Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5

Containing 44 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 1

नारद उवाच ।

देवदेव नमस्तेऽस्तु भूतभावन पूर्वज ।

तद्विजानीहि यज्ज्ञानमात्मतत्त्वनिदर्शनम् ॥ १॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 2

यद्रूपं यदधिष्ठानं यतः सृष्टमिदं प्रभो ।

यत्संस्थं यत्परं यच्च तत्तत्त्वं वद तत्त्वतः ॥ २॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 3

सर्वं ह्येतद्भवान् वेद भूतभव्यभवत्प्रभुः ।

करामलकवद्विश्वं विज्ञानावसितं तव ॥ ३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 4

यद्विज्ञानो यदाधारो यत्परस्त्वं यदात्मकः ।

एकः सृजसि भूतानि भूतैरेवात्ममायया ॥ ४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 5

आत्मन् भावयसे तानि न पराभावयन् स्वयम् ।

आत्मशक्तिमवष्टभ्य ऊर्णनाभिरिवाक्लमः ॥ ५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 5

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां द्वितीयस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥ ५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 6

नाहं वेद परं ह्यस्मिन् नापरं न समं विभो ।

मरूपगुणैर्भाव्यं सदसत्किञ्चिदन्यतः ॥ ६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 7

स भवानचरद्घोरं यत्तपः सुसमाहितः ।

तेन खेदयसे नस्त्वं पराशङ्कां प्रयच्छसि ॥ ७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 8

एतन्मे पृच्छतः सर्वं सर्वज्ञ सकलेश्वर ।

विजानीहि यथैवेदमहं बुध्येऽनुशासितः ॥ ८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 9

ब्रह्मोवाच ।

सम्यक्कारुणिकस्येदं वत्स ते विचिकित्सितम् ।

यदहं चोदितः सौम्य भगवद्वीर्यदर्शने ॥ ९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 10

नानृतं तव तच्चापि यथा मां प्रब्रवीषि भोः ।

अविज्ञाय परं मत्त एतावत्त्वं यतो हि मे ॥ १०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 11

येन स्वरोचिषा विश्वं रोचितं रोचयाम्यहम् ।

यथार्कोऽग्निर्यथा सोमो यथर्क्षग्रहतारकाः ॥ ११॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 12

तस्मै नमो भगवते वासुदेवाय धीमहि ।

यन्मायया दुर्जयया मां ब्रुवन्ति जगद्गुरुम् ॥ १२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 13

विलज्जमानया यस्य स्थातुमीक्षापथेऽमुया ।

विमोहिता विकत्थन्ते ममाहमिति दुर्धियः ॥ १३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 14

द्रव्यं कर्म च कालश्च स्वभावो जीव एव च ।

वासुदेवात्परो ब्रह्मन् न चान्योऽर्थोऽस्ति तत्त्वतः ॥ १४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 15

नारायणपरा वेदा देवा नारायणाङ्गजाः ।

नारायणपरा लोका नारायणपरा मखाः ॥ १५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 16

नारायणपरो योगो नारायणपरं तपः ।

नारायणपरं ज्ञानं नारायणपरा गतिः ॥ १६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 17

तस्यापि द्रष्टुरीशस्य कूटस्थस्याखिलात्मनः ।

सृज्यं सृजामि सृष्टोऽहमीक्षयैवाभिचोदितः ॥ १७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 18

सत्त्वं रजस्तम इति निर्गुणस्य गुणास्त्रयः ।

स्थितिसर्गनिरोधेषु गृहीता मायया विभोः ॥ १८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 19

कार्यकारणकर्तृत्वे द्रव्यज्ञानक्रियाश्रयाः ।

बध्नन्ति नित्यदा मुक्तं मायिनं पुरुषं गुणाः ॥ १९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 20

स एष भगवाँल्लिङ्गैस्त्रिभिरेभिरधोक्षजः ।

स्वलक्षितगतिर्ब्रह्मन् सर्वेषां मम चेश्वरः ॥ २०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 21

कालं कर्म स्वभावं च मायेशो मायया स्वया ।

आत्मन् यदृच्छया प्राप्तं विबुभूषुरुपाददे ॥ २१॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 22

कालाद्गुणव्यतिकरः परिणामः स्वभावतः ।

कर्मणो जन्म महतः पुरुषाधिष्ठितादभूत् ॥ २२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 23

महतस्तु विकुर्वाणाद्रजःसत्त्वोपबृंहितात् ।

तमःप्रधानस्त्वभवद्द्रव्यज्ञानक्रियात्मकः ॥ २३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 24

सोऽहङ्कार इति प्रोक्तो विकुर्वन् समभूत्त्रिधा ।

वैकारिकस्तैजसश्च तामसश्चेति यद्भिदा ।

द्रव्यशक्तिः क्रियाशक्तिर्ज्ञानशक्तिरिति प्रभो ॥ २४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 25

तामसादपि भूतादेर्विकुर्वाणादभून्नभः ।

तस्य मात्रा गुणः शब्दो लिङ्गं यद्द्रष्टृदृश्ययोः ॥ २५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 26

नभसोऽथ विकुर्वाणादभूत्स्पर्शगुणोऽनिलः ।

परान्वयाच्छब्दवांश्च प्राण ओजः सहो बलम् ॥ २६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 27

वायोरपि विकुर्वाणात्कालकर्मस्वभावतः ।

उदपद्यत तेजो वै रूपवत्स्पर्शशब्दवत् ॥ २७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 28

तेजसस्तु विकुर्वाणादासीदम्भो रसात्मकम् ।

रूपवत्स्पर्शवच्चाम्भो घोषवच्च परान्वयात् ॥ २८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 5, Verse 29

विशेषस्तु विकुर्वाणादम्भसो गन्धवानभूत् ।

परान्वयाद्रसस्पर्शशब्दरूपगुणान्वितः ॥ २९॥