Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20

Containing 40 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 1

मैत्रेय उवाच ।

भगवानपि वैकुण्ठः साकं मघवता विभुः ।

यज्ञैर्यज्ञपतिस्तुष्टो यज्ञभुक् तमभाषत ॥ १॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 2

श्रीभगवानुवाच ।

एष तेऽकार्षीद्भङ्गं हयमेधशतस्य ह ।

क्षमापयत आत्मानममुष्य क्षन्तुमर्हसि ॥ २॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 3

सुधियः साधवो लोके नरदेव नरोत्तमाः ।

नाभिद्रुह्यन्ति भूतेभ्यो यर्हि नात्मा कलेवरम् ॥ ३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 4

पुरुषा यदि मुह्यन्ति त्वादृशा देवमायया ।

श्रम एव परं जातो दीर्घया वृद्धसेवया ॥ ४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 5

अतः कायमिमं विद्वानविद्याकामकर्मभिः ।

आरब्ध इति नैवास्मिन् प्रतिबुद्धोऽनुषज्जते ॥ ५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 6

असंसक्तः शरीरेऽस्मिन्नमुनोत्पादिते गृहे ।

अपत्ये द्रविणे वापि कः कुर्यान्ममतां बुधः ॥ ६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 7

एकः शुद्धः स्वयञ्ज्योतिर्निर्गुणोऽसौ गुणाश्रयः ।

सर्वगोऽनावृतः साक्षी निरात्माऽऽत्माऽऽत्मनःपरः ॥ ७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 8

य एवं सन्तमात्मानमात्मस्थं वेद पूरुषः ।

नाज्यते प्रकृतिस्थोऽपि तद्गुणैः स मयि स्थितः ॥ ८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 9

यः स्वधर्मेण मां नित्यं निराशीः श्रद्धयान्वितः ।

भजते शनकैस्तस्य मनो राजन् प्रसीदति ॥ ९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 10

परित्यक्तगुणः सम्यग्दर्शनो विशदाशयः ।

शान्तिं मे समवस्थानं ब्रह्मकैवल्यमश्नुते ॥ १०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 11

उदासीनमिवाध्यक्षं द्रव्यज्ञानक्रियात्मनाम् ।

कूटस्थमिममात्मानं यो वेदाप्नोति शोभनम् ॥ ११॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 12

भिन्नस्य लिङ्गस्य गुणप्रवाहो द्रव्यक्रियाकारकचेतनात्मनः ।

दृष्टासु सम्पत्सु विपत्सु सूरयो न विक्रियन्ते मयि बद्धसौहृदाः ॥ १२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 13

समः समानोत्तममध्यमाधमः सुखे च दुःखे च जितेन्द्रियाशयः ।

मयोपकॢप्ताखिललोकसंयुतो विधत्स्व वीराखिललोकरक्षणम् ॥ १३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 14

श्रेयः प्रजापालनमेव राज्ञो यत्साम्पराये सुकृतात्षष्ठमंशम् ।

हर्तान्यथा हृतपुण्यः प्रजाना- मरक्षिता करहारोऽघमत्ति ॥ १४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 15

एवं द्विजाग्र्यानुमतानुवृत्त- धर्मप्रधानोऽन्यतमोऽवितास्याः ।

ह्रस्वेन कालेन गृहोपयातान् द्रष्टासि सिद्धाननुरक्तलोकः ॥ १५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 16

वरं च मत्कञ्चन मानवेन्द्र वृणीष्व तेऽहं गुणशीलयन्त्रितः ।

नाहं मखैर्वै सुलभस्तपोभि- र्योगेन वा यत्समचित्तवर्ती ॥ १६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 17

मैत्रेय उवाच ।

स इत्थं लोकगुरुणा विष्वक्सेनेन विश्वजित् ।

अनुशासित आदेशं शिरसा जगृहे हरेः ॥ १७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 18

स्पृशन्तं पादयोः प्रेम्णा व्रीडितं स्वेन कर्मणा ।

शतक्रतुं परिष्वज्य विद्वेषं विससर्ज ह ॥ १८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 19

भगवानथ विश्वात्मा पृथुनोपहृतार्हणः ।

समुज्जिहानया भक्त्या गृहीतचरणाम्बुजः ॥ १९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 20

प्रस्थानाभिमुखोऽप्येनमनुग्रहविलम्बितः ।

पश्यन् पद्मपलाशाक्षो न प्रतस्थे सुहृत्सताम् ॥ २०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 20

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां चतुर्थस्कन्धे विंशोऽध्यायः ॥ २०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 21

स आदिराजो रचिताञ्जलिर्हरिं विलोकितुं नाशकदश्रुलोचनः ।

न किञ्चनोवाच स बाष्पविक्लवो हृदोपगुह्यामुमधादवस्थितः ॥ २१॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 22

अथावमृज्याश्रुकला विलोकय- न्नतृप्तदृग्गोचरमाह पूरुषम् ।

पदा स्पृशन्तं क्षितिमंस उन्नते विन्यस्तहस्ताग्रमुरङ्गविद्विषः ॥ २२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 23

पृथुरुवाच ।

वरान्विभो त्वद्वरदेश्वराद्बुधः कथं वृणीते गुणविक्रियात्मनाम् ।

ये नारकाणामपि सन्ति देहिनां तानीश कैवल्यपते वृणे न च ॥ २३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 24

न कामये नाथ तदप्यहं क्वचि- न्न यत्र युष्मच्चरणाम्बुजासवः ।

महत्तमान्तर्हृदयान्मुखच्युतो विधत्स्व कर्णायुतमेष मे वरः ॥ २४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 25

स उत्तमश्लोकमहन्मुखच्युतो भवत्पदाम्भोजसुधाकणानिलः ।

स्मृतिं पुनर्विस्मृततत्त्ववर्त्मनां कुयोगिनां नो वितरत्यलं वरैः ॥ २५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 26

यशः शिवं सुश्रव आर्यसङ्गमे यदृच्छया चोपश‍ृणोति ते सकृत् ।

कथं गुणज्ञो विरमेद्विना पशुं श्रीर्यत्प्रवव्रे गुणसङ्ग्रहेच्छया ॥ २६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 27

अथाभजे त्वाखिलपूरुषोत्तमं गुणालयं पद्मकरेव लालसः ।

अप्यावयोरेकपतिस्पृधोः कलि- र्न स्यात्कृतत्वच्चरणैकतानयोः ॥ २७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 28

जगज्जनन्यां जगदीश वैशसं स्यादेव यत्कर्मणि नः समीहितम् ।

करोषि फल्ग्वप्युरु दीनवत्सलः स्व एव धिष्ण्येऽभिरतस्य किं तया ॥ २८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 20, Verse 29

भजन्त्यथ त्वामत एव साधवः व्युदस्तमायागुणविभ्रमोदयम् ।

भवत्पदानुस्मरणादृते सतां निमित्तमन्यद्भगवन् न विद्महे ॥ २९॥