अध्याय 87

ब्रह्मोवाच ।

अहल्यासंगमं चेह तीर्थं त्रैलोक्यपावनम् ।

श‍ृणु सम्यङ् मुनिश्रेष्ठ तत्र वृत्तमिदं यथा ॥ ८७.१॥

कौतुकेनातिमहता मया पूर्वं मुनीश्वर ।

सृष्टा कन्या बहुविधा रूपवत्यो गुणान्विताः ॥ ८७.२॥

तासामेकां श्रेष्ठतमां निर्ममे शुभलक्षणाम् ।

तां बालां चारुसर्वाङ्गीं दृष्ट्वा रूपगुणान्विताम् ॥ ८७.३॥

को वास्याः पोषणे शक्त इति मे बुद्धिराविशत् ।

न दैत्यानां सुराणां च न मुनीनां तथैव च ॥ ८७.४॥

नास्त्यस्याः पोषणे शक्तिरिति मे बुद्धिरन्वभूत् ।

गुणज्येष्ठाय विप्राय तपोयुक्ताय धीमते ॥ ८७.५॥

सर्वलक्षणयुक्ताय वेदवेदाङ्गवेदिने ।

गौतमाय महाप्राज्ञामददां पोषणाय ताम् ॥ ८७.६॥

पालयस्व मुनिश्रेष्ठ यावद् आप्स्यति यौवनम् ।

यौवनस्थां पुनः साध्वीमानयेथा ममान्तिकम् ॥ ८७.७॥

एवमुक्त्वा गौतमाय प्रादां कन्यां सुमध्यमाम् ।

तामादाय मुनिश्रेष्ठ तपसा हतकल्मषः ॥ ८७.८॥

तां पोषयित्वा विधिवद् अलंकृत्य ममान्तिकम् ।

निर्विकारो मुनिश्रेष्ठो ह्यहल्यामानयत् तदा ॥ ८७.९॥

तां दृष्ट्वा विबुधाः सर्वे शक्राग्निवरुणादयः ।

मम देया सुरेशान इत्यूचुस्ते पृथक् पृथक् ॥ ८७.१०॥

तथैव मुनयः साध्या दानवा यक्षराक्षसाः ।

तान् सर्वान् आगतान् दृष्ट्वा कन्यार्थमथ संगतान् ॥ ८७.११॥

इन्द्रस्य तु विशेषेण महांश्चाभूत् तदा ग्रहः ।

गौतमस्य तु माहात्म्यं गाम्भीर्यं धैर्यमेव च ॥ ८७.१२॥

स्मृत्वा सुविस्मितो भूत्वा ममैवमभवत् सुधीः ।

देयेयं गौतमायैव नान्ययोग्या शुभानना ॥ ८७.१३॥

तस्मै एव तु तां दास्ये तथाप्येवमचिन्तयम् ।

सर्वेषां च मतिर्धैर्यं मथितं बालयानया ॥ ८७.१४॥

अहल्येति सुरैः प्रोक्तं मया च ऋषिभिस्तदा ।

देवान् ऋषींस्तदा वीक्ष्य मया तत्रोक्तमुच्चकैः ॥ ८७.१५॥

तस्मै सा दीयते सुभ्रूर्यः पृथिव्याः प्रदक्षिणाम् ।

कृत्वोपतिष्ठते पूर्वं न चान्यस्मै पुनः पुनः ॥ ८७.१६॥

ततः सर्वे सुरगणाः श्रुत्वा वाक्यं मयेरितम् ।

अहल्यार्थं सुरा जग्मुः पृथिव्याश्च प्रदक्षिणे ॥ ८७.१७॥

गतेषु सुरसंघेषु गौतमोऽपि मुनीश्वर ।

प्रयत्नमकरोत् किंचिद् अहल्यार्थमिमं तथा ॥ ८७.१८॥

एतस्मिन्न् अन्तरे ब्रह्मन् सुरभिः सर्वकामधुक् ।

अर्धप्रसूता ह्यभवत् तां ददर्श स गौतमः ॥ ८७.१९॥

तस्याः प्रदक्षिणं चक्रे इयमुर्वीति संस्मरन् ।

लिङ्गस्य च सुरेशस्य प्रदक्षिणमथाकरोत् ॥ ८७.२०॥

तयोः प्रदक्षिणं कृत्वा गौतमो मुनिसत्तमः ।

सर्वेषां चैव देवानामेकं चापि प्रदक्षिणम् ॥ ८७.२१॥

नैवाभवद् भुवो गन्तुः संजातं द्वितयं मम ।

एवं निश्चित्य स मुनिर्ममान्तिकमथाभ्यगात् ॥ ८७.२२॥

नमस्कृत्वाब्रवीद् वाक्यं गौतमो मां महामतिः ।

कमलासन विश्वात्मन् नमस्तेऽस्तु पुनः पुनः ॥ ८७.२३॥

प्रदक्षिणीकृता ब्रह्मन् मयेयं वसुधाखिला ।

यद् अत्र युक्तं देवेश जानीते तद् भवान् स्वयम् ॥ ८७.२४॥

मया तु ध्यानयोगेन ज्ञात्वा गौतममब्रवम् ।

तवैव दीयते सुभ्रूः प्रदक्षिणमिदं कृतम् ॥ ८७.२५॥

धर्मं जानीहि विप्रर्षे दुर्ज्ञेयं निगमैरपि ।

अर्धप्रसूता सुरभिः सप्तद्वीपवती मही ॥ ८७.२६॥

कृता प्रदक्षिणा तस्याः पृथिव्याः सा कृता भवेत् ।

लिङ्गं प्रदक्षिणीकृत्य तद् एव फलमाप्नुयात् ॥ ८७.२७॥

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन मुने गौतम सुव्रत ।

तुष्टोऽहं तव धैर्येण ज्ञानेन तपसा तथा ॥ ८७.२८॥

दत्तेयम् ऋषिशार्दूल कन्या लोकवरा मया ।

इत्युक्त्वाहं गौतमाय अहल्यामददां मुने ॥ ८७.२९॥

जाते विवाहे ते देवाः कृत्वेलायाः प्रदक्षिणम् ।

शनैः शनैरथागत्य ददृशुः सर्व एव ते ॥ ८७.३०॥