Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1

Containing 68 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 1

मैत्रेय उवाच ।

मनोस्तु शतरूपायां तिस्रः कन्याश्च जज्ञिरे ।

आकूतिर्देवहूतिश्च प्रसूतिरिति विश्रुताः ॥ १॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 1

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां चतुर्थस्कन्धे विदुरमैत्रेयसंवादे प्रथमोऽध्यायः ॥ १॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 2

आकूतिं रुचये प्रादादपि भ्रातृमतीं नृपः ।

पुत्रिकाधर्ममाश्रित्य शतरूपानुमोदितः ॥ २॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 3

प्रजापतिः स भगवान् रुचिस्तस्यामजीजनत् ।

मिथुनं ब्रह्मवर्चस्वी परमेण समाधिना ॥ ३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 4

यस्तयोः पुरुषः साक्षाद्विष्णुर्यज्ञस्वरूपधृक् ।

या स्त्री सा दक्षिणा भूतेरंशभूतानपायिनी ॥ ४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 5

आनिन्ये स्वगृहं पुत्र्याः पुत्रं विततरोचिषम् ।

स्वायम्भुवो मुदा युक्तो रुचिर्जग्राह दक्षिणाम् ॥ ५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 6

तां कामयानां भगवानुवाह यजुषां पतिः ।

तुष्टायां तोषमापन्नोऽजनयद्द्वादशात्मजान् ॥ ६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 7

तोषः प्रतोषः सन्तोषो भद्रः शान्तिरिडस्पतिः ।

इध्मः कविर्विभुः स्वह्नः सुदेवो रोचनो द्विषट् ॥ ७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 8

तुषिता नाम ते देवा आसन् स्वायम्भुवान्तरे ।

मरीचिमिश्रा ऋषयो यज्ञः सुरगणेश्वरः ॥ ८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 9

प्रियव्रतोत्तानपादौ मनुपुत्रौ महौजसौ ।

तत्पुत्रपौत्रनप्तॄणामनुवृत्तं तदन्तरम् ॥ ९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 10

देवहूतिमदात्तात कर्दमायात्मजां मनुः ।

तत्सम्बन्धि श्रुतप्रायं भवता गदतो मम ॥ १०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 11

दक्षाय ब्रह्मपुत्राय प्रसूतिं भगवान् मनुः ।

प्रायच्छद्यत्कृतः सर्गस्त्रिलोक्यां विततो महान् ॥ ११॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 12

याः कर्दमसुताः प्रोक्ता नव ब्रह्मर्षिपत्नयः ।

तासां प्रसूतिप्रसवं प्रोच्यमानं निबोध मे ॥ १२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 13

पत्नी मरीचेस्तु कला सुषुवे कर्दमात्मजा ।

कश्यपं पूर्णिमानं च ययोरापूरितं जगत् ॥ १३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 14

पूर्णिमासूत विरजं विश्वगं च परन्तप ।

देवकुल्यां हरेः पादशौचाद्याभूत्सरिद्दिवः ॥ १४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 15

अत्रेः पत्न्यनसूया त्रीञ्जज्ञे सुयशसः सुतान् ।

दत्तं दुर्वाससं सोममात्मेशब्रह्मसम्भवान् ॥ १५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 16

विदुर उवाच ।

अत्रेर्गृहे सुरश्रेष्ठाः स्थित्युत्पत्त्यन्तहेतवः ।

किञ्चिच्चिकीर्षवो जाता एतदाख्याहि मे गुरो ॥ १६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 17

मैत्रेय उवाच ।

ब्रह्मणा नोदितः सृष्टावत्रिर्ब्रह्मविदां वरः ।

सह पत्न्या ययावृक्षं कुलाद्रिं तपसि स्थितः ॥ १७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 18

तस्मिन् प्रसूनस्तबकपलाशाशोककानने ।

वार्भिः स्रवद्भिरुद्घुष्टे निर्विन्ध्यायाः समन्ततः ॥ १८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 19

प्राणायामेन संयम्य मनो वर्षशतं मुनिः ।

अतिष्ठदेकपादेन निर्द्वन्द्वोऽनिलभोजनः ॥ १९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 20

शरणं तं प्रपद्येऽहं य एव जगदीश्वरः ।

प्रजामात्मसमां मह्यं प्रयच्छत्विति चिन्तयन् ॥ २०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 21

तप्यमानं त्रिभुवनं प्राणायामैधसाग्निना ।

निर्गतेन मुनेर्मूर्ध्नः समीक्ष्य प्रभवस्त्रयः ॥ २१॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 22

अप्सरोमुनिगन्धर्वसिद्धविद्याधरोरगैः ।

वितायमानयशसस्तदाश्रमपदं ययुः ॥ २२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 23

तत्प्रादुर्भावसंयोगविद्योतितमना मुनिः ।

उत्तिष्ठन्नेकपादेन ददर्श विबुधर्षभान् ॥ २३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 24

प्रणम्य दण्डवद्भूमावुपतस्थेऽर्हणाञ्जलिः ।

वृषहंससुपर्णस्थान् स्वैः स्वैश्चिह्नैश्च चिह्नितान् ॥ २४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 25

कृपावलोकेन हसद्वदनेनोपलम्भितान् ।

तद्रोचिषा प्रतिहते निमील्य मुनिरक्षिणी ॥ २५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 26

चेतस्तत्प्रवणं युञ्जन्नस्तावीत्संहताञ्जलिः ।

श्लक्ष्णया सूक्तया वाचा सर्वलोकगरीयसः ॥ २६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 27

अत्रिरुवाच ।

विश्वोद्भवस्थितिलयेषु विभज्यमानै- र्मायागुणैरनुयुगं विगृहीतदेहाः ।

ते ब्रह्मविष्णुगिरिशाः प्रणतोऽस्म्यहं वः तेभ्यः क एव भवतां म इहोपहूतः ॥ २७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 28

एको मयेह भगवान् विविधप्रधानै- श्चित्तीकृतः प्रजननाय कथं नु यूयम् ।

अत्रागतास्तनुभृतां मनसोऽपि दूराद्- ब्रूत प्रसीदत महानिह विस्मयो मे ॥ २८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ४, अध्याय 1, Verse 29

मैत्रेय उवाच ।

इति तस्य वचः श्रुत्वा त्रयस्ते विबुधर्षभाः ।

प्रत्याहुः श्लक्ष्णया वाचा प्रहस्य तमृषिं प्रभो ॥ २९॥