Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31

Containing 34 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 1

मैत्रेय उवाच ।

तत उत्पन्नविज्ञाना आश्वधोक्षजभाषितम् ।

स्मरन्त आत्मजे भार्यां विसृज्य प्राव्रजन् गृहात् ॥ १॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 2

दीक्षिता ब्रह्मसत्रेण सर्वभूतात्ममेधसा ।

प्रतीच्यां दिशि वेलायां सिद्धोऽभूद्यत्र जाजलिः ॥ २॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 3

तान्निर्जितप्राणमनोवचोदृशो जितासनान् शान्तसमानविग्रहान् ।

परेऽमले ब्रह्मणि योजितात्मनः सुरासुरेड्यो ददृशे स्म नारदः ॥ ३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 4

तमागतं त उत्थाय प्रणिपत्याभिनन्द्य च ।

पूजयित्वा यथादेशं सुखासीनमथाब्रुवन् ॥ ४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 5

प्रचेतस ऊचुः ।

स्वागतं ते सुरर्षेऽद्य दिष्ट्या नो दर्शनं गतः ।

तव चङ्क्रमणं ब्रह्मन्नभयाय यथा रवेः ॥ ५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 6

यदादिष्टं भगवता शिवेनाधोक्षजेन च ।

तद्गृहेषु प्रसक्तानां प्रायशः क्षपितं प्रभो ॥ ६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 7

तन्नः प्रद्योतयाध्यात्मज्ञानं तत्त्वार्थदर्शनम् ।

येनाञ्जसा तरिष्यामो दुस्तरं भवसागरम् ॥ ७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 8

मैत्रेय उवाच ।

इति प्रचेतसां पृष्टो भगवान् नारदो मुनिः ।

भगवत्युत्तमश्लोक आविष्टात्माब्रवीन्नृपान् ॥ ८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 9

नारद उवाच ।

तज्जन्म तानि कर्माणि तदायुस्तन्मनो वचः ।

नृणां येनेह विश्वात्मा सेव्यते हरिरीश्वरः ॥ ९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 10

किं जन्मभिस्त्रिभिर्वेह शौक्लसावित्रयाज्ञिकैः ।

कर्मभिर्वा त्रयीप्रोक्तैः पुंसोऽपि विबुधायुषा ॥ १०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 11

श्रुतेन तपसा वा किं वचोभिश्चित्तवृत्तिभिः ।

बुद्ध्या वा किं निपुणया बलेनेन्द्रियराधसा ॥ ११॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 12

किं वा योगेन साङ्ख्येन न्यासस्वाध्याययोरपि ।

किं वा श्रेयोभिरन्यैश्च न यत्रात्मप्रदो हरिः ॥ १२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 13

श्रेयसामपि सर्वेषामात्मा ह्यवधिरर्थतः ।

सर्वेषामपि भूतानां हरिरात्माऽऽत्मदः प्रियः ॥ १३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 14

यथा तरोर्मूलनिषेचनेन तृप्यन्ति तत्स्कन्धभुजोपशाखाः ।

प्राणोपहाराच्च यथेन्द्रियाणां तथैव सर्वार्हणमच्युतेज्या ॥ १४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 15

यथैव सूर्यात्प्रभवन्ति वारः पुनश्च तस्मिन् प्रविशन्ति काले ।

भूतानि भूमौ स्थिरजङ्गमानि तथा हरावेव गुणप्रवाहः ॥ १५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 16

एतत्पदं तज्जगदात्मनः परं सकृद्विभातं सवितुर्यथा प्रभा ।

यथासवो जाग्रति सुप्तशक्तयो द्रव्यक्रियाज्ञानभिदा भ्रमात्ययः ॥ १६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 17

यथा नभस्यभ्रतमः प्रकाशा भवन्ति भूपा न भवन्त्यनुक्रमात् ।

एवं परे ब्रह्मणि शक्तयस्त्वमू रजस्तमःसत्त्वमिति प्रवाहः ॥ १७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 18

तेनैकमात्मानमशेषदेहिनां कालं प्रधानं पुरुषं परेशम् ।

स्वतेजसा ध्वस्तगुणप्रवाह- मात्मैकभावेन भजध्वमद्धा ॥ १८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 19

दयया सर्वभूतेषु सन्तुष्ट्या येन केन वा ।

सर्वेन्द्रियोपशान्त्या च तुष्यत्याशु जनार्दनः ॥ १९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 20

अपहतसकलैषणामलात्म- न्यविरतमेधितभावनोपहूतः ।

निजजनवशगत्वमात्मनो य- न्न सरति छिद्रवदक्षरः सतां हि ॥ २०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 21

न भजति कुमनीषिणां स इज्यां हरिरधनात्मधनप्रियो रसज्ञः ।

श्रुतधनकुलकर्मणां मदैर्ये विदधति पापमकिञ्चनेषु सत्सु ॥ २१॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 22

श्रियमनुचरतीं तदर्थिनश्च द्विपदपतीन् विबुधांश्च यत्स्वपूर्णः ।

न भजति निजभृत्यवर्गतन्त्रः कथममुमुद्विसृजेत्पुमान् कृतज्ञः ॥ २२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 23

मैत्रेय उवाच ।

इति प्रचेतसो राजन्नन्याश्च भगवत्कथाः ।

श्रावयित्वा ब्रह्मलोकं ययौ स्वायम्भुवो मुनिः ॥ २३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 24

तेऽपि तन्मुखनिर्यातं यशो लोकमलापहम् ।

हरेर्निशम्य तत्पादं ध्यायन्तस्तद्गतिं ययुः ॥ २४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 25

एतत्तेऽभिहितं क्षत्तर्यन्मां त्वं परिपृष्टवान् ।

प्रचेतसां नारदस्य संवादं हरिकीर्तनम् ॥ २५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 26

श्रीशुक उवाच ।

य एष उत्तानपदो मानवस्यानुवर्णितः ।

वंशः प्रियव्रतस्यापि निबोध नृपसत्तम ॥ २६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 27

यो नारदादात्मविद्यामधिगम्य पुनर्महीम् ।

भुक्त्वा विभज्य पुत्रेभ्य ऐश्वरं समगात्पदम् ॥ २७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 28

इमां तु कौषारविणोपवर्णितां क्षत्ता निशम्याजितवादसत्कथाम् ।

प्रवृद्धभावोऽश्रुकलाकुलो मुने- र्दधार मूर्ध्ना चरणं हृदा हरेः ॥ २८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 29

विदुर उवाच ।

सोऽयमद्य महायोगिन् भवता करुणात्मना ।

दर्शितस्तमसः पारो यत्राकिञ्चनगो हरिः ॥ २९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 31, Verse 30

श्रीशुक उवाच ।

इत्यानम्य तमामन्त्र्य विदुरो गजसाह्वयम् ।

स्वानां दिदृक्षुः प्रययौ ज्ञातीनां निर्वृताशयः ॥ ३०॥