Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16

Containing 67 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 1

श्रीशुक उवाच ।

अथ देवऋषी राजन् सम्परेतं नृपात्मजम् ।

दर्शयित्वेति होवाच ज्ञातीनामनुशोचताम् ॥ १॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 2

नारद उवाच ।

जीवात्मन् पश्य भद्रं ते मातरं पितरं च ते ।

सुहृदो बान्धवास्तप्ताः शुचा त्वत्कृतया भृशम् ॥ २॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 3

कलेवरं स्वमाविश्य शेषमायुः सुहृद्वृतः ।

भुङ्क्ष्व भोगान् पितृप्रत्तानधितिष्ठ नृपासनम् ॥ ३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 4

जीव उवाच ।

कस्मिन् जन्मन्यमी मह्यं पितरो मातरोऽभवन् ।

कर्मभिर्भ्राम्यमाणस्य देवतिर्यङ्नृयोनिषु ॥ ४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 5

बन्धुज्ञात्यरिमध्यस्थमित्रोदासीनविद्विषः ।

सर्व एव हि सर्वेषां भवन्ति क्रमशो मिथः ॥ ५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 6

यथा वस्तूनि पण्यानि हेमादीनि ततस्ततः ।

पर्यटन्ति नरेष्वेवं जीवो योनिषु कर्तृषु ॥ ६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 7

नित्यस्यार्थस्य सम्बन्धो ह्यनित्यो दृश्यते नृषु ।

यावद्यस्य हि सम्बन्धो ममत्वं तावदेव हि ॥ ७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 8

एवं योनिगतो जीवः स नित्यो निरहङ्कृतः ।

यावद्यत्रोपलभ्येत तावत्स्वत्वं हि तस्य तत् ॥ ८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 9

एष नित्योऽव्ययः सूक्ष्म एष सर्वाश्रयः स्वदृक् ।

आत्ममायागुणैर्विश्वमात्मानं सृजति प्रभुः ॥ ९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 10

न ह्यस्यातिप्रियः कश्चिन् नाप्रियः स्वः परोऽपि वा ।

एकः सर्वधियां द्रष्टा कर्तॄणां गुणदोषयोः ॥ १०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 11

नादत्त आत्मा हि गुणं न दोषं न क्रियाफलम् ।

उदासीनवदासीनः परावरदृगीश्वरः ॥ ११॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 12

श्रीशुक उवाच ।

इत्युदीर्य गतो जीवो ज्ञातयस्तस्य ते तदा ।

विस्मिता मुमुचुः शोकं छित्त्वाऽऽत्मस्नेहश‍ृङ्खलाम् ॥ १२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 13

निर्हृत्य ज्ञातयो ज्ञातेर्देहं कृत्वोचिताः क्रियाः ।

तत्यजुर्दुस्त्यजं स्नेहं शोकमोहभयार्तिदम् ॥ १३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 14

बालघ्न्यो व्रीडितास्तत्र बालहत्याहतप्रभाः ।

बालहत्याव्रतं चेरुर्ब्राह्मणैर्यन्निरूपितम् ।

यमुनायां महाराज स्मरन्त्यो द्विजभाषितम् ॥ १४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 15

स इत्थं प्रतिबुद्धात्मा चित्रकेतुर्द्विजोक्तिभिः ।

गृहान्धकूपान्निष्क्रान्तः सरःपङ्कादिव द्विपः ॥ १५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 16

कालिन्द्यां विधिवत्स्नात्वा कृतपुण्यजलक्रियः ।

मौनेन संयतप्राणो ब्रह्मपुत्राववन्दत ॥ १६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 16

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां षष्ठस्कन्धे चित्रकेतोः परमात्मदर्शनं नाम षोडशोऽध्यायः ॥ १६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 17

अथ तस्मै प्रपन्नाय भक्ताय प्रयतात्मने ।

भगवान्नारदः प्रीतो विद्यामेतामुवाच ह ॥ १७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 18

ओं नमस्तुभ्यं भगवते वासुदेवाय धीमहि ।

प्रद्युम्नायानिरुद्धाय नमः सङ्कर्षणाय च ॥ १८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 19

नमो विज्ञानमात्राय परमानन्दमूर्तये ।

आत्मारामाय शान्ताय निवृत्तद्वैतदृष्टये ॥ १९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 20

आत्मानन्दानुभूत्यैव न्यस्तशक्त्यूर्मये नमः ।

हृषीकेशाय महते नमस्ते विश्वमूर्तये ॥ २०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 21

वचस्युपरतेऽप्राप्य य एको मनसा सह ।

अनामरूपश्चिन्मात्रः सोऽव्यान्नः सदसत्परः ॥ २१॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 22

यस्मिन्निदं यतश्चेदं तिष्ठत्यप्येति जायते ।

मृण्मयेष्विव मृज्जातिस्तस्मै ते ब्रह्मणे नमः ॥ २२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 23

यन्न स्पृशन्ति न विदुर्मनोबुद्धीन्द्रियासवः ।

अन्तर्बहिश्च विततं व्योमवत्तन्नतोऽस्म्यहम् ॥ २३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 24

देहेन्द्रियप्राणमनोधियोऽमी यदंशविद्धाः प्रचरन्ति कर्मसु ।

नैवान्यदा लोहमिवाप्रतप्तं स्थानेषु तद्द्रष्ट्रपदेशमेति ॥ २४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 25

ओं नमो भगवते महापुरुषाय महानुभावाय महाविभूतिपतये सकलसात्वतपरिवृढ- निकरकरकमलकुड्मलोपलालितचरणा- रविन्दयुगल परम परमेष्ठिन् नमस्ते ॥ २५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 26

श्रीशुक उवाच ।

भक्तायैतां प्रपन्नाय विद्यामादिश्य नारदः ।

ययावङ्गिरसा साकं धाम स्वायम्भुवं प्रभो ॥ २६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 27

चित्रकेतुस्तु विद्यां तां यथा नारदभाषिताम् ।

धारयामास सप्ताहमब्भक्षः सुसमाहितः ॥ २७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 28

ततः स सप्तरात्रान्ते विद्यया धार्यमाणया ।

विद्याधराधिपत्यं स लेभेऽप्रतिहतं नृप ॥ २८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध ६, अध्याय 16, Verse 29

ततः कतिपयाहोभिर्विद्ययेद्धमनोगतिः ।

जगाम देवदेवस्य शेषस्य चरणान्तिकम् ॥ २९॥