अध्याय 42

ब्रह्मोवाच ।

विरजे विरजा माता ब्रह्माणी सम्प्रतिष्ठिता ।

यस्याः संदर्शनान् मर्त्यः पुनात्यासप्तमं कुलम् ॥ ४२.१॥

सकृद् दृष्ट्वा तु तां देवीं भक्त्यापूज्य प्रणम्य च ।

नरः स्ववंशमुद्धृत्य मम लोकं स गच्छति ॥ ४२.२॥

अन्याश्च तत्र तिष्ठन्ति विरजे लोकमातरः ।

सर्वपापहरा देव्यो वरदा भक्तिवत्सलाः ॥ ४२.३॥

आस्ते वैतरणी तत्र सर्वपापहरा नदी ।

यस्यां स्नात्वा नरश्रेष्ठः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ४२.४॥

आस्ते स्वयम्भूस्तत्रैव क्रोडरूपी हरिः स्वयम् ।

दृष्ट्वा प्रणम्य तं भक्त्या परं विष्णुं व्रजन्ति ते ॥ ४२.५॥

कापिले गोग्रहे सोमे तीर्थे चालाबुसंज्ञिते ।

मृत्युंजये क्रोडतीर्थे वासुके सिद्धकेश्वरे ॥ ४२.६॥

तीर्थेष्वेतेषु मतिमान् विरजे संयतेन्द्रियः ।

गत्वाष्टतीर्थं विधिवत् स्नात्वा देवान् प्रणम्य च ॥ ४२.७॥

सर्वपापविनिर्मुक्तो विमानवरमास्थितः ।

उपगीयमानो गन्धर्वैर्मम लोके महीयते ॥ ४२.८॥

विरजे यो मम क्षेत्रे पिण्डदानं करोति वै ।

स करोत्यक्षयां तृप्तिं पितृणां नात्र संशयः ॥ ४२.९॥

मम क्षेत्रे मुनिश्रेष्ठा विरजे ये कलेवरम् ।

परित्यजन्ति पुरुषास्ते मोक्षं प्राप्नुवन्ति वै ॥ ४२.१०॥

स्नात्वा यः सागरे मर्त्यो दृष्ट्वा च कपिलं हरिम् ।

पश्येद् देवीं च वाराहीं स याति त्रिदशालयम् ॥ ४२.११॥

सन्ति चान्यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ।

तत्काले तु मुनिश्रेष्ठा वेदितव्यानि तानि वै ॥ ४२.१२॥

समुद्रस्योत्तरे तीरे तस्मिन् देशे द्विजोत्तमाः ।

आस्ते गुह्यं परं क्षेत्रं मुक्तिदं पापनाशनम् ॥ ४२.१३॥

सर्वत्र वालुकाकीर्णं पवित्रं सर्वकामदम् ।

दशयोजनविस्तीर्णं क्षेत्रं परमदुर्लभम् ॥ ४२.१४॥

अशोकार्जुनपुंनागैर्बकुलैः सरलद्रुमैः ।

पनसैर्नारिकेलैश्च शालैस्तालैः कपित्थकैः ॥ ४२.१५॥

चम्पकैः कर्णिकारैश्च चूतबिल्वैः सपाटलैः ।

कदम्बैः कोविदारैश्च लकुचैर्नागकेसरैः ॥ ४२.१६॥

प्राचीनामलकैर्लोध्रैर्नारङ्गैर्धवखादिरैः ।

सर्जभूर्जाश्वकर्णैश्च तमालैर्देवदारुभिः ॥ ४२.१७॥

मन्दारैः पारिजातैश्च न्यग्रोधागुरुचन्दनैः ।

खर्जूराम्रातकैः सिद्धैर्मुचुकुन्दैः सकिंशुकैः ॥ ४२.१८॥

अश्वत्थैः सप्तपर्णैश्च मधुधारशुभाञ्जनैः ।

शिंशपामलकैर्नीपैर्निम्बतिन्दुविभीतकैः ॥ ४२.१९॥

सर्वर्तुफलगन्धाढ्यैः सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलैः ।

मनोह्लादकरैः शुभ्रैर्नानाविहगनादितैः ॥ ४२.२०॥

श्रोत्ररम्यैः सुमधुरैर्बलनिर्मदनेरितैः ।

मनसः प्रीतिजनकैः शब्दैः खगमुखेरितैः ॥ ४२.२१॥

चकोरैः शतपत्त्रैश्च भृङ्गराजैस्तथा शुकैः ।

कोकिलैः कलविङ्कैश्च हारीतैर्जीवजीवकैः ॥ ४२.२२॥

प्रियपुत्रैश्चातकैश्च तथान्यैर्मधुरस्वरैः ।

श्रोत्ररम्यैः प्रियकरैः कूजद्भिश्चार्वधिष्ठितैः ॥ ४२.२३॥

केतकीवनखण्डैश्च अतिमुक्तैः सकुब्जकैः ।

मालतीकुन्दबाणैश्च करवीरैः सितेतरैः ॥ ४२.२४॥

जम्बीरकरुणाङ्कोलैर्दाडिमैर्बीजपूरकैः ।

मातुलुङ्गैः पूगफलैर्हिन्तालैः कदलीवनैः ॥ ४२.२५॥

अन्यैश्च विविधैर्वृक्षैः पुष्पैश्चान्यैर्मनोहरैः ।

लतावितानगुल्मैश्च विविधैश्च जलाशयैः ॥ ४२.२६॥

दीर्घिकाभिस्तडागैश्च पुष्करिणीभिश्च वापिभिः ।

नानाजलाशयैः पुण्यैः पद्मिनीखण्डमण्डितैः ॥ ४२.२७॥

सरांसि च मनोज्ञानि प्रसन्नसलिलानि च ।

कुमुदैः पुण्डरीकैश्च तथा नीलोत्पलैः शुभैः ॥ ४२.२८॥

कह्लारैः कमलैश्चापि आचितानि समन्ततः ।

कादम्बैश्चक्रवाकैश्च तथैव जलकुक्कुटैः ॥ ४२.२९॥

कारण्डवैः प्लवैर्हंसैः कूर्मैर्मत्स्यैश्च मद्गुभिः ।

दात्यूहसारसाकीर्णैः कोयष्टिबकशोभितैः ॥ ४२.३०॥