अध्याय 216

मुनय ऊचुः ।

अहोऽतिदुःखं घोरं च यममार्गे त्वयोदितम् ।

नरकाणि च घोराणि द्वारं याम्यं च सत्तम ॥ २१६.१॥

अस्त्युपायो न वा ब्रह्मन् यममार्गेऽतिभीषणे ।

ब्रूहि येन नरा यान्ति सुखेन यमसादनम् ॥ २१६.२॥

व्यास उवाच ।

इह ये धर्मसंयुक्तास्त्वहिंसानिरता नराः ।

गुरुशुश्रूषणे युक्ता देवब्राह्मणपूजकाः ॥ २१६.३॥

यस्मिन् मनुष्यलोकास्ते सभार्याः ससुतास्तथा ।

तमध्वानं च गच्छन्ति यथा तत् कथयामि वः ॥ २१६.४॥

विमानैर्विविधैर्दिव्यैः काञ्चनध्वजशोभितैः ।

धर्मराजपुरं यान्ति सेवमानाप्सरोगणैः ॥ २१६.५॥

ब्राह्मणेभ्यस्तु दानानि नानारूपाणि भक्तितः ।

ये प्रयच्छन्ति ते यान्ति सुखेनैव महापथे ॥ २१६.६॥

अन्नं ये तु प्रयच्छन्ति ब्राह्मणेभ्यः सुसंकृतम् ।

श्रोत्रियेभ्यो विशेषेण भक्त्या परमया युताः ॥ २१६.७॥

तरुणीभिर्वरस्त्रीभिः सेव्यमानाः प्रयत्नतः ।

धर्मराजपुरं यान्ति विमानैरभ्यलंकृतैः ॥ २१६.८॥

ये च सत्यं प्रभाषन्ते बहिरन्तश्च निर्मलाः ।

तेऽपि यान्त्यमरप्रख्या विमानैर्यममन्दिरम् ॥ २१६.९॥

गोदानानि पवित्राणि विष्णुमुद्दिश्य साधुषु ।

ये प्रयच्छन्ति धर्मज्ञाः कृशेषु कृशवृत्तिषु ॥ २१६.१०॥

ते यान्ति दिव्यवर्णाभैर्विमानैर्मणिचित्रितैः ।

धर्मराजपुरं श्रीमान् सेव्यमानाप्सरोगणैः ॥ २१६.११॥

उपानद्युगलं छत्त्रं शय्यासनमथापि वा ।

ये प्रयच्छन्ति वस्त्राणि तथैवाभरणानि च ॥ २१६.१२॥

ते यान्त्यश्वै रथैश्चैव कुञ्जरैश्चाप्यलंकृताः ।

धर्मराजपुरं दिव्यं छत्त्रैः सौवर्णराजतैः ॥ २१६.१३॥

ये च भक्त्या प्रयच्छन्ति गुडपानकमर्चितम् ।

ओदनं च द्विजाग्र्येभ्यो विशुद्धेनान्तरात्मना ॥ २१६.१४॥

ते यान्ति काञ्चनैर्यानैर्विविधैस्तु यमालयम् ।

वरस्त्रीभिर्यथाकामं सेव्यमानाः पुनः पुनः ॥ २१६.१५॥

ये च क्षीरं प्रयच्छन्ति घृतं दधि गुडं मधु ।

ब्राह्मणेभ्यः प्रयत्नेन शुद्ध्योपेतं सुसंस्कृतम् ॥ २१६.१६॥

चक्रवाकप्रयुक्तैश्च विमानैस्तु हिरण्मयैः ।

यान्ति गन्धर्ववादित्रैः सेव्यमाना यमालयम् ॥ २१६.१७॥

ये फलानि प्रयच्छन्ति पुष्पाणि सुरभीणि च ।

हंसयुक्तैर्विमानैस्तु यान्ति धर्मपुरं नराः ॥ २१६.१८॥

ये तिलांस्तिलधेनुं च घृतधेनुमथापि वा ।

श्रोत्रियेभ्यः प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यः श्रद्धयान्विताः ॥ २१६.१९॥

सोममण्डलसंकाशैर्यानैस्ते यान्ति निर्मलैः ।

गन्धर्वैरुपगीयन्ते पुरे वैवस्वतस्य ते ॥ २१६.२०॥

येषां वाप्यश्च कूपाश्च तडागानि सरांसि च ।

दीर्घिकाः पुष्करिण्यश्च शीतलाश्च जलाशयाः ॥ २१६.२१॥

यानैस्ते हेमचन्द्राभैर्दिव्यघण्टानिनादितैः ।

व्यजनैस्तालवृन्तैश्च वीज्यमाना महाप्रभाः ॥ २१६.२२॥

येषां देवकुलान्यत्र चित्राण्यायतनानि च ।

रत्नैः प्रस्फुरमाणानि मनोज्ञानि शुभानि च ॥ २१६.२३॥

ते यान्ति लोकपालैस्तु विमानैर्वातरंहसैः ।

धर्मराजपुरं दिव्यं नानाजनसमाकुलम् ॥ २१६.२४॥

पानीयं ये प्रयच्छन्ति सर्वप्राण्युपजीवितम् ।

ते वितृष्णाः सुखं यान्ति विमानैस्तं महापथम् ॥ २१६.२५॥

काष्ठपादुकयानानि पीठकान्यासनानि च ।

यैर्दत्तानि द्विजातिभ्यस्तेऽध्वानं यान्ति वै सुखम् ॥ २१६.२६॥

सौवर्णमणिपीठेषु पादौ कृत्वोत्तमेषु च ।

ते प्रयान्ति विमानैस्तु अप्सरोगणमण्डितैः ॥ २१६.२७॥

आरामाणि विचित्राणि पुष्पाढ्यानीह मानवाः ।

रोपयन्ति फलाढ्यानि नराणामुपकारिणः ॥ २१६.२८॥

वृक्षच्छायासु रम्यासु शीतलासु स्वलंकृताः ।

वरस्त्रीगीतवाद्यैश्च सेव्यमाना व्रजन्ति ते ॥ २१६.२९॥

सुवर्णं रजतं वापि विद्रुमं मौक्तिकं तथा ।

ये प्रयच्छन्ति ते यान्ति विमानैः कनकोज्ज्वलैः ॥ २१६.३०॥