अध्याय 14

लोमहर्षण उवाच ।

गान्धारी चैव माद्री च क्रोष्टोर्भार्ये बभूवतुः ।

गान्धारी जनयामास अनमित्रं महाबलम् ॥ १४.१॥

माद्री युधाजितं पुत्रं ततोऽन्यं देवमीढुषम् ।

तेषां वंशस्त्रिधा भूतो वृष्णीनां कुलवर्धनः ॥ १४.२॥

माद्र्याः पुत्रौ तु जज्ञाते श्रुतौ वृष्ण्यन्धकावुभौ ।

जज्ञाते तनयौ वृष्णेः श्वफल्कश्चित्रकस्तथा ॥ १४.३॥

श्वफल्कस्तु मुनिश्रेष्ठा धर्मात्मा यत्र वर्तते ।

नास्ति व्याधिभयं तत्र नावर्षस्तपमेव च ॥ १४.४॥

कदाचित् काशिराजस्य विषये मुनिसत्तमाः ।

त्रीणि वर्षाणि पूर्णानि नावर्षत् पाकशासनः ॥ १४.५॥

स तत्र चानयामास श्वफल्कं परमार्चितम् ।

श्वफल्कपरिवर्तेन ववर्ष हरिवाहनः ॥ १४.६॥

श्वफल्कः काशिराजस्य सुतां भार्यामविन्दत ।

गान्दिनीं नाम गां सा च ददौ विप्राय नित्यशः ॥ १४.७॥

दाता यज्वा च वीरश्च श्रुतवान् अतिथिप्रियः ।

अक्रूरः सुषुवे तस्माच्छ्वफल्काद् भूरिदक्षिणः ॥ १४.८॥

उपमद्गुस्तथा मद्गुर्मेदुरश्चारिमेजयः ।

अविक्षितस्तथाक्षेपः शत्रुघ्नश्चारिमर्दनः ॥ १४.९॥

धर्मधृग् यतिधर्मा च धर्मोक्षान्धकरुस्तथा ।

आवाहप्रतिवाहौ च सुन्दरी च वराङ्गना ॥ १४.१०॥

अक्रूरेणोग्रसेनायां सुगात्र्यां द्विजसत्तमाः ।

प्रसेनश्चोपदेवश्च जज्ञाते देववर्चसौ ॥ १४.११॥

चित्रकस्याभवन् पुत्राः पृथुर्विपृथुरेव च ।

अश्वग्रीवोऽश्वबाहुश्च स्वपार्श्वकगवेषणौ ॥ १४.१२॥

अरिष्टनेमिरश्वश्च सुधर्मा धर्मभृत् तथा ।

सुबाहुर्बहुबाहुश्च श्रविष्ठाश्रवणे स्त्रियौ ॥ १४.१३॥

असिक्न्यां जनयामास शूरं वै देवमीढुषम् ।

महिष्यां जज्ञिरे शूरा भोज्यायां पुरुषा दश ॥ १४.१४॥

वसुदेवो महाबाहुः पूर्वमानकदुन्दुभिः ।

जज्ञे यस्य प्रसूतस्य दुन्दुभ्यः प्राणदन् दिवि ॥ १४.१५॥

आनकानां च संह्रादः सुमहान् अभवद् दिवि ।

पपात पुष्पवर्षश्च शूरस्य जनने महान् ॥ १४.१६॥

मनुष्यलोके कृत्स्नेऽपि रूपे नास्ति समो भुवि ।

यस्यासीत् पुरुषाग्र्यस्य कान्तिश्चन्द्रमसो यथा ॥ १४.१७॥

देवभागस्ततो जज्ञे तथा देवश्रवाः पुनः ।

अनाधृष्टिः कनवको वत्सवान् अथ गृञ्जमः ॥ १४.१८॥

श्यामः शमीको गण्डूषः पञ्च चास्य वराङ्गनाः ।

पृथुकीर्तिः पृथा चैव श्रुतदेवा श्रुतश्रवा ॥ १४.१९॥

राजाधिदेवी च तथा पञ्चैता वीरमातरः ।

श्रुतश्रवायां चैद्यस्तु शिशुपालोऽभवन् नृपः ॥ १४.२०॥

हिरण्यकशिपुर्योऽसौ दैत्यराजोऽभवत् पुरा ।

पृथुकीर्त्यां तु संजज्ञे तनयो वृद्धशर्मणः ॥ १४.२१॥

करूषाधिपतिर्वीरो दन्तवक्रो महाबलः ।

पृथां दुहितरं चक्रे कुन्तिस्तां पाण्डुरावहत् ॥ १४.२२॥

यस्यां स धर्मविद् राजा धर्मो जज्ञे युधिष्ठिरः ।

भीमसेनस्तथा वाताद् इन्द्राच्चैव धनंजयः ॥ १४.२३॥

लोके प्रतिरथो वीरः शक्रतुल्यपराक्रमः ।

अनमित्राच्छनिर्जज्ञे कनिष्ठाद् वृष्णिनन्दनात् ॥ १४.२४॥

शैनेयः सत्यकस्तस्माद् युयुधानश्च सात्यकिः ।

उद्धवो देवभागस्य महाभागः सुतोऽभवत् ॥ १४.२५॥

पण्डितानां परं प्राहुर्देवश्रवसमुत्तमम् ।

अश्मक्यं प्राप्तवान् पुत्रमनाधृष्टिर्यशस्विनम् ॥ १४.२६॥

निवृत्तशत्रुं शत्रुघ्नं श्रुतदेवा त्वजायत ।

श्रुतदेवात्मजास्ते तु नैषादिर्यः परिश्रुतः ॥ १४.२७॥

एकलव्यो मुनिश्रेष्ठा निषादैः परिवर्धितः ।

वत्सवते त्वपुत्राय वसुदेवः प्रतापवान् ।

अद्भिर्ददौ सुतं वीरं शौरिः कौशिकमौरसम् ॥ १४.२८॥

गण्डूषाय ह्यपुत्राय विष्वक्सेनो ददौ सुतान् ।

चारुदेष्णं सुदेष्णं च पञ्चालं कृतलक्षणम् ॥ १४.२९॥

असंग्रामेण यो वीरो नावर्तत कदाचन ।

रौक्मिणेयो महाबाहुः कनीयान् द्विजसत्तमाः ॥ १४.३०॥