Brahma Purana

अध्याय 111

Containing 86 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 1

ब्रह्मोवाच ।

नागतीर्थमिति ख्यातं सर्वकामप्रदं शुभम् ।

यत्र नागेश्वरो देवः श‍ृणु तस्यापि विस्तरम् ॥ १११.१॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 2

प्रतिष्ठानपुरे राजा शूरसेन इति श्रुतः ।

सोमवंशभवः श्रीमान् मतिमान् गुणसागरः ॥ १११.२॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 3

पुत्रार्थं स महायत्नमकरोत् प्रियया सह ।

तस्य पुत्रश्चिराद् आसीत् सर्पो वै भीषणाकृतिः ॥ १११.३॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 4

पुत्रं तं गोपयामास शूरसेनो महीपतिः ।

राज्ञः पुत्रः सर्प इति न कश्चिद् विन्दते जनः ॥ १११.४॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 5

अन्तर्वर्ती परो वापि मातरं पितरं विना ।

धात्रेय्यपि न जानाति नामात्यो न पुरोहितः ॥ १११.५॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 6

तं दृष्ट्वा भीषणं सर्पं सभार्यो नृपसत्तमः ।

संतापं नित्यमाप्नोति सर्पाद् वरमपुत्रता ॥ १११.६॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 7

एतद् अस्ति महासर्पो वक्ति नित्यं मनुष्यवत् ।

स सर्पः पितरं प्राह कुरु चूडामपि क्रियाम् ॥ १११.७॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 8

तथोपनयनं चापि वेदाध्ययनमेव च ।

यावद् वेदं न चाधीते तावच्छूद्रसमो द्विजः ॥ १११.८॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 9

ब्रह्मोवाच ।

एतच्छ्रुत्वा पुत्रवचः शूरसेनोऽतिदुःखितः ।

ब्राह्मणं कंचनानीय संस्कारादि तदाकरोत् ।

अधीतवेदः सर्पोऽपि पितरं चाब्रवीद् इदम् ॥ १११.९॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 10

सर्प उवाच ।

विवाहं कुरु मे राजन् स्त्रीकामोऽहं नृपोत्तम ।

अन्यथापि च कृत्यं ते न सिध्येद् इति मे मतिः ॥ १११.१०॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 11

जनयित्वात्मजान् वेद+ ।

विधिनाखिलसंस्कृतीः ।

न कुर्याद् यः पिता तस्य नरकान् नास्ति निष्कृतिः ॥ १११.११॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 12

ब्रह्मोवाच ।

विस्मितः स पिता प्राह सुतं तमुरगाकृतिम् ॥ १११.१२॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 13

शूरसेन उवाच ।

यस्य शब्दाद् अपि त्रासं यान्ति शूराश्च पूरुषाः ।

तस्मै कन्यां तु को दद्याद् वद पुत्र करोमि किम् ॥ १११.१३॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 14

ब्रह्मोवाच ।

तत् पितुर्वचनं श्रुत्वा सर्पः प्राह

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 15

सर्प उवाच ।

विवाहा बहवो राजन् राज्ञां सन्ति जनेश्वर ।

प्रसह्याहरणं चापि शस्त्रैर्वैवाह एव च ॥ १११.१५॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 16

जाते विवाहे पुत्रस्य पितासौ कृतकृद् भवेत् ।

नो चेद् अत्रैव गङ्गायां मरिष्ये नात्र संशयः ॥ १११.१६॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 17

ब्रह्मोवाच ।

तत् पुत्रनिश्चयं ज्ञात्वा अपुत्रो नृपसत्तमः ।

विवाहार्थममात्यांस्तान् आहूयेदं वचोऽब्रवीत् ॥ १११.१७॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 18

शूरसेन उवाच ।

नागेश्वरो मम सुतो युवराजो गुणाकरः ।

गुणवान् मतिमाञ् शूरो दुर्जयः शत्रुतापनः ॥ १११.१८॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 19

रथे नागे स धनुषि पृथिव्यां नोपमीयते ।

विवाहस्तस्य कर्तव्यो ह्यहं वृद्धस्तथैव च ॥ १११.१९॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 20

राज्यभारं सुते न्यस्य निश्चिन्तोऽहं भवाम्यतः ।

न दारसंग्रहो यावत् तावत् पुत्रो मम प्रियः ॥ १११.२०॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 21

बालभावं नो जहाति तस्मात् सर्वेऽनुमन्य च ।

विवाहायाथ कुर्वन्तु यत्नं मम हिते रताः ॥ १११.२१॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 22

न मे काचित् तदा चिन्ता कृतोद्वाहो यदात्मजः ।

सुते न्यस्तभरा यान्ति कृतिनस्तपसे वनम् ॥ १११.२२॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 23

ब्रह्मोवाच ।

अमात्या राजवचनं श्रुत्वा सर्वे विनीतवत् ।

ऊचुः प्राञ्जलयो हर्षाद् राजानं भूरितेजसम् ॥ १११.२३॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 24

अमात्या ऊचुः ।

तव पुत्रो गुणज्येष्ठस्त्वं च सर्वत्र विश्रुतः ।

विवाहे तव पुत्रस्य किं मन्त्र्यं किं तु चिन्त्यते ॥ १११.२४॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 25

ब्रह्मोवाच ।

अमात्येषु तथोक्तेषु गम्भीरो नृपसत्तमः ।

पुत्रं सर्पं त्वमात्यानां न चाख्याति न ते विदुः ॥ १११.२५॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 26

राजा पुनस्तान् उवाच का स्यात् कन्या गुणाधिका ।

महावंशभवः श्रीमान् को राजा स्याद् गुणाश्रयः ॥ १११.२६॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 27

सम्बन्धयोग्यः शूरश्च यत्सम्बन्धः प्रशस्यते ।

तद् राजवचनं श्रुत्वा अमात्यानां महामतिः ॥ १११.२७॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 28

कुलीनः साधुरत्यन्तं राजकार्यहिते रतः ।

राज्ञो मतिं विदित्वा तु इङ्गितज्ञोऽब्रवीद् इदम् ॥ १११.२८॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 29

अमात्य उवाच ।

पूर्वदेशे महाराज विजयो नाम भूपतिः ।

वाजिवारणरत्नानां यस्य संख्या न विद्यते ॥ १११.२९॥

Brahma Purana

अध्याय 111, Verse 30

अष्टौ पुत्रा महेष्वासा महाराजस्य धीमतः ।

तेषां स्वसा भोगवती साक्षाल्लक्ष्मीरिवापरा ।

तव पुत्रस्य योग्या सा भार्या राजन् मयोदिता ॥ १११.३०॥