कापीपुत्राच्च कापीपुत्रः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 2
Verse 517 of 521
SANSKRIT TEXT
आत्रेयीपुत्राद् आत्रेयीपुत्रो गौतमीपुत्राद् गौतमीपुत्रो भारद्वाजीपुत्राद् भारद्वाजीपुत्रः पाराशरीपुत्रात् पाराशरीपुत्रो वात्सीपुत्राद् वात्सीपुत्रः पाराशरीपुत्रात् पाराशरीपुत्रो वार्कारुणीपुत्राद् वार्कारुणीपुत्रो वार्कारुणीपुत्राद् वार्कारुणीपुत्र आर्तभागीपुत्राद् आर्तभागीपुत्रः शौङ्गीपुत्राच् चौङ्गीपुत्रः साङ्कृतीपुत्रात् साङ्कृतीपुत्र आलम्बायनीपुत्राद् आलम्बायनीपुत्र आलम्बीपुत्राद् आलम्बीपुत्रो जायन्तीपुत्राज् जायन्तीपुत्रो माण्डूकायनीपुत्रान् माण्डूकायनीपुत्रो माण्डूकीपुत्रान् माण्डूकीपुत्रः शाण्डिलीपुत्राच् छाण्डिलीपुत्रो राथीतरीपुत्राद् राथीतरीपुत्रो भालुकीपुत्राद् भालुकीपुत्रः क्रौञ्चिकीपुत्राभ्यां क्रौञ्चिकीपुत्रौ वैदभृतीपुत्राद् वैदभृतीपुत्रः कार्शकेयीपुत्रात् कार्शकेयीपुत्रः प्राचीनयोगीपुत्रात् प्राचीनयोगीपुत्रः साञ्जीवीपुत्रात् साञ्जीवीपुत्रः प्राश्नीपुत्रादासुरिवासिनः प्राश्नीपुत्र आसुरायणाद् आसुरायण आसुरेर् आसुरिः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 3
Verse 518 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्याद् याज्ञवल्क्य ऊद्दालकाद् ऊद्दालकोऽरुणाद् अरुण उपवेशेर् उपवेशिः कुश्रेः कुश्रिर्वाजश्रवसो वाजश्रवा जीह्वावतो बाध्योगाज् जीह्वावान्बाध्योगोऽसिताद्वार्षगणाद् असितो वार्षगणो हरितात्कश्यपाद्द् हरितः कश्यपः शिल्पात्कश्यपाच् छिल्पः कश्यपः कश्यपान्नैध्रुवेः कश्यपो नैध्रुविर्वाचो वागम्भिण्याः अम्भिण्यादित्याद् आदित्यानीमानि शुक्लानि यजूꣳषि वाजसनेयेन याज्ञवल्क्येनाऽऽख्ययन्ते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 519 of 521
SANSKRIT TEXT
याज्ञवल्क्येन आख्ययन्ते
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 4
Verse 520 of 521
SANSKRIT TEXT
समानमा साञ्जीवीपुत्रात् सञ्जिवीपुत्रो माण्डूकायनेर् माण्डूकायनिर्माण्डव्यान् माण्डव्यः कौत्सात् कौत्सो माहित्थेर् माहित्थिर्वामकक्षायणाद् वामकक्षायणः शाण्डिल्याच् छाण्डिल्यो वात्स्याद् वात्स्यः कुश्रेः कुश्रिर्यज्ञवचसो राजस्तम्बायनाद् यज्ञवचा राजस्तम्बायनस्तुरात्कावषेयात् तुरः कावषेयः प्रजापतेः प्रजापतिर्ब्रह्मणो ब्रह्म स्वयम्भु । ब्रह्मणे नमः
No translation available in english for this verse.
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 5
Verse 521 of 521
SANSKRIT TEXT
इति पञ्चमं ब्राह्मणम् ॥ इति बृहदारण्यकोपनिषदि षष्ठोऽध्यायः ॥ इति वाजसनेयके बृहदारण्यकोपनिषत्समाप्ता ॥ Sunder Hattangadi The lines marked SF indicate Sandhi Free text, useful for a student.
No translation available in english for this verse.