Brahma Purana

अध्याय 245

Containing 53 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 1

वसिष्ठ उवाच ।

अप्रबुद्धमथाव्यक्तमिमं गुणनिधिं सदा ।

गुणानां धार्यतां तत्त्वं सृजत्याक्षिपते तथा ॥ २४५.१॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 2

अजो हि क्रीडया भूप विक्रियां प्राप्त इत्युत ।

आत्मानं बहुधा कृत्वा नानेव प्रतिचक्षते ॥ २४५.२॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 3

एतद् एवं विकुर्वाणो बुध्यमानो न बुध्यते ।

गुणान् आचरते ह्येष सृजत्याक्षिपते तथा ॥ २४५.३॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 4

अव्यक्तबोधनाच्चैव बुध्यमानं वदन्त्यपि ।

न त्वेवं बुध्यतेऽव्यक्तं सगुणं तात निर्गुणम् ॥ २४५.४॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 5

कदाचित् त्वेव खल्वेतत् तद् आहुः प्रतिबुद्धकम् ।

बुध्यते यदि चाव्यक्तमेतद् वै पञ्चविंशकम् ॥ २४५.५॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 6

बुध्यमानो भवत्येष ममात्मक इति श्रुतः ।

अन्योन्यप्रतिबुद्धेन वदन्त्यव्यक्तमच्युतम् ॥ २४५.६॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 7

अव्यक्तबोधनाच्चैव बुध्यमानं वदन्त्युत ।

पञ्चविंशं महात्मानं न चासावपि बुध्यते ॥ २४५.७॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 8

षड्विंशं विमलं बुद्धमप्रमेयं सनातनम् ।

सततं पञ्चविंशं तु चतुर्विंशं विबुध्यते ॥ २४५.८॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 9

दृश्यादृश्ये ह्यनुगत+ ।

तत्स्वभावे महाद्युते ।

अव्यक्तं चैव तद् ब्रह्म बुध्यते तात केवलम् ॥ २४५.९॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 10

पञ्चविंशं चतुर्विंशमात्मानमनुपश्यति ।

बुध्यमानो यदात्मानमन्योऽहमिति मन्यते ॥ २४५.१०॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 11

तदा प्रकृतिमान् एष भवत्यव्यक्तलोचनः ।

बुध्यते च परां बुद्धिं विशुद्धाममलां यथा ॥ २४५.११॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 12

षड्विंशं राजशार्दूल तदा बुद्धः कृतो व्रजेत् ।

ततस्त्यजति सोऽव्यक्तं सर्गप्रलयधर्मिणम् ॥ २४५.१२॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 13

निर्गुणां प्रकृतिं वेद गुणयुक्तामचेतनाम् ।

ततः केवलधर्मासौ भवत्यव्यक्तदर्शनात् ॥ २४५.१३॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 14

केवलेन समागम्य विमुक्तात्मानमाप्नुयात् ।

एतत् तु तत्त्वमित्याहुर्निस्तत्त्वमजरामरम् ॥ २४५.१४॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 15

तत्त्वसंश्रवणाद् एव तत्त्वज्ञो जायते नृप ।

पञ्चविंशतितत्त्वानि प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ २४५.१५॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 16

न चैव तत्त्ववांस्तात संसारेषु निमज्जति ।

एषामुपैति तत्त्वं हि क्षिप्रं बुध्यस्व लक्षणम् ॥ २४५.१६॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 17

षड्विंशोऽयमिति प्राज्ञो गृह्यमाणोऽजरामरः ।

केवलेन बलेनैव समतां यात्यसंशयम् ॥ २४५.१७॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 18

षड्विंशेन प्रबुद्धेन बुध्यमानोऽप्यबुद्धिमान् ।

एतन् नानात्वमित्युक्तं सांख्यश्रुतिनिदर्शनात् ॥ २४५.१८॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 19

चेतनेन समेतस्य पञ्चविंशतिकस्य ह ।

एकत्वं वै भवेत् तस्य यदा बुद्ध्यानुबुध्यते ॥ २४५.१९॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 20

बुध्यमानेन बुद्धेन समतां याति मैथिल ।

सङ्गधर्मा भवत्येष निःसङ्गात्मा नराधिप ॥ २४५.२०॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 21

निःसङ्गात्मानमासाद्य षड्विंशं कर्मजं विदुः ।

विभुस्त्यजति चाव्यक्तं यदा त्वेतद् विबुध्यते ॥ २४५.२१॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 22

चतुर्विंशमगाधं च षड्विंशस्य प्रबोधनात् ।

एष ह्यप्रतिबुद्धश्च बुध्यमानस्तु तेऽनघ ॥ २४५.२२॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 23

उक्तो बुद्धश्च तत्त्वेन यथाश्रुतिनिदर्शनात् ।

मशकोदुम्बरे यद्वद् अन्यत्वं तद्वद् एतयोः ॥ २४५.२३॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 24

मत्स्योदके यथा तद्वद् अन्यत्वमुपलभ्यते ।

एवमेव च गन्तव्यं नानात्वैकत्वमेतयोः ॥ २४५.२४॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 25

एतावन् मोक्ष इत्युक्तो ज्ञानविज्ञानसंज्ञितः ।

पञ्चविंशतिकस्याशु योऽयं देहे प्रवर्तते ॥ २४५.२५॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 26

एष मोक्षयितव्यैति प्राहुरव्यक्तगोचरात् ।

सोऽयमेवं विमुच्येत नान्यथेति विनिश्चयः ॥ २४५.२६॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 27

परश्च परधर्मा च भवत्येव समेत्य वै ।

विशुद्धधर्मा शुद्धेन नाशुद्धेन च बुद्धिमान् ॥ २४५.२७॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 28

विमुक्तधर्मा बुद्धेन समेत्य पुरुषर्षभ ।

वियोगधर्मिणा चैव विमुक्तात्मा भवत्यथ ॥ २४५.२८॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 29

विमोक्षिणा विमोक्षश्च समेत्येह तथा भवेत् ।

शुचिकर्मा शुचिश्चैव भवत्यमितबुद्धिमान् ॥ २४५.२९॥

Brahma Purana

अध्याय 245, Verse 30

विमलात्मा च भवति समेत्य विमलात्मना ।

केवलात्मा तथा चैव केवलेन समेत्य वै ।

स्वतन्त्रश्च स्वतन्त्रेण स्वतन्त्रत्वमवाप्यते ॥ २४५.३०॥