अध्याय 109

ब्रह्मोवाच ।

चक्रतीर्थमिति ख्यातं ब्रह्महत्यादिनाशनम् ।

यत्र चक्रेश्वरो देवश्चक्रमाप यतो हरिः ॥ १०९.१॥

यत्र विष्णुः स्वयं स्थित्वा चक्रार्थं शंकरं प्रभुः ।

पूजयामास तत् तीर्थं चक्रतीर्थमुदाहृतम् ॥ १०९.२॥

यस्य श्रवणमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते ।

दक्षक्रतौ प्रवृत्ते तु देवानां च समागमे ॥ १०९.३॥

दक्षेण दूषिते देवे शिवे शर्वे महेश्वरे ।

अनाह्वाने सुरेशस्य दक्षचित्ते मलीमसे ॥ १०९.४॥

दाक्षायण्या श्रुते वाक्ये अनाह्वानस्य कारणे ।

अहल्यायां चोक्तवत्यां कुपिताभूत् सुरेश्वरी ॥ १०९.५॥

पितरं नाशये पापं क्षमेयं न कथंचन ।

श‍ृण्वती दोषवाक्यानि पित्रा चोक्तानि भर्तरि ॥ १०९.६॥

पत्युः श‍ृण्वन्ति या निन्दां तासां पापावधिः कुतः ।

यादृशस्तादृशो वापि पतिः स्त्रीणां परा गतिः ॥ १०९.७॥

किं पुनः सकलाधीशो महादेवो जगद्गुरुः ।

श्रुतं तन्निन्दनं तर्हि धारयामि न देहकम् ॥ १०९.८॥

तस्मात् त्यक्ष्य इमं देहमित्युक्त्वा सा महासती ।

कोपेन महताविष्टा प्रजज्वाल सुरेश्वरी ॥ १०९.९॥

शिवैकचेतना देहं बलाद् योगाच्च तत्यजे ।

महेश्वरोऽपि सकलं वृत्तमाकर्ण्य नारदात् ॥ १०९.१०॥

दृष्ट्वा चुकोप पप्रच्छ जयां च विजयां तथा ।

ते ऊचतुरुभे देवं दक्षक्रतुविनाशनम् ॥ १०९.११॥

दाक्षायण्या इति श्रुत्वा मखं प्रायान् महेश्वरः ।

भीमैर्गणैः परिवृतो भूतनाथैः समं ययौ ॥ १०९.१२॥

मखस्तैर्वेष्टितः सर्वो देवब्रह्मपुरस्कृतः ।

दक्षेण यजमानेन शुद्धभावेन रक्षितः ॥ १०९.१३॥

वसिष्ठादिभिरत्युग्रैर्मुनिभिः परिवारितः ।

इन्द्रादित्याद्यैर्वसुभिः सर्वतःपरिपालितः ॥ १०९.१४॥

ऋग्यजुःसामवेदैश्च स्वाहाशब्दैरलंकृतः ।

श्रद्धा पुष्टिस्तथा तुष्टिः शान्तिर्लज्जा सरस्वती ॥ १०९.१५॥

भूमिर्द्यौः शर्वरी क्षान्तिरुषा आशा जया मतिः ।

एताभिश्च तथान्याभिः सर्वतः समलंकृतः ॥ १०९.१६॥

त्वष्ट्रा महात्मना चापि कारितो विश्वकर्मणा ।

सुरभिर्नन्दिनी धेनुः कामधुक् कामदोहिनी ॥ १०९.१७॥

एताभिः कामवर्षाभिः सर्वकामसमृद्धिमान् ।

कल्पवृक्षः पारिजातो लताः कल्पलतादिकाः ॥ १०९.१८॥

यद् यद् इष्टतमं किंचित् तत्र तस्मिन् मखे स्थितम् ।

स्वयं मघवता पूष्णा हरिणा परिरक्षितः ॥ १०९.१९॥

दीयतां भुज्यतां वापि क्रियतां स्थीयतां सुखम् ।

एतैश्च सर्वतो वाक्यैर्दक्षस्य पूजितं मखम् ॥ १०९.२०॥

आदौ तु वीरभद्रोऽसौ भद्रकाल्या युतो ययौ ।

शोककोपपरीतात्मा पश्चाच्छूलपिनाकधृक् ॥ १०९.२१॥

अभ्याययौ महादेवो महाभूतैरलंकृतः ।

तानि भूतानि परितो मखे वेष्ट्य महेश्वरम् ॥ १०९.२२॥

क्रतुं विध्वंसयामासुस्तत्र क्षोभो महान् अभूत् ।

पलायन्त ततः केचित् केचिद् गत्वा ततः शिवम् ॥ १०९.२३॥

केचित् स्तुवन्ति देवेशं केचित् कुप्यन्ति शंकरम् ।

एवं विध्वंसितं यज्ञं दृष्ट्वा पूषा समभ्यगात् ॥ १०९.२४॥

पूष्णो दन्तान् अथोत्पाट्य इन्द्रं व्यद्रावयत् क्षणात् ।

भगस्य चक्षुषी विप्र वीरभद्रो व्यपाटयत् ॥ १०९.२५॥

दिवाकरं पुनर्दोर्भ्यां परिभ्राम्य समाक्षिपत् ।

ततः सुरगणाः सर्वे विष्णुं ते शरणं ययुः ॥ १०९.२६॥

देवा ऊचुः ।

त्राहि त्राहि गदापाणे भूतनाथकृताद् भयात् ।

महेश्वरगणः कश्चित् प्रमथानां तु नायकः ।

तेन दग्धो मखः सर्वो वैष्णवः पश्यतो हरेः ॥ १०९.२७॥

ब्रह्मोवाच ।

हरिणा चक्रमुत्सृष्टं भूतनाथवधं प्रति ।

भूतनाथोऽपि तच्चक्रमापतच्च तदाग्रसत् ॥ १०९.२८॥

ग्रस्ते चक्रे ततो विष्णोर्लोकपाला भयाद् ययुः ।

तथा स्थितान् अवेक्ष्याथ दक्षो यज्ञं सुरान् अपि ।

तुष्टाव शंकरं देवं दक्षो भक्त्या प्रजापतिः ॥ १०९.२९॥

दक्ष उवाच ।

जय शंकर सोमेश जय सर्वज्ञ शम्भवे ।

जय कल्याणभृच्छम्भो जय कालात्मने नमः ॥ १०९.३०॥