Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1

Containing 41 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 1

श्रीशुक उवाच ।

वरीयानेष ते प्रश्नः कृतो लोकहितं नृप ।

आत्मवित्सम्मतः पुंसां श्रोतव्यादिषु यः परः ॥ १॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 1

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे हंस्यां पारमहंस्यां संहितायां द्वितीयस्कन्धे महापुरुषसंस्थानुवर्णने प्रथमोऽध्यायः ॥ १॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 2

श्रोतव्यादीनि राजेन्द्र नृणां सन्ति सहस्रशः ।

अपश्यतामात्मतत्त्वं गृहेषु गृहमेधिनाम् ॥ २॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 3

निद्रया ह्रियते नक्तं व्यवायेन च वा वयः ।

दिवा चार्थेहया राजन् कुटुम्बभरणेन वा ॥ ३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 4

देहापत्यकलत्रादिष्वात्मसैन्येष्वसत्स्वपि ।

तेषां प्रमत्तो निधनं पश्यन्नपि न पश्यति ॥ ४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 5

तस्माद्भारत सर्वात्मा भगवानीश्वरो हरिः ।

श्रोतव्यः कीर्तितव्यश्च स्मर्तव्यश्चेच्छताभयम् ॥ ५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 6

एतावान् साङ्ख्ययोगाभ्यां स्वधर्मपरिनिष्ठया ।

जन्मलाभः परः पुंसामन्ते नारायणस्मृतिः ॥ ६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 7

प्रायेण मुनयो राजन् निवृत्ता विधिषेधतः ।

नैर्गुण्यस्था रमन्ते स्म गुणानुकथने हरेः ॥ ७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 8

इदं भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् ।

अधीतवान् द्वापरादौ पितुर्द्वैपायनादहम् ॥ ८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 9

परिनिष्ठितोऽपि नैर्गुण्य उत्तमश्लोकलीलया ।

गृहीतचेता राजर्षे आख्यानं यदधीतवान् ॥ ९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 10

तदहं तेऽभिधास्यामि महापौरुषिको भवान् ।

यस्य श्रद्दधतामाशु स्यान्मुकुन्दे मतिः सती ॥ १०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 11

एतन्निर्विद्यमानानामिच्छतामकुतोभयम् ।

योगिनां नृप निर्णीतं हरेर्नामानुकीर्तनम् ॥ ११॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 12

किं प्रमत्तस्य बहुभिः परोक्षैर्हायनैरिह ।

वरं मुहूर्तं विदितं घटते श्रेयसे यतः ॥ १२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 13

खट्वाङ्गो नाम राजर्षिर्ज्ञात्वेयत्तामिहायुषः ।

मुहूर्तात्सर्वमुत्सृज्य गतवानभयं हरिम् ॥ १३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 14

तवाप्येतर्हि कौरव्य सप्ताहं जीवितावधिः ।

उपकल्पय तत्सर्वं तावद्यत्साम्परायिकम् ॥ १४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 15

अन्तकाले तु पुरुष आगते गतसाध्वसः ।

छिन्द्यादसङ्गशस्त्रेण स्पृहां देहेऽनु ये च तम् ॥ १५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 16

गृहात्प्रव्रजितो धीरः पुण्यतीर्थजलाप्लुतः ।

शुचौ विविक्त आसीनो विधिवत्कल्पितासने ॥ १६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 17

अभ्यसेन्मनसा शुद्धं त्रिवृद्ब्रह्माक्षरं परम् ।

मनो यच्छेज्जितश्वासो ब्रह्मबीजमविस्मरन् ॥ १७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 18

नियच्छेद्विषयेभ्योऽक्षान् मनसा बुद्धिसारथिः ।

मनः कर्मभिराक्षिप्तं शुभार्थे धारयेद्धिया ॥ १८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 19

तत्रैकावयवं ध्यायेदव्युच्छिन्नेन चेतसा ।

मनो निर्विषयं युक्त्वा ततः किञ्चन न स्मरेत् ।

पदं तत्परमं विष्णोर्मनो यत्र प्रसीदति ॥ १९॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 20

रजस्तमोभ्यामाक्षिप्तं विमूढं मन आत्मनः ।

यच्छेद्धारणया धीरो हन्ति या तत्कृतं मलम् ॥ २०॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 21

यस्यां सन्धार्यमाणायां योगिनो भक्तिलक्षणः ।

आशु सम्पद्यते योग आश्रयं भद्रमीक्षतः ॥ २१॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 22

राजोवाच ।

यथा सन्धार्यते ब्रह्मन् धारणा यत्र सम्मता ।

यादृशी वा हरेदाशु पुरुषस्य मनोमलम् ॥ २२॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 23

श्रीशुक उवाच ।

जितासनो जितश्वासो जितसङ्गो जितेन्द्रियः ।

स्थूले भगवतो रूपे मनः सन्धारयेद्धिया ॥ २३॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 24

विशेषस्तस्य देहोऽयं स्थविष्ठश्च स्थवीयसाम् ।

यत्रेदं दृश्यते विश्वं भूतं भव्यं भवच्च सत् ॥ २४॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 25

आण्डकोशे शरीरेऽस्मिन् सप्तावरणसंयुते ।

वैराजः पुरुषो योऽसौ भगवान् धारणाश्रयः ॥ २५॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 26

पातालमेतस्य हि पादमूलं पठन्ति पार्ष्णिप्रपदे रसातलम् ।

महातलं विश्वसृजोऽथ गुल्फौ तलातलं वै पुरुषस्य जङ्घे ॥ २६॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 27

द्वे जानुनी सुतलं विश्वमूर्ते- रूरुद्वयं वितलं चातलं च ।

महीतलं तज्जघनं महीपते नभस्तलं नाभिसरो गृणन्ति ॥ २७॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 28

उरःस्थलं ज्योतिरनीकमस्य ग्रीवा महर्वदनं वै जनोऽस्य ।

तपो रराटीं विदुरादिपुंसः सत्यं तु शीर्षाणि सहस्रशीर्ष्णः ॥ २८॥

Bhagavata Purana

स्कन्ध २, अध्याय 1, Verse 29

इन्द्रादयो बाहव आहुरुस्राः कर्णौ दिशः श्रोत्रममुष्य शब्दः ।

नासत्यदस्रौ परमस्य नासे घ्राणोऽस्य गन्धो मुखमग्निरिद्धः ॥ २९॥