Brahma Purana

अध्याय 234

Containing 75 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 1

व्यास उवाच ।

आध्यात्मिकादि भो विप्रा ज्ञात्वा तापत्रयं बुधः ।

उत्पन्नज्ञानवैराग्यः प्राप्नोत्यात्यन्तिकं लयम् ॥ २३४.१॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 2

आध्यात्मिकोऽपि द्विविधः शारीरो मानसस्तथा ।

शारीरो बहुभिर्भेदैर्भिद्यते श्रूयतां च सः ॥ २३४.२॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 3

शिरोरोगप्रतिश्याय+ ।

ज्वरशूलभगंदरैः ।

गुल्मार्शःश्वयथुश्वास+ ॅह्छर्द्यादिभिरनेकधा ॥ २३४.३॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 4

तथाक्षिरोगातीसार+ ।

कुष्ठाङ्गामयसंज्ञकैः ।

भिद्यते देहजस्तापो मानसं श्रोतुमर्हथ ॥ २३४.४॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 5

कामक्रोधभयद्वेष+ ।

लोभमोहविषादजः ।

शोकासूयावमानेर्ष्या+ ंआत्सर्याभिभवस्तथा ॥ २३४.५॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 6

मानसोऽपि द्विजश्रेष्ठास्तापो भवति नैकधा ।

इत्येवमादिभिर्भेदैस्तापो ह्याध्यात्मिकः स्मृतः ॥ २३४.६॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 7

मृगपक्षिमनुष्याद्यैः पिशाचोरगराक्षसैः ।

सरीसृपाद्यैश्च नृणां जन्यते चाधिभौतिकः ॥ २३४.७॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 8

शीतोष्णवातवर्षाम्बु+ ।

वैद्युतादिसमुद्भवः ।

तापो द्विजवरश्रेष्ठाः कथ्यते चाधिदैविकः ॥ २३४.८॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 9

गर्भजन्मजराज्ञान+ ंऋत्युनारकजं तथा ।

दुःखं सहस्रशो भेदैर्भिद्यते मुनिसत्तमाः ॥ २३४.९॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 10

सुकुमारतनुर्गर्भे जन्तुर्बहुमलावृते ।

उल्बसंवेष्टितो भग्न+ ।

पृष्ठग्रीवास्थिसंहतिः ॥ २३४.१०॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 11

अत्यम्लकटुतीक्ष्णोष्ण+ ।

लवणैर्मातृभोजनैः ।

अतितापिभिरत्यर्थं बाध्यमानोऽतिवेदनः ॥ २३४.११॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 12

प्रसारणाकुञ्चनादौ नागानां प्रभुरात्मनः ।

शकृन्मूत्रमहापङ्क+ ।

शायी सर्वत्र पीडितः ॥ २३४.१२॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 13

निरुच्छ्वासः सचैतन्यः स्मरञ् जन्मशतान्यथ ।

आस्ते गर्भेऽतिदुःखेन निजकर्मनिबन्धनः ॥ २३४.१३॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 14

जायमानः पुरीषासृङ्+ ंऊत्रशुक्राविलाननः ।

प्राजापत्येन वातेन पीड्यमानास्थिबन्धनः ॥ २३४.१४॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 15

अधोमुखस्तैः क्रियते प्रबलैः सूतिमारुतैः ।

क्लेशैर्निष्क्रान्तिमाप्नोति जठरान् मातुरातुरः ॥ २३४.१५॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 16

मूर्छामवाप्य महतीं संस्पृष्टो बाह्यवायुना ।

विज्ञानभ्रंशमाप्नोति जातस्तु मुनिसत्तमाः ॥ २३४.१६॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 17

कण्टकैरिव तुन्नाङ्गः क्रकचैरिव दारितः ।

पूतिव्रणान् निपतितो धरण्यां क्रिमिको यथा ॥ २३४.१७॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 18

कण्डूयनेऽपि चाशक्तः परिवर्तेऽप्यनीश्वरः ।

स्तनपानादिकाहारमवाप्नोति परेच्छया ॥ २३४.१८॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 19

अशुचिस्रस्तरे सुप्तः कीटदंशादिभिस्तथा ।

भक्ष्यमाणोऽपि नैवैषां समर्थो विनिवारणे ॥ २३४.१९॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 20

जन्मदुःखान्यनेकानि जन्मनोऽनन्तराणि च ।

बालभावे यदाप्नोति आधिभूतादिकानि च ॥ २३४.२०॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 21

अज्ञानतमसा छन्नो मूढान्तःकरणो नरः ।

न जानाति कुतः कोऽहं कुत्र गन्ता किमात्मकः ॥ २३४.२१॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 22

केन बन्धेन बद्धोऽहं कारणं किमकारणम् ।

किं कार्यं किमकार्यं वा किं वाच्यं किं न चोच्यते ॥ २३४.२२॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 23

को धर्मः कश्च वाधर्मः कस्मिन् वर्तेत वै कथम् ।

किं कर्तव्यमकर्तव्यं किं वा किं गुणदोषवत् ॥ २३४.२३॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 24

एवं पशुसमैर्मूढैरज्ञानप्रभवं महत् ।

अवाप्यते नरैर्दुःखं शिश्नोदरपरायणैः ॥ २३४.२४॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 25

अज्ञानं तामसो भावः कार्यारम्भप्रवृत्तयः ।

अज्ञानिनां प्रवर्तन्ते कर्मलोपस्ततो द्विजाः ॥ २३४.२५॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 26

नरकं कर्मणां लोपात् फलमाहुर्महर्षयः ।

तस्माद् अज्ञानिनां दुःखमिह चामुत्र चोत्तमम् ॥ २३४.२६॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 27

जराजर्जरदेहश्च शिथिलावयवः पुमान् ।

विचलच्छीर्णदशनो वलिस्नायुशिरावृतः ॥ २३४.२७॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 28

दूरप्रनष्टनयनो व्योमान्तर्गततारकः ।

नासाविवरनिर्यात+ ।

रोमपुञ्जश्चलद्वपुः ॥ २३४.२८॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 29

प्रकटीभूतसर्वास्थिर्नतपृष्ठास्थिसंहतिः ।

उत्सन्नजठराग्नित्वाद् अल्पाहारोऽल्पचेष्टितः ॥ २३४.२९॥

Brahma Purana

अध्याय 234, Verse 30

कृच्छ्रचङ्क्रमणोत्थान+ ।

शयनासनचेष्टितः ।

मन्दीभवच्छ्रोत्रनेत्र+ ।

गलल्लालाविलाननः ॥ २३४.३०॥