अध्याय 212

व्यास उवाच ।

अर्जुनोऽपि तदान्विष्य कृष्णरामकलेवरे ।

संस्कारं लम्भयामास तथान्येषामनुक्रमात् ॥ २१२.१॥

अष्टौ महिष्यः कथिता रुक्मिणीप्रमुखास्तु याः ।

उपगृह्य हरेर्देहं विविशुस्ता हुताशनम् ॥ २१२.२॥

रेवती चैव रामस्य देहमाश्लिष्य सत्तमाः ।

विवेश ज्वलितं वह्निं तत्सङ्गाह्लादशीतलम् ॥ २१२.३॥

उग्रसेनस्तु तच्छ्रुत्वा तथैवानकदुन्दुभिः ।

देवकी रोहिणी चैव विविशुर्जातवेदसम् ॥ २१२.४॥

ततोऽर्जुनः प्रेतकार्यं कृत्वा तेषां यथाविधि ।

निश्चक्राम जनं सर्वं गृहीत्वा वज्रमेव च ॥ २१२.५॥

द्वारवत्या विनिष्क्रान्ताः कृष्णपत्न्यः सहस्रशः ।

वज्रं जनं च कौन्तेयः पालयञ् शनकैर्ययौ ॥ २१२.६॥

सभा सुधर्मा कृष्णेन मर्त्यलोके समाहृता ।

स्वर्गं जगाम भो विप्राः पारिजातश्च पादपः ॥ २१२.७॥

यस्मिन् दिने हरिर्यातो दिवं संत्यज्य मेदिनीम् ।

तस्मिन् दिनेऽवतीर्णोऽयं कालकायः कलिः किल ॥ २१२.८॥

प्लावयामास तां शून्यां द्वारकां च महोदधिः ।

यदुश्रेष्ठगृहं त्वेकं नाप्लावयत सागरः ॥ २१२.९॥

नातिक्रामति भो विप्रास्तद् अद्यापि महोदधिः ।

नित्यं संनिहितस्तत्र भगवान् केशवो यतः ॥ २१२.१०॥

तद् अतीव महापुण्यं सर्वपातकनाशनम् ।

विष्णुक्रीडान्वितं स्थानं दृष्ट्वा पापात् प्रमुच्यते ॥ २१२.११॥

पार्थः पञ्चनदे देशे बहुधान्यधनान्विते ।

चकार वासं सर्वस्य जनस्य मुनिसत्तमाः ॥ २१२.१२॥

ततो लोभः समभवत् पार्थेनैकेन धन्विना ।

दृष्ट्वा स्त्रियो नीयमाना दस्यूनां निहतेश्वराः ॥ २१२.१३॥

ततस्ते पापकर्माणो लोभोपहतचेतसः ।

आभीरा मन्त्रयामासुः समेत्यात्यन्तदुर्मदाः ॥ २१२.१४॥

आभीरा ऊचुः ।

अयमेकोऽर्जुनो धन्वी स्त्रीजनं निहतेश्वरम् ।

नयत्यस्मान् अतिक्रम्य धिग् एतत् क्रियतां बलम् ॥ २१२.१५॥

हत्वा गर्वसमारूढो भीष्मद्रोणजयद्रथान् ।

कर्णादींश्च न जानाति बलं ग्रामनिवासिनाम् ॥ २१२.१६॥

बलज्येष्ठान् नरान् अन्यान् ग्राम्यांश्चैव विशेषतः ।

सर्वान् एवावजानाति किं वो बहुभिरुत्तरैः ॥ २१२.१७॥

व्यास उवाच ।

ततो यष्टिप्रहरणा दस्यवो लोष्टहारिणः ।

सहस्रशोऽभ्यधावन्त तं जनं निहतेश्वरम् ।

ततो निवृत्तः कौन्तेयः प्राहाभीरान् हसन्न् इव ॥ २१२.१८॥

अर्जुन उवाच ।

निवर्तध्वमधर्मज्ञा यदीतो न मुमूर्षवः ॥ २१२.१९॥

व्यास उवाच ।

अवज्ञाय वचस्तस्य जगृहुस्ते तदा धनम् ।

स्त्रीजनं चापि कौन्तेयाद् विष्वक्सेनपरिग्रहम् ॥ २१२.२०॥

ततोऽर्जुनो धनुर्दिव्यं गाण्डीवमजरं युधि ।

आरोपयितुमारेभे न शशाक स वीर्यवान् ॥ २१२.२१॥

चकार सज्जं कृच्छ्रात् तु तद् अभूच्छिथिलं पुनः ।

न सस्मार तथास्त्राणि चिन्तयन्न् अपि पाण्डवः ॥ २१२.२२॥

शरान् मुमोच चैतेषु पार्थः शेषान् स हर्षितः ।

न भेदं ते परं चक्रुरस्ता गाण्डीवधन्वना ॥ २१२.२३॥

वह्निना चाक्षया दत्ताः शरास्तेऽपि क्षयं ययुः ।

युध्यतः सह गोपालैरर्जुनस्याभवत् क्षयः ॥ २१२.२४॥

अचिन्तयत् तु कौन्तेयः कृष्णस्यैव हि तद् बलम् ।

यन् मया शरसंघातैः सबला भूभृतो जिताः ॥ २१२.२५॥

मिषतः पाण्डुपुत्रस्य ततस्ताः प्रमदोत्तमाः ।

अपाकृष्यन्त चाभीरैः कामाच्चान्याः प्रवव्रजुः ॥ २१२.२६॥

ततः शरेषु क्षीणेषु धनुष्कोट्या धनंजयः ।

जघान दस्यूंस्ते चास्य प्रहाराञ् जहसुर्द्विजाः ॥ २१२.२७॥

पश्यतस्त्वेव पार्थस्य वृष्ण्यन्धकवरस्त्रियः ।

जग्मुरादाय ते म्लेच्छाः समन्तान् मुनिसत्तमाः ॥ २१२.२८॥

ततः स दुःखितो जिष्णुः कष्टं कष्टमिति ब्रुवन् ।

अहो भगवता तेन मुक्तोऽस्मीति रुरोद वै ॥ २१२.२९॥

अर्जुन उवाच ।

तद् धनुस्तानि चास्त्राणि स रथस्ते च वाजिनः ।

सर्वमेकपदे नष्टं दानमश्रोत्रिये यथा ॥ २१२.३०॥