Brahma Purana

अध्याय 20

Containing 99 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 1

लोमहर्षण उवाच ।

क्षारोदेन यथा द्वीपो जम्बूसंज्ञोऽभिवेष्टितः ।

संवेष्ट्य क्षारमुदधिं प्लक्षद्वीपस्तथा स्थितः ॥ २०.१॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 2

जम्बूद्वीपस्य विस्तारः शतसाहस्रसम्मितः ।

स एव द्विगुणो विप्राः प्लक्षद्वीपेऽप्युदाहृतः ॥ २०.२॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 3

सप्त मेधातिथेः पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरस्य वै ।

श्रेष्ठः शान्तभयो नाम शिशिरस्तदनन्तरम् ॥ २०.३॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 4

सुखोदयस्तथानन्दः शिवः क्षेमक एव च ।

ध्रुवश्च सप्तमस्तेषां प्लक्षद्वीपेश्वरा हि ते ॥ २०.४॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 5

पूर्वं शान्तभयं वर्षं शिशिरं सुखदं तथा ।

आनन्दं च शिवं चैव क्षेमकं ध्रुवमेव च ॥ २०.५॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 6

मर्यादाकारकास्तेषां तथान्ये वर्षपर्वताः ।

सप्तैव तेषां नामानि श‍ृणुध्वं मुनिसत्तमाः ॥ २०.६॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 7

गोमेदश्चैव चन्द्रश्च नारदो दन्दुभिस्तथा ।

सोमकः सुमनाः शैलो वैभ्राजश्चैव सप्तमः ॥ २०.७॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 8

वर्षाचलेषु रम्येषु वर्षेष्वेतेषु चानघाः ।

वसन्ति देवगन्धर्व+ ।

सहिताः सहितं प्रजाः ॥ २०.८॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 9

तेषु पुण्या जनपदा वीरा न म्रियते जनः ।

नाधयो व्याधयो वापि सर्वकालसुखं हि तत् ॥ २०.९॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 10

तेषां नद्यश्च सप्तैव वर्षाणां तु समुद्रगाः ।

नामतस्ताः प्रवक्ष्यामि श्रुताः पापं हरन्ति याः ॥ २०.१०॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 11

अनुतप्ता शिखा चैव विप्राशा त्रिदिवा क्रमुः ।

अमृता सुकृता चैव सप्तैतास्तत्र निम्नगाः ॥ २०.११॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 12

एते शैलास्तथा नद्यः प्रधानाः कथिता द्विजाः ।

क्षुद्रनद्यस्तथा शैलास्तत्र सन्ति सहस्रशः ॥ २०.१२॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 13

ताः पिबन्ति सदा हृष्टा नदीर्जनपदास्तु ते ।

अवसर्पिणी नदी तेषां न चैवोत्सर्पिणी द्विजाः ॥ २०.१३॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 14

न तेष्वस्ति युगावस्था तेषु स्थानेषु सप्तसु ।

त्रेतायुगसमः कालः सर्वदैव द्विजोत्तमाः ॥ २०.१४॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 15

प्लक्षद्वीपादिके विप्राः शाकद्वीपान्तिकेषु वै ।

पञ्चवर्षसहस्राणि जना जीवन्त्यनामयाः ॥ २०.१५॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 16

धर्मश्चतुर्विधस्तेषु वर्णाश्रमविभागजः ।

वर्णाश्च तत्र चत्वारस्तान् बुधाः प्रवदामि वः ॥ २०.१६॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 17

आर्यकाः कुरवश्चैव विविश्वा भाविनश्च ये ।

विप्रक्षत्रियवैश्यास्ते शूद्राश्च मुनिसत्तमाः ॥ २०.१७॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 18

जम्बूवृक्षप्रमाणस्तु तन्मध्ये सुमहातरुः ।

प्लक्षस्तन्नामसंज्ञोऽयं प्लक्षद्वीपो द्विजोत्तमाः ॥ २०.१८॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 19

इज्यते तत्र भगवांस्तैर्वर्णैरार्यकादिभिः ।

सोमरूपी जगत्स्रष्टा सर्वः सर्वेश्वरो हरिः ॥ २०.१९॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 20

प्लक्षद्वीपप्रमाणेन प्लक्षद्वीपः समावृतः ।

तथैवेक्षुरसोदेन परिवेषानुकारिणा ॥ २०.२०॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 21

इत्येतद् वो मुनिश्रेष्ठाः प्लक्षद्वीप उदाहृतः ।

संक्षेपेण मया भूयः शाल्मलं तं निबोधत ॥ २०.२१॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 22

शाल्मलस्येश्वरो वीरो वपुष्मांस्तत्सुता द्विजाः ।

तेषां तु नाम संज्ञानि सप्तवर्षाणि तानि वै ॥ २०.२२॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 23

श्वेतोऽथ हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा ।

वैद्युतो मानसश्चैव सुप्रभश्च द्विजोत्तमाः ॥ २०.२३॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 24

शाल्मनश्च समुद्रोऽसौ द्वीपेनेक्षुरसोदकः ।

विस्ताराद् द्विगुणेनाथ सर्वतः संवृतः स्थितः ॥ २०.२४॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 25

तत्रापि पर्वताः सप्त विज्ञेया रत्नयोनयः ।

वर्षाभिव्यञ्जकास्ते तु तथा सप्तैव निम्नगाः ॥ २०.२५॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 26

कुमुदश्चोन्नतश्चैव तृतीयस्तु बलाहकः ।

द्रोणो यत्र महौषध्यः स चतुर्थो महीधरः ॥ २०.२६॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 27

कङ्कस्तु पञ्चमः षष्ठो महिषः सप्तमस्तथा ।

ककुद्मान् पर्वतवरः सरिन्नामान्यतो द्विजाः ॥ २०.२७॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 28

श्रोणी तोया वितृष्णा च चन्द्रा शुक्रा विमोचनी ।

निवृत्तिः सप्तमी तासां स्मृतास्ताः पापशान्तिदाः ॥ २०.२८॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 29

श्वेतं च लोहितं चैव जीमूतं हरितं तथा ।

वैद्युतं मानसं चैव सुप्रभं नाम सप्तमम् ॥ २०.२९॥

Brahma Purana

अध्याय 20, Verse 30

सप्तैतानि तु वर्षाणि चातुर्वर्ण्ययुतानि च ।

वर्णाश्च शाल्मले ये च वसन्त्येषु द्विजोत्तमाः ॥ २०.३०॥