अध्याय 193

व्यास उवाच ।

राजमार्गे ततः कृष्णः सानुलेपनभाजनाम् ।

ददर्श कुब्जामायान्तीं नवयौवनगोचराम् ॥ १९३.१॥

तामाह ललितं कृष्णः कस्येदमनुलेपनम् ।

भवत्या नीयते सत्यं वदेन्दीवरलोचने ॥ १९३.२॥

सकामेनैव सा प्रोक्ता सानुरागा हरिं प्रति ।

प्राह सा ललितं कुब्जा ददर्श च बलात् ततः ॥ १९३.३॥

कुब्जोवाच ।

कान्त कस्मान् न जानासि कंसेनापि नियोजिता ।

नैकवक्रेति विख्यातामनुलेपनकर्मणि ॥ १९३.४॥

नान्यपिष्टं हि कंसस्य प्रीतये ह्यनुलेपनम् ।

भवत्यहमतीवास्य प्रसादधनभाजनम् ॥ १९३.५॥

श्रीकृष्ण उवाच ।

सुगन्धमेतद् राजार्हं रुचिरं रुचिरानने ।

आवयोर्गात्रसदृशं दीयतामनुलेपनम् ॥ १९३.६॥

व्यास उवाच ।

श्रुत्वा तमाह सा कृष्णं गृह्यतामिति सादरम् ।

अनुलेपं च प्रददौ गात्रयोग्यमथोभयोः ॥ १९३.७॥

भक्तिच्छेदानुलिप्ताङ्गौ ततस्तौ पुरुषर्षभौ ।

सेन्द्रचापौ विराजन्तौ सितकृष्णाविवाम्बुदौ ॥ १९३.८॥

ततस्तां चिबुके शौरिरुल्लापनविधानवित् ।

उल्लाप्य तोलयामास द्व्यङ्गुलेनाग्रपाणिना ॥ १९३.९॥

चकर्ष पद्भ्यां च तदा ऋजुत्वं केशवोऽनयत् ।

ततः सा ऋजुतां प्राप्ता योषितामभवद् वरा ॥ १९३.१०॥

विलासललितं प्राह प्रेमगर्भभरालसम् ।

वस्त्रे प्रगृह्य गोविन्दं व्रज गेहं ममेति वै ॥ १९३.११॥

आयास्ये भवतीगेहमिति तां प्राह केशवः ।

विससर्ज जहासोच्चै रामस्यालोक्य चाननम् ॥ १९३.१२॥

भक्तिच्छेदानुलिप्ताङ्गौ नीलपीताम्बरावुभौ ।

धनुःशालां ततो यातौ चित्रमाल्योपशोभितौ ॥ १९३.१३॥

अध्यास्य च धनूरत्नं ताभ्यां पृष्टैस्तु रक्षिभिः ।

आख्यातं सहसा कृष्णो गृहीत्वापूरयद् धनुः ॥ १९३.१४॥

ततः पूरयता तेन भज्यमानं बलाद् धनुः ।

चकारातिमहाशब्दं मथुरा तेन पूरिता ॥ १९३.१५॥

अनुयुक्तौ ततस्तौ च भग्ने धनुषि रक्षिभिः ।

रक्षिसैन्यं निकृत्योभौ निष्क्रान्तौ कार्मुकालयात् ॥ १९३.१६॥

अक्रूरागमवृत्तान्तमुपलभ्य तथा धनुः ।

भग्नं श्रुत्वाथ कंसोऽपि प्राह चाणूरमुष्टिकौ ॥ १९३.१७॥

कंस उवाच ।

गोपालदारकौ प्राप्तौ भवद्भ्यां तौ ममाग्रतः ।

मल्लयुद्धेन हन्तव्यौ मम प्राणहरौ हि तौ ॥ १९३.१८॥

नियुद्धे तद्विनाशेन भवद्भ्यां तोषितो ह्यहम् ।

दास्याम्यभिमतान् कामान् नान्यथैतन् महाबलौ ॥ १९३.१९॥

न्यायतोऽन्यायतो वापि भवद्भ्यां तौ ममाहितौ ।

हन्तव्यौ तद्वधाद् राज्यं सामान्यं वो भविष्यति ॥ १९३.२०॥

व्यास उवाच ।

इत्यादिश्य स तौ मल्लौ ततश्चाहूय हस्तिपम् ।

प्रोवाचोच्चैस्त्वया मत्तः समाजद्वारि कुञ्जरः ॥ १९३.२१॥

स्थाप्यः कुवलयापीडस्तेन तौ गोपदारकौ ।

घातनीयौ नियुद्धाय रङ्गद्वारमुपागतौ ॥ १९३.२२॥

तमाज्ञाप्याथ दृष्ट्वा च मञ्चान् सर्वान् उपाहृतान् ।

आसन्नमरणः कंसः सूर्योदयमुदैक्षत ॥ १९३.२३॥

ततः समस्तमञ्चेषु नागरः स तदा जनः ।

राजमञ्चेषु चारूढाः सह भृत्यैर्महीभृतः ॥ १९३.२४॥

मल्लप्राश्निकवर्गश्च रङ्गमध्ये समीपगः ।

कृतः कंसेन कंसोऽपि तुङ्गमञ्चे व्यवस्थितः ॥ १९३.२५॥

अन्तःपुराणां मञ्चाश्च यथान्ये परिकल्पिताः ।

अन्ये च वारमुख्यानामन्ये नगरयोषिताम् ॥ १९३.२६॥

नन्दगोपादयो गोपा मञ्चेष्वन्येष्ववस्थिताः ।

अक्रूरवसुदेवौ च मञ्चप्रान्ते व्यवस्थितौ ॥ १९३.२७॥

नगरीयोषितां मध्ये देवकी पुत्रगर्धिनी ।

अन्तकालेऽपि पुत्रस्य द्रक्ष्यामीति मुखं स्थिता ॥ १९३.२८॥

वाद्यमानेषु तूर्येषु चाणूरे चातिवल्गति ।

हाहाकारपरे लोक आस्फोटयति मुष्टिके ॥ १९३.२९॥

हत्वा कुवलयापीडं हस्त्यारोहप्रचोदितम् ।

मदासृगनुलिप्ताङ्गौ गजदन्तवरायुधौ ॥ १९३.३०॥