अध्याय 33

मुनय ऊचुः ।

भूयोऽपि कथयास्माकं कथां सूर्यसमाश्रिताम् ।

न तृप्तिमधिगच्छामः श‍ृण्वन्तस्तां कथां शुभाम् ॥ ३३.१॥

योऽयं दीप्तो महातेजा वह्निराशिसमप्रभः ।

एतद् वेदितुमिच्छामः प्रभावोऽस्य कुतः प्रभो ॥ ३३.२॥

ब्रह्मोवाच ।

तमोभूतेषु लोकेषु नष्टे स्थावरजङ्गमे ।

प्रकृतेर्गुणहेतुस्तु पूर्वं बुद्धिरजायत ॥ ३३.३॥

अहंकारस्ततो जातो महाभूतप्रवर्तकः ।

वाय्वग्निरापः खं भूमिस्ततस्त्वण्डमजायत ॥ ३३.४॥

तस्मिन्न् अण्डे त्विमे लोकाः सप्त चैव प्रतिष्ठिताः ।

पृथिवी सप्तभिर्द्वीपैः समुद्रैश्चैव सप्तभिः ॥ ३३.५॥

तत्रैवावस्थितो ह्यासीद् अहं विष्णुर्महेश्वरः ।

विमूढास्तामसाः सर्वे प्रध्यायन्ति तमीश्वरम् ॥ ३३.६॥

ततो वै सुमहातेजाः प्रादुर्भूतस्तमोनुदः ।

ध्यानयोगेन चास्माभिर्विज्ञातः सविता तदा ॥ ३३.७॥

ज्ञात्वा च परमात्मानं सर्व एव पृथक् पृथक् ।

दिव्याभिः स्तुतिभिर्देवः स्तुतोऽस्माभिस्तदेश्वरः ॥ ३३.८॥

आदिदेवोऽसि देवानामैश्वर्याच्च त्वमीश्वरः ।

आदिकर्तासि भूतानां देवदेवो दिवाकरः ॥ ३३.९॥

जीवनः सर्वभूतानां देवगन्धर्वरक्षसाम् ।

मुनिकिंनरसिद्धानां तथैवोरगपक्षिणाम् ॥ ३३.१०॥

त्वं ब्रह्मा त्वं महादेवस्त्वं विष्णुस्त्वं प्रजापतिः ।

वायुरिन्द्रश्च सोमश्च विवस्वान् वरुणस्तथा ॥ ३३.११॥

त्वं कालः सृष्टिकर्ता च हर्ता भर्ता तथा प्रभुः ।

सरितः सागराः शैला विद्युदिन्द्रधनूंषि च ॥ ३३.१२॥

प्रलयः प्रभवश्चैव व्यक्ताव्यक्तः सनातनः ।

ईश्वरात् परतो विद्या विद्यायाः परतः शिवः ॥ ३३.१३॥

शिवात् परतरो देवस्त्वमेव परमेश्वरः ।

सर्वतःपाणिपादान्तः सर्वतोक्षिशिरोमुखः ॥ ३३.१४॥

सहस्रांशुः सहस्रास्यः सहस्रचरणेक्षणः ।

भूतादिर्भूर्भुवः स्वश्च महः सत्यं तपो जनः ॥ ३३.१५॥

प्रदीप्तं दीपनं दिव्यं सर्वलोकप्रकाशकम् ।

दुर्निरीक्षं सुरेन्द्राणां यद् रूपं तस्य ते नमः ॥ ३३.१६॥

सुरसिद्धगणैर्जुष्टं भृग्वत्रिपुलहादिभिः ।

स्तुतं परममव्यक्तं यद् रूपं तस्य ते नमः ॥ ३३.१७॥

वेद्यं वेदविदां नित्यं सर्वज्ञानसमन्वितम् ।

सर्वदेवातिदेवस्य यद् रूपं तस्य ते नमः ॥ ३३.१८॥

विश्वकृद् विश्वभूतं च वैश्वानरसुरार्चितम् ।

विश्वस्थितमचिन्त्यं च यद् रूपं तस्य ते नमः ॥ ३३.१९॥

परं यज्ञात् परं वेदात् परं लोकात् परं दिवः ।

परमात्मेत्यभिख्यातं यद् रूपं तस्य ते नमः ॥ ३३.२०॥

अविज्ञेयमनालक्ष्यमध्यानगतमव्ययम् ।

अनादिनिधनं चैव यद् रूपं तस्य ते नमः ॥ ३३.२१॥

नमो नमः कारणकारणाय ।

नमो नमः पापविमोचनाय ।

नमो नमस्ते दितिजार्दनाय ।

नमो नमो रोगविमोचनाय ॥ ३३.२२॥

नमो नमः सर्ववरप्रदाय ।

नमो नमः सर्वसुखप्रदाय ।

नमो नमः सर्वधनप्रदाय ।

नमो नमः सर्वमतिप्रदाय ॥ ३३.२३॥

स्तुतः स भगवान् एवं तैजसं रूपमास्थितः ।

उवाच वाचा कल्याण्या को वरो वः प्रदीयताम् ॥ ३३.२४॥

देवा ऊचुः ।

तवातितैजसं रूपं न कश्चित् सोढुमुत्सहेत् ।

सहनीयं तद् भवतु हिताय जगतः प्रभो ॥ ३३.२५॥

एवमस्त्विति सोऽप्युक्त्वा भगवान् आदिकृत् प्रभुः ।

लोकानां कार्यसिद्ध्यर्थं घर्मवर्षहिमप्रदः ॥ ३३.२६॥

ततः सांख्याश्च योगाश्च ये चान्ये मोक्षकाङ्क्षिणः ।

ध्यायन्ति ध्यायिनो देवं हृदयस्थं दिवाकरम् ॥ ३३.२७॥

सर्वलक्षणहीनोऽपि युक्तो वा सर्वपातकैः ।

सर्वं च तरते पापं देवमर्कं समाश्रितः ॥ ३३.२८॥

अग्निहोत्रं च वेदाश्च यज्ञाश्च बहुदक्षिणाः ।

भानोर्भक्तिनमस्कार+ ।

कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ ३३.२९॥

तीर्थानां परमं तीर्थं मङ्गलानां च मङ्गलम् ।

पवित्रं च पवित्राणां प्रपद्यन्ते दिवाकरम् ॥ ३३.३०॥