Brahma Purana

अध्याय 139

Containing 20 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 1

ब्रह्मोवाच ।

खड्गतीर्थमिति ख्यातं गौतम्या उत्तरे तटे ।

तत्र स्नानेन दानेन मुक्तिभागी भवेन् नरः ॥ १३९.१॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 2

तत्र वृत्तं प्रवक्ष्यामि श‍ृणु नारद यत्नतः ।

पैलूष इति विख्यातः कवषस्य सुतो द्विजः ॥ १३९.२॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 3

कुटुम्बभारात् परितो ह्यर्थार्थी परिधावति ।

न किमप्याससादासौ ततो वैराग्यमास्थितः ॥ १३९.३॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 4

अत्यन्तविमुखे दैवे व्यर्थीभूते तु पौरुषे ।

न वैराग्याद् अन्यद् अस्ति पण्डितस्यावलम्बनम् ॥ १३९.४॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 5

इति संचिन्तयामास तदासौ निःश्वसन् मुहुः ।

क्रमागतं धनं नास्ति पोष्याश्च बहवो मम ॥ १३९.५॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 6

मानी चात्मा न कष्टार्हो हा धिग् दुर्दैवचेष्टितम् ।

स कदाचिद् वृत्तियुतो वृत्तिभिः परिवर्तयन् ॥ १३९.६॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 7

न लेभे तद् धनं वृत्तेर्विरागमगमत् तदा ।

सेवा निषिद्धा या काचिद् गहना दुष्करं तपः ॥ १३९.७॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 8

बलाद् आकर्षतीयं मां तृष्णा सर्वत्र दुष्कृते ।

त्वयापकृतमज्ञानात् तस्मात् तृष्णे नमोऽस्तु ते ॥ १३९.८॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 9

एवं विचिन्त्य मेधावी तृष्णाछेदाय किं भवेत् ।

इत्यालोच्य स पैलूषः पितरं वाक्यमब्रवीत् ॥ १३९.९॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 10

पैलूष उवाच ।

ज्ञानासिना क्रोधलोभौ संसृतिं चातिदुस्तराम् ।

छेद्मीमां केन हे तात तमुपायं वद प्रभो ॥ १३९.१०॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 11

कवष उवाच ।

ईश्वराज्ज्ञानमन्विच्छेद् इत्येषा वैदिकी श्रुतिः ।

तस्माद् आराधयेशानं ततो ज्ञानमवाप्स्यसि ॥ १३९.११॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 12

ब्रह्मोवाच ।

तथेत्युक्त्वा स पैलूषो ज्ञानायेश्वरमार्चयत् ।

ततस्तुष्टो महेशानो ज्ञानं प्रादाद् द्विजातये ।

प्राप्तज्ञानो महाबुद्धिर्गाथाः प्रोवाच मुक्तिदाः ॥ १३९.१२॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 13

पैलूष उवाच ।

क्रोधस्तु प्रथमं शत्रुर्निष्फलो देहनाशनः ।

ज्ञानखड्गेन तं छित्त्वा परमं सुखमाप्नुयात् ॥ १३९.१३॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 14

तृष्णा बहुविधा माया बन्धनी पापकारिणी ।

छित्त्वैतां ज्ञानखड्गेन सुखं तिष्ठति मानवः ॥ १३९.१४॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 15

सङ्गस्तु परमोऽधर्मो देवादीनामिति श्रुतिः ।

असङ्गस्यात्मनो ह्यस्य सङ्गोऽयं परमो रिपुः ॥ १३९.१५॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 16

छित्त्वैनं ज्ञानखड्गेन शिवैकत्वमवाप्नुयात् ।

संशयः परमो नाशो धर्मार्थानां विनाशकृत् ॥ १३९.१६॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 17

छित्त्वैनं संशयं जन्तुः परमेप्सितमाप्नुयात् ।

पिशाचीव विशत्याशा निर्दहत्यखिलं सुखम् ।

पूर्णाहन्तासिना छित्त्वा जीवन् मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ १३९.१७॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 18

ब्रह्मोवाच ।

ततो ज्ञानमवाप्यासौ गङ्गातीरं समाश्रितः ।

ज्ञानखड्गेन निर्मोहस्ततो मुक्तिमवाप सः ॥ १३९.१८॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 19

ततः प्रभृति तत् तीर्थं खड्गतीर्थमिति स्मृतम् ।

ज्ञानतीर्थं च कवषं पैलूषं सर्वकामदम् ॥ १३९.१९॥

Brahma Purana

अध्याय 139, Verse 20

इत्यादिषट्सहस्राणि तीर्थान्याहुर्महर्षयः ।

अशेषपापतापौघ+ अराणीष्टप्रदानि च ॥ १३९.२०॥