अध्याय 38

ब्रह्मोवाच ।

प्रविष्टे भवनं देवे सूपविष्टे वरासने ।

स वक्रो मन्मथः क्रूरो देवं वेद्धुमना भवत् ॥ ३८.१॥

तमनाचारसंयुक्तं दुरात्मानं कुलाधमम् ।

लोकान् सर्वान् पीडयन्तं सर्वाङ्गावरणात्मकम् ॥ ३८.२॥

ऋषीणां विघ्नकर्तारं नियमानां व्रतैः सह ।

चक्राह्वयस्य रूपेण रत्या सह समागतम् ॥ ३८.३॥

अथाततायिनं विप्रा वेद्धुकामं सुरेश्वरः ।

नयनेन तृतीयेन सावज्ञं समवैक्षत ॥ ३८.४॥

ततोऽस्य नेत्रजो वह्निर्ज्वालामालासहस्रवान् ।

सहसा रतिभर्तारमदहत् सपरिच्छदम् ॥ ३८.५॥

स दह्यमानः करुणमार्तोऽक्रोशत विस्वरम् ।

प्रसादयंश्च तं देवं पपात धरणीतले ॥ ३८.६॥

अथ सोऽग्निपरीताङ्गो मन्मथो लोकतापनः ।

पपात सहसा मूर्छां क्षणेन समपद्यत ॥ ३८.७॥

पत्नी तु करुणं तस्य विललाप सुदुःखिता ।

देवीं देवं च दुःखार्ता अयाचत् करुणावती ॥ ३८.८॥

तस्याश्च करुणां ज्ञात्वा देवौ तौ करुणात्मकौ ।

ऊचतुस्तां समालोक्य समाश्वास्य च दुःखिताम् ॥ ३८.९॥

उमामहेश्वरावूचतुः ।

दग्ध एव ध्रुवं भद्रे नास्योत्पत्तिरिहेष्यते ।

अशरीरोऽपि ते भद्रे कार्यं सर्वं करिष्यति ॥ ३८.१०॥

यदा तु विष्णुर्भगवान् वसुदेवसुतः शुभे ।

तदा तस्य सुतो यश्च पतिस्ते सम्भविष्यति ॥ ३८.११॥

ब्रह्मोवाच ।

ततः सा तु वरं लब्ध्वा कामपत्नी शुभानना ।

जगामेष्टं तदा देशं प्रीतियुक्ता गतक्लमा ॥ ३८.१२॥

दग्ध्वा कामं ततो विप्राः स तु देवो वृषध्वजः ।

रेमे तत्रोमया सार्धं प्रहृष्टस्तु हिमाचले ॥ ३८.१३॥

कन्दरेषु च रम्येषु पद्मिनीषु गुहासु च ।

निर्झरेषु च रम्येषु कर्णिकारवनेषु च ॥ ३८.१४॥

नदीतीरेषु कान्तेषु किंनराचरितेषु च ।

श‍ृङ्गेषु शैलराजस्य तडागेषु सरःसु च ॥ ३८.१५॥

वनराजिषु रम्यासु नानापक्षिरुतेषु च ।

तीर्थेषु पुण्यतोयेषु मुनीनामाश्रमेषु च ॥ ३८.१६॥

एतेषु पुण्येषु मनोहरेषु ।

देशेषु विद्याधरभूषितेषु ।

गन्धर्वयक्षामरसेवितेषु ।

रेमे स देव्या सहितस्त्रिनेत्रः ॥ ३८.१७॥

देवैः सहेन्द्रैर्मुनियक्षसिद्धैर् ।

गन्धर्वविद्याधरदैत्यमुख्यैः ।

अन्यैश्च सर्वैर्विविधैर्वृतोऽसौ ।

तस्मिन् नगे हर्षमवाप शम्भुः ॥ ३८.१८॥

नृत्यन्ति तत्राप्सरसः सुरेशा ।

गायन्ति गन्धर्वगणाः प्रहृष्टाः ।

दिव्यानि वाद्यान्यथ वादयन्ति ।

केचिद् द्रुतं देववरं स्तुवन्ति ॥ ३८.१९॥

एवं स देवः स्वगणैरुपेतो ।

महाबलैः शक्रयमाग्नितुल्यैः ।

देव्याः प्रियार्थं भगनेत्रहन्ता ।

गिरिं न तत्याज तदा महात्मा ॥ ३८.२०॥

ऋषय ऊचुः ।

देव्याः समं तु भगवांस्तिष्ठंस्तत्र स कामहा ।

अकरोत् किं महादेव एतद् इच्छाम वेदितुम् ॥ ३८.२१॥

ब्रह्मोवाच ।

भगवान् हिमवच्छृङ्गे स हि देव्याः प्रियेच्छया ।

गणेशैर्विविधाकारैर्हासं संजनयन् मुहुः ॥ ३८.२२॥

देवीं बालेन्दुतिलको रमयंश्च रराम च ।

महानुभावैः सर्वज्ञैः कामरूपधरैः शुभैः ॥ ३८.२३॥

अथ देव्याससादैका मातरं परमेश्वरी ।

आसीनां काञ्चने शुभ्र आसने परमाद्भुते ॥ ३८.२४॥

अथ दृष्ट्वा सतीं देवीमागतां सुररूपिणीम् ।

आसनेन महार्हेणऽसम्पादयद् अनिन्दिताम् ।

आसीनां तामथोवाच मेना हिमवतः प्रिया ॥ ३८.२५॥

मेनोवाच ।

चिरस्यागमनं तेऽद्य वद पुत्रि शुभेक्षणे ।

दरिद्रा क्रीडनैस्त्वं हि भर्त्रा क्रीडसि संगता ॥ ३८.२६॥

ये दरिद्रा भवन्ति स्म तथैव च निराश्रयाः ।

उमे त एवं क्रीडन्ति यथा तव पतिः शुभे ॥ ३८.२७॥

ब्रह्मोवाच ।

सैवमुक्ताथ मात्रा तु नातिहृष्टमना भवत् ।

महत्या क्षमया युक्ता न किंचित् तामुवाच ह ।

विसृष्टा च तदा मात्रा गत्वा देवमुवाच ह ॥ ३८.२८॥

पार्वत्युवाच ।

भगवन् देवदेवेश नेह वत्स्यामि भूधरे ।

अन्यं कुरु ममावासं भुवनेषु महाद्युते ॥ ३८.२९॥

देव उवाच ।

सदा त्वमुच्यमाना वै मया वासार्थमीश्वरि ।

अन्यं न रोचितवती वासं वै देवि कर्हिचित् ॥ ३८.३०॥