Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20

Containing 39 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 1

उद्धव उवाच ।

विधिश्च प्रतिषेधश्च निगमो हीश्वरस्य ते ।

अवेक्षतेऽरविन्दाक्ष गुणं दोषं च कर्मणाम् ॥ १॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 2

वर्णाश्रमविकल्पं च प्रतिलोमानुलोमजम् ।

द्रव्यदेशवयःकालान् स्वर्गं नरकमेव च ॥ २॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 3

गुणदोषभिदा दृष्टिमन्तरेण वचस्तव ।

निःश्रेयसं कथं नॄणां निषेधविधिलक्षणम् ॥ ३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 4

पितृदेवमनुष्याणां वेदश्चक्षुस्तवेश्वर ।

श्रेयस्त्वनुपलब्धेऽर्थे साध्यसाधनयोरपि ॥ ४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 5

गुणदोषभिदादृष्टिर्निगमात्ते न हि स्वतः ।

निगमेनापवादश्च भिदाया इति ह भ्रमः ॥ ५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 6

श्रीभगवानुवाच ।

योगास्त्रयो मया प्रोक्ता नॄणां श्रेयोविधित्सया ।

ज्ञानं कर्म च भक्तिश्च नोपायोऽन्योऽस्ति कुत्रचित् ॥ ६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 7

निर्विण्णानां ज्ञानयोगो न्यासिनामिह कर्मसु ।

तेष्वनिर्विण्णचित्तानां कर्मयोगस्तु कामिनाम् ॥ ७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 8

यदृच्छया मत्कथादौ जातश्रद्धस्तु यः पुमान् ।

न निर्विण्णो नातिसक्तो भक्तियोगोऽस्य सिद्धिदः ॥ ८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 9

तावत्कर्माणि कुर्वीत न निर्विद्येत यावता ।

मत्कथाश्रवणादौ वा श्रद्धा यावन्न जायते ॥ ९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 10

स्वधर्मस्थो यजन् यज्ञैरनाशीः काम उद्धव ।

न याति स्वर्गनरकौ यद्यन्यन्न समाचरेत् ॥ १०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 11

अस्मिंल्लोके वर्तमानः स्वधर्मस्थोऽनघः शुचिः ।

ज्ञानं विशुद्धमाप्नोति मद्भक्तिं वा यदृच्छया ॥ ११॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 12

स्वर्गिणोऽप्येतमिच्छन्ति लोकं निरयिणस्तथा ।

साधकं ज्ञानभक्तिभ्यामुभयं तदसाधकम् ॥ १२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 13

न नरः स्वर्गतिं काङ्क्षेन्नारकीं वा विचक्षणः ।

नेमं लोकं च काङ्क्षेत देहावेशात्प्रमाद्यति ॥ १३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 14

एतद्विद्वान् पुरा मृत्योरभवाय घटेत सः ।

अप्रमत्त इदं ज्ञात्वा मर्त्यमप्यर्थसिद्धिदम् ॥ १४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 15

छिद्यमानं यमैरेतैः कृतनीडं वनस्पतिम् ।

खगः स्वकेतमुत्सृज्य क्षेमं याति ह्यलम्पटः ॥ १५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 16

अहोरात्रैश्छिद्यमानं बुद्ध्वाऽऽयुर्भयवेपथुः ।

मुक्तसङ्गः परं बुद्ध्वा निरीह उपशाम्यति ॥ १६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 17

नृदेहमाद्यं सुलभं सुदुर्लभं प्लवं सुकल्पं गुरुकर्णधारम् ।

मयानुकूलेन नभस्वतेरितं पुमान् भवाब्धिं न तरेत्स आत्महा ॥ १७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 18

यदाऽऽरम्भेषु निर्विण्णो विरक्तः संयतेन्द्रियः ।

अभ्यासेनात्मनो योगी धारयेदचलं मनः ॥ १८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 19

धार्यमाणं मनो यर्हि भ्राम्यदाश्वनवस्थितम् ।

अतन्द्रितोऽनुरोधेन मार्गेणात्मवशं नयेत् ॥ १९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 20

मनोगतिं न विसृजेज्जितप्राणो जितेन्द्रियः ।

सत्त्वसम्पन्नया बुद्ध्या मन आत्मवशं नयेत् ॥ २०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 20

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां एकादशस्कन्धे विंशोऽध्यायः ॥ २०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 21

एष वै परमो योगो मनसः सङ्ग्रहः स्मृतः ।

हृदयज्ञत्वमन्विच्छन् दम्यस्येवार्वतो मुहुः ॥ २१॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 22

साङ्ख्येन सर्वभावानां प्रतिलोमानुलोमतः ।

भवाप्ययावनुध्यायेन्मनो यावत्प्रसीदति ॥ २२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 23

निर्विण्णस्य विरक्तस्य पुरुषस्योक्तवेदिनः ।

मनस्त्यजति दौरात्म्यं चिन्तितस्यानुचिन्तया ॥ २३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 24

यमादिभिर्योगपथैरान्वीक्षिक्या च विद्यया ।

ममार्चोपासनाभिर्वा नान्यैर्योग्यं स्मरेन्मनः ॥ २४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 25

यदि कुर्यात्प्रमादेन योगी कर्म विगर्हितम् ।

योगेनैव दहेदंहो नान्यत्तत्र कदाचन ॥ २५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 26

स्वे स्वेऽधिकारे या निष्ठा स गुणः परिकीर्तितः ।

कर्मणां जात्यशुद्धानामनेन नियमः कृतः ।

गुणदोषविधानेन सङ्गानां त्याजनेच्छया ॥ २६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 27

जातश्रद्धो मत्कथासु निर्विण्णः सर्वकर्मसु ।

वेददुःखात्मकान् कामान् परित्यागेऽप्यनीश्वरः ॥ २७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 28

ततो भजेत मां प्रीतः श्रद्धालुर्दृढनिश्चयः ।

जुषमाणश्च तान् कामान् दुःखोदर्कांश्च गर्हयन् ॥ २८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ११, अध्याय 20, Verse 29

प्रोक्तेन भक्तियोगेन भजतो मासकृन्मुनेः ।

कामा हृदय्या नश्यन्ति सर्वे मयि हृदि स्थिते ॥ २९॥