Bhavana Upanishad
Complete Upanishad, Verse 1
भावनोपनिषत् अथवा श्रीचक्रोपनिषत्
Bhavana Upanishad
Complete Upanishad
Containing 6 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Bhavana Upanishad
Complete Upanishad, Verse 2
स्वाविद्यापदतत्कार्यं श्रीचक्रोपरि भासुरम् ।
बिन्दुरूपशिवाकारं रामचन्द्रपदं भजे ॥
Bhavana Upanishad
Complete Upanishad, Verse 3
ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा ।
भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ।
स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवाꣳसस्तनूभिः ।
व्यशेम देवहितं यदायुः ।
स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः ।
स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ।
स्वस्ति नस्तार्क्ष्योऽरिष्टनेमिः ।
स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ।
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
Bhavana Upanishad
Complete Upanishad, Verse 4
अथ भावनोपनिषत् ।
हरिः ॐ ।
आत्मानमखण्डमण्डलाकारमवृत्य सकलब्रह्माण्डमण्डलं
स्वप्रकाशं ध्यायेत् ।
ॐ श्रीगुरुः सर्वकारणभूता शक्तिः ।
तेन नवरन्ध्ररूपो देहः ।
नवशक्तिरूपं श्रीचक्रम् ।
वाराही पितृरूपा ।
कुरुकुल्ला बलिदेवता माता ।
पुरुषार्थाः
सागराः ।
देहो नवरत्नद्वीपः ।
त्वगादिसप्तधातुभिरनेकैः
संयुक्ताः सङ्कल्पाः कल्पतरवः ।
तेजः कल्पकोद्यानम् ।
रसनया
भाव्यमाना मधुराम्लतिक्तकटुकषायलवणभेदाः षड्रसाः
षडृतवः क्रियाशक्तिः पीठम् ।
कुण्डलिनी ज्ञानशक्तिर्गृहम् ।
इच्छाशक्तिर्महात्रिपुरसुन्दरी ।
ज्ञाता होता ज्ञानमग्निः
(ज्ञानमर्घ्यम्) ज्ञेयं हविः ।
ज्ञातृज्ञानज्ञेयानामभेदभावनं
श्रीचक्रपूजनम् ।
नियतिसहिताः शृङ्गारादयो नव रसा
अणिमादयः ।
कामक्रोधलोभमोहमदमात्सर्यपुण्यपापमया
ब्राह्म्याद्यष्टशक्तयः ।
(आधरनवकम् मुद्राशक्तयः ।
)
पृथिव्यप्तेजोवाय्वाकाशश्रोत्रत्वक्चक्षुर्जिह्वाघ्राणवाक्पाणिपादपायूपस्थमनोविकाराः
(कामाकर्षिण्यादि) षोडष शक्तयः ।
वचनादानगमनविसर्गानन्दहानो(पादानो)पेक्षा(ख्य)-
भुद्धयोऽनङ्गकुसुमादिशक्तयोऽष्टौ ।
अलम्बुसा
कुहूर्विश्वोदरी वरुणा हस्तिजिह्वा यशस्वत्यश्विनी गान्धारी
पूषा शङ्खिनी सरस्वतीडा पिङ्गला सुषुम्ना चेति चतुर्दश
नाड्यः ।
सर्वसंक्षोभिण्यादिचतुर्दशारगा देवताः ।
प्राणापानव्यानोदानसमाननागकूर्मकृकरदेवदत्तधनञ्जया इति
दश वायवः ।
सर्वसिद्धिप्रदा देव्यो बहिर्दशारगा देवताः ।
एतद्वायुदशकसंसर्गोपाधिभेधेन रेचकपूरकशोषकदाहप्लावका
(रेचकः पाचकः शोषको दाहकः प्लावका इति) प्राणमुख्यत्वेन
पञ्चधोऽस्ति (जठराग्निर्भवति) ।
क्षारको दारकः क्षोभको
मोहको जृम्भक इत्यपालनमुख्यत्वेन पञ्चविधोऽस्ति ।
तेन मनुष्याणां मोहको दाहको (नागप्राधान्येन पञ्चबिधास्ते
मनुष्याणां देहगा) भक्ष्यभोज्यशोष्यलेह्यपेयात्मकं
चतुर्विधमन्नं (पञ्चविधमन्नं) पाचयति ।
एता
दश वह्निकलाः सर्वज्ञत्वाद्यन्तर्दशारगा देवताः ।
शीतोष्णसुखदुःखेच्छासत्त्वरजस्तमोगुणा वशिन्यादिशक्तयोऽष्तौ ।
शब्दस्पर्शरूपरसगन्धाः पञ्चतन्मात्राः पञ्चपुष्पबाणा
मन इक्षुधनुः ।
वश्यो वाणो रागः पाशः ।
द्वेषोऽङ्कुशः ।
अव्यक्तमहत्तत्त्वमहदहङ्कार इति कामेश्वरी-वज्रेश्वरी-
भगमालिन्योऽन्तस्त्रिकोणाग्रगा देवताः ।
(निरुपाधिकसंविदेव
कामेश्वर ।
सदानन्दपूर्ण स्वात्मेव परदेवता ललिता ।
सिद्धिः ।
भावनायाः क्रिया उपचरः ।
अहं त्वमस्ति नास्ति
कर्तव्यमकर्तव्यमुपासितव्यमिति विकल्पानामात्मनि विलापनम् होमः ।
भवनाविषयाणामभेदभवना तर्पणम् ।
) पञ्चदशतिथिरूपेण
कालस्य परिणामावलोकनस्थितिः पञ्चदशनित्याः ।
श्रद्धानुरूपा
धीर्देवता ।
तयोः कामेश्वरी सदानन्दघना परिपूर्णस्वात्मैक्यरूपा
देवता ।
सलिलमिति लौहित्यकारणं सत्त्वम् ।
कर्तव्यमकर्तव्यमिति
भावनायुक्त उपचारः ।
अस्ति नास्तीति कर्तव्यतानूपचारः ।
बाह्याभ्यन्तःकरणानां रूपग्रहणयोग्यतास्त्त्वित्यावाहनम् ।
तस्य बाह्याभ्यन्तःकरणानामेकरूपविषयग्रहणमासनम् ।
रक्तशुक्लपदैकीकरणं पाद्यम् ।
उज्ज्वलदामोदानन्दासनदानमर्घ्यम् ।
स्वच्छं स्वतःसिद्धमित्याचमनीयम् ।
चिच्चन्द्रमयीति
सर्वाङ्गस्रवणं स्नानम् ।
चिदग्निस्वरूपपरमानन्दशक्तिस्फुरणं
वस्त्रम् ।
प्रत्येकं सप्तविंशतिधा
भिन्नत्वेनेच्छाज्ञानक्रियात्मकब्रह्मग्रन्थिमद्रसतन्तुब्रह्मनाडी
ब्रह्मसूत्रम् ।
स्वव्यतिरिक्तवस्तुसङ्गरहितस्मरणां विभूषणम् ।
सच्चित्सुखपरिपूर्णतास्मरणं गन्धः ।
समस्तविषयाणां
मनसः स्थैर्येणानुसंधानं कुसुमम् ।
तेषामेव सर्वदा स्वीकरणं
धूपः ।
पवनावच्छिन्नोत्ध्वज्वलनसच्चिदुल्काकाशदेहो दीपः ।
समस्तयातायातवर्ज्यं नैवेद्यम् ।
अवस्थात्रयाणामेकीकरणं ताम्बूलम् ।
मूलाधारादाब्रह्मरन्ध्रपर्यन्तं ब्रह्मरन्ध्रादामूलाधारपर्यन्तं
गतागतरूपेण प्रादक्षिण्यम् ।
तुर्यावस्था नमस्कारः ।
देहशून्यप्रमातृतानिमज्जनं बलिहरणम् ।
सत्यमस्ति
लर्तव्यमकर्तव्यमौदासीन्यनित्यात्मविलापनं होमः ।
स्वयं
तत्पादुकानिमज्जनं परिपूर्णध्यानम् ।
एवं मुहूर्तत्रयं (मुहूर्तद्वितयं
मुहूर्तमात्रं वा) भावनापरो जीवन्मुक्तो भवति स एव शिवयोगीति
गद्यते ।
आदिमतेनान्तश्चक्रभावनाः ।
तस्य देवतात्मैक्यसिद्धिः ।
चिन्तितकार्याण्ययत्नेन सिद्ध्यन्ति ।
स एव शिवयोगीति कथ्यते ।
कादिहादिमतोक्तेन भावना प्रतिपादिता ।
जीवन्मुक्तो भवति ।
य एवं
वेद ।
इत्युपनिषत् ।
(सोऽथर्वशिरोऽधीते ।
)
Bhavana Upanishad
Complete Upanishad, Verse 5
ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा ।
भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ।
स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवाꣳसस्तनूभिः ।
व्यशेम देवहितं यदायुः ।
स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः ।
स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ।
स्वस्ति नस्तार्क्ष्योऽरिष्टनेमिः ।
स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ।
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
Bhavana Upanishad
Complete Upanishad, Verse 6
इत्यथर्वणवेदे भावनोपनिषत्सम्पूर्णा ॥