अध्याय 41

लोमहर्षण उवाच ।

श्रुत्वैवं वै मुनिश्रेष्ठाः कथां रुद्रक्रोधोद्भवां पुण्यां व्यासस्य वदतो द्विजाः ॥ ४१.१॥

पार्वत्याश्च तथा रोषं क्रोधं शम्भोश्च दुःसहम् ।

उत्पत्तिं वीरभद्रस्य भद्रकाल्याश्च सम्भवम् ॥ ४१.२॥

दक्षयज्ञविनाशं च वीर्यं शम्भोस्तथाद्भुतम् ।

पुनः प्रसादं देवस्य दक्षस्य सुमहात्मनः ॥ ४१.३॥

यज्ञभागं च रुद्रस्य दक्षस्य च फलं क्रतोः ।

हृष्टा बभूवुः सम्प्रीता विस्मिताश्च पुनः पुनः ॥ ४१.४॥

पप्रच्छुश्च पुनर्व्यासं कथाशेषं तथा द्विजाः ।

पृष्टः प्रोवाच तान् व्यासः क्षेत्रमेकाम्रकं पुनः ॥ ४१.५॥

व्यास उवाच ।

ब्रह्मप्रोक्तां कथां पुण्यां श्रुत्वा तु ऋषिपुंगवाः ।

प्रशशंसुस्तदा हृष्टा रोमाञ्चिततनूरुहाः ॥ ४१.६॥

ऋषय ऊचुः ।

अहो देवस्य माहात्म्यं त्वया शम्भोः प्रकीर्तितम् ।

दक्षस्य च सुरश्रेष्ठ यज्ञविध्वंसनं तथा ॥ ४१.७॥

एकाम्रकं क्षेत्रवरं वक्तुमर्हसि साम्प्रतम् ।

श्रोतुमिच्छामहे ब्रह्मन् परं कौतूहलं हि नः ॥ ४१.८॥

व्यास उवाच ।

तेषां तद् वचनं श्रुत्वा लोकनाथश्चतुर्मुखः ।

प्रोवाच शम्भोस्तत् क्षेत्रं भूतले दुष्कृतच्छदम् ॥ ४१.९॥

ब्रह्मोवाच ।

श‍ृणुध्वं मुनिशार्दूलाः प्रवक्ष्यामि समासतः ।

सर्वपापहरं पुण्यं क्षेत्रं परमदुर्लभम् ॥ ४१.१०॥

लिङ्गकोटिसमायुक्तं वाराणसीसमं शुभम् ।

एकाम्रकेति विख्यातं तीर्थाष्टकसमन्वितम् ॥ ४१.११॥

एकाम्रवृक्षस्तत्रासीत् पुरा कल्पे द्विजोत्तमाः ।

नाम्ना तस्यैव तत् क्षेत्रमेकाम्रकमिति श्रुतम् ॥ ४१.१२॥

हृष्टपुष्टजनाकीर्णं नरनारीसमन्वितम् ।

विद्वांसगण भूयिष्ठं धनधान्यादिसंयुतम् ॥ ४१.१३॥

गृहगोपुरसम्बाधं त्रिकचाद्वारभूषितम् ।

नानावणिक्समाकीर्णं नानारत्नोपशोभितम् ॥ ४१.१४॥

पुराट्टालकसंयुक्तं रथिभिः समलंकृतम् ।

राजहंसनिभैः शुभ्रैः प्रासादैरुपशोभितम् ॥ ४१.१५॥

मार्गगद्वारसंयुक्तं सितप्राकारशोभितम् ।

रक्षितं शस्त्रसंघैश्च परिखाभिरलंकृतम् ॥ ४१.१६॥

सितरक्तैस्तथा पीतैः कृष्णश्यामैश्च वर्णकैः ।

समीरणोद्धताभिश्च पताकाभिरलंकृतम् ॥ ४१.१७॥

नित्योत्सवप्रमुदितं नानावादित्रनिस्वनैः ।

वीणावेणुमृदङ्गैश्च क्षेपणीभिरलंकृतम् ॥ ४१.१८॥

देवतायतनैर्दिव्यैः प्राकारोद्यानमण्डितैः ।

पूजाविचित्ररचितैः सर्वत्र समलंकृतम् ॥ ४१.१९॥

स्त्रियः प्रमुदितास्तत्र दृश्यन्ते तनुमध्यमाः ।

हारैरलंकृतग्रीवाः पद्मपत्त्रायतेक्षणाः ॥ ४१.२०॥

पीनोन्नतकुचाः श्यामाः पूर्णचन्द्रनिभाननाः ।

स्थिरालकाः सुकपोलाः काञ्चीनूपुरनादिताः ॥ ४१.२१॥

सुकेश्यश्चारुजघनाः कर्णान्तायतलोचनाः ।

सर्वलक्षणसम्पन्नाः सर्वाभरणभूषिताः ॥ ४१.२२॥

दिव्यवस्त्रधराः शुभ्राः काश्चित् काञ्चनसंनिभाः ।

हंसवारणगामिन्यः कुचभारावनामिताः ॥ ४१.२३॥

दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गाः कर्णाभरणभूषिताः ।

मदालसाश्च सुश्रोण्यो नित्यं प्रहसिताननाः ॥ ४१.२४॥

ईषद्विस्पष्टदशना बिम्बौष्ठा मधुरस्वराः ।

ताम्बूलरञ्जितमुखा विदग्धाः प्रियदर्शनाः ॥ ४१.२५॥

सुभगाः प्रियवादिन्यो नित्यं यौवनगर्विताः ।

दिव्यवस्त्रधराः सर्वाः सदा चारित्रमण्डिताः ॥ ४१.२६॥

क्रीडन्ति ताः सदा तत्र स्त्रियश्चाप्सरसोपमाः ।

स्वे स्वे गृहे प्रमुदिता दिवा रात्रौ वराननाः ॥ ४१.२७॥

पुरुषास्तत्र दृश्यन्ते रूपयौवनगर्विताः ।

सर्वलक्षणसम्पन्नाः सुमृष्टमणिकुण्डलाः ॥ ४१.२८॥

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्च मुनिसत्तमाः ।

स्वधर्मनिरतास्तत्र निवसन्ति सुधार्मिकाः ॥ ४१.२९॥

अन्याश्च तत्र तिष्ठन्ति वारमुख्याः सुलोचनाः ।

घृताचीमेनकातुल्यास्तथा समतिलोत्तमाः ॥ ४१.३०॥